III CZP 119/09

Uchwała z dnia 12 stycznia 2010 r., III CZP 119/09 
 
Sędzia SN Barbara Myszka (przewodniczący) 
Sędzia SN Krzysztof Strzelczyk (sprawozdawca) 
Sędzia SN Marek Sychowicz 
 
Sąd Najwyższy w sprawie ze skargi Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych 
przy uczestnictwie zamawiającego Gminy D.K. i odwołującego "P.O.I.", sp. z o.o. w 
B. o zamówienie publiczne, po rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu 
jawnym w dniu 12 stycznia 2010 r. zagadnienia prawnego przedstawionego przez 
Sąd Okręgowy w Słupsku postanowieniem z dnia 29 października 2009 r.: 
„Czy w pojęciu »opis sposobu dokonania oceny spełnienia warunków udziału 
w postępowaniu« użytym w przepisie art. 184 ust. 1a pkt 2 ustawy z dnia 29 
stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (jedn. tekst: Dz.U. z 2007 r. Nr 233, 
poz. 1655 ze zm.) mieści się również prawo wniesienia odwołania od protestu 
dotyczącego opisu warunków udziału w postępowaniu?” 
podjął uchwałę: 
 
W postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, toczącym się na 
podstawie przepisów ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień 
publicznych (jedn. tekst: Dz.U. z 2007 r. Nr 223, poz. 1655 ze zm.) w brzmieniu 
obowiązującym do dnia 22 grudnia 2009 r., odwołanie przewidziane w art. 184 
ust. 1a tej ustawy nie przysługuje od rozstrzygnięcia protestu dotyczącego 
opisu warunków udziału w postępowaniu. 
 
Uzasadnienie 
 
Krajowa Izba Odwoławcza, postanowieniem z dnia 21 września 2009 r., 
wskazując na istnienie negatywnej przesłanki procesowej, o której mowa w art. 187 
ust. 4 pkt 8 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (jedn. 
tekst: Dz.U. z 2007 r. Nr 233, poz. 1655 ze zm. – dalej: "Pr.z.p."), odrzuciła 
odwołanie wykonawcy od rozstrzygnięcia przez zamawiającego protestu 

wniesionego w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. Uznała, że 
odwołanie w postępowaniu o udzielenie zamówienia o wartości mniejszej niż kwoty 
określone w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 Pr.z.p. może 
dotyczyć jedynie czynności zamawiającego wskazanych w art. 184 ust. 1a Pr.z.p. 
W proteście wykonawca podniósł zarzuty dotyczące jedynie opisu sposobu 
spełnienia warunków udziału w postępowaniu, a zatem czynności niewskazanej 
expressis verbis w tym przepisie. Z tym rozstrzygnięciem nie zgodził się Prezes 
Urzędu Zamówień Publicznych i na podstawie art. 194 ust. 1 w związku z art. 195 
ust. 4 Pr.z.p. złożył na nie skargę do Sądu Okręgowego w Słupsku. 
Przy rozpoznaniu skargi powstało przedstawione zagadnienie prawne, które 
sprowadza się do wykładni art. 184 ust. 1a pkt 2 Pr.z.p. i rozstrzygnięcia, czy w 
ramach podstawy odwołania od rozstrzygnięcia protestu, zawartej w tym przepisie, 
mieści się również kwestionowanie opisu warunków udziału w postępowaniu o 
udzielenie zamówienia publicznego. (...) 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Podobne zagadnienie prawne zostało rozstrzygnięte przez Sąd Najwyższy w 
uchwale z dnia 10 grudnia 2009 r., III CZP 110/09 (OSNC 2010, nr 6, poz. 89), 
przesądzającej, że odwołanie, które przysługuje na podstawie art. 184 ust. 1a pkt 2 
Pr.z.p., nie obejmuje rozstrzygnięcia protestu dotyczącego opisu warunków udziału 
w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. Przyjętą w tej uchwale 
wykładnię art. 184 ust. 1a pkt 2 Pr.z.p. oraz wspierające ją argumenty oparte na 
regułach wykładni językowej i systemowej Sąd Najwyższy w obecnym składzie w 
całości podziela. 
Artykuł 184 ust. 1a został wprowadzony do Prawa zamówień publicznych z 
dniem 24 października 2008 r. (ustawa z dnia 4 września 2008 r. o zmianie ustawy 
– Prawo zamówień publicznych oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. Nr 171, poz. 
1058). Celem tej nowelizacji, która znosiła obowiązujące dotychczas generalne 
wyłączenie odwołania w tych postępowaniach, było jednocześnie ograniczenie 
odwołań do najistotniejszych decyzji mogących naruszać interesy wykonawców. 
Zgodnie z art. 184 ust. 1a Pr.z.p., w postępowaniu o wartości mniejszej niż kwoty 
określone w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 tej ustawy, odwołanie 
przysługuje wyłącznie od protestu dotyczącego wyboru trybu negocjacji bez 
ogłoszenia, zamówienia z wolnej ręki i zapytania o cenę, opisu sposobu oceny 

spełnienia warunków udziału w postępowaniu, wykluczenia wykonawcy z 
postępowania o udzielenie zamówienia, a także odrzucenia oferty. 
W związku z tym, że przyjęte w art. 184 ust. 1a przypadki mają wyjątkowy 
charakter wobec obowiązującej zasady, iż w sprawach o wartości przedmiotu 
zamówienia niższych niż progi unijne określone w art. 11 ust. 8 Pr.z.p. odwołanie 
nie przysługuje, konieczna jest wykładnia ścieśniająca każdego z tych wyjątków. 
Wyraźne brzmienie art. 184 ust. 1a pkt 2 odnosi się jedynie do czynności 
polegającej na rozstrzygnięciu protestu dotyczącego opisu sposobu spełnienia 
warunków udziału w postępowaniu. 
Jak wskazał Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 10 grudnia 2009 r., III CZP 
110/09, w ramach dyrektyw preferencji metod wykładni na czoło wysuwa się 
powszechnie akceptowana w orzecznictwie i w piśmiennictwie zasada 
pierwszeństwa wykładni językowej i subsydiarności wykładni systemowej oraz 
funkcjonalnej. Zasada pierwszeństwa wykładni językowej, choć nie ustala 
absolutnego porządku preferencji, dopuszcza odstępstwa od wyniku jej 
zastosowania tylko wówczas, gdy wynik ten prowadzi albo do absurdu, albo do 
rażąco niesprawiedliwych lub irracjonalnych konsekwencji. Nie zawsze więc 
zachodzi konieczność posłużenia się kolejno wszystkimi rodzajami wykładni; nie ma 
w szczególności potrzeby sięgania po dyrektywy celowościowe wówczas, gdy już 
po zastosowaniu dyrektyw językowych albo językowych i systemowych uda się 
uzyskać właściwy wynik wykładni. Jak ujął to Sąd Najwyższy w uchwale składu 
siedmiu sędziów z dnia 1 marca 2007 r., III CZP 94/06 (OSNC 2007, nr 7-8, poz. 
95), odstępstwo od jasnego i oczywistego sensu przepisu wyznaczonego jego 
jednoznacznym brzmieniem mogą uzasadniać tylko szczególnie istotne i doniosłe 
racje prawne, społeczne, ekonomiczne lub moralne; jeśli takie racje nie zachodzą, 
należy oprzeć się na wykładni językowej (por. też uzasadnienie uchwały pełnego 
składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 14 października 2004 r., III CZP 
37/04, OSNC 2005, nr 3, poz. 42, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 lipca 2004 r., 
V CK 21/04, OSNC 2005, nr 7-8, poz. 137 oraz uchwała Sądu Najwyższego z dnia 
20 lipca 2005 r., I KZP 18/05, OSNKW 2005, nr 9, poz. 74). 
Wykładnia językowa wymaga uwzględniania dyrektyw języka potocznego, a 
zatem przypisywania zawartym w normie prawnej wyrażeniom podstawowego i 
powszechnie przyjętego znaczenia. Według tych kryteriów, opis sposobu oceny 
spełnienia warunków udziału w postępowaniu, to określenie sposobu, w jaki 

zamawiający będzie oceniał, czy dany wykonawca spełnia warunki udziału w 
postępowaniu. W zakres tego pojęcia wchodzi jedynie obowiązek przedstawienia 
metody oceny, np. zero-jedynkowej lub odpowiedniej punktacji. Opis warunków 
udziału w postępowaniu stanowi konkretyzację abstrakcyjnych wymagań 
ustawowych określonych w art. 22 ust. 1 Pr.z.p. W art. 184 ust. 1 a pkt 2 Pr.z.p. nie 
wskazano możliwości kwestionowania samego opisu warunków udziału w 
postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. Nie ulega wątpliwości, że 
istnieje rzeczowe powiązanie oceny spełnienia warunków z samymi warunkami, 
Krajowa Komisja Odwoławcza musi bowiem ocenić, czy określone kryteria sposobu 
oceny warunków udziału są adekwatne do podanych w opisie warunków udziału. 
Nie jest natomiast możliwe kwestionowanie samych warunków udziału i ich opisu 
dokonanego w specyfikacji lub ogłoszeniach; nie stanowią one przedmiotu 
bezpośredniej kontroli, lecz kontekst, w ramach którego ocenia się wskazany w 
specyfikacji opis sposobu oceny spełnienia warunków udziału w postępowaniu. Gdy 
pewne postanowienie specyfikacji istotnych warunków zamówienia zostanie uznany 
za warunek udziału w postępowaniu (opis warunku udziału w postępowaniu), nie 
może ono jednocześnie stanowić opisu sposobu dokonywania oceny spełniania 
tych warunków. 
Prawo zamówień publicznych w wielu miejscach wyraźnie odróżnia obie 
czynności zamawiającego. Potwierdza to art. 36 ust. 1 pkt 5 odnoszący się do 
wymagań specyfikacji istotnych warunków zamówienia, art. 41 pkt 7 zawierający 
wymagania, jakie musi spełniać ogłoszenie o zamówieniu, art. 48 ust. 2 pkt 6 
dotyczący ogłoszenia o zamówieniu w przetargu ograniczonym oraz art. 75 ust. 2 
pkt 9 Pr.z.p. regulujący wymagania stawiane ogłoszeniu o zamówieniu w 
postępowaniu w trybie licytacji elektronicznej. We wszystkich tych przepisach 
wymaga się od zamawiającego odrębnego wskazania opisu sposobu dokonywania 
oceny spełnienia warunków udziału w postępowaniu oraz opisu warunków udziału 
w postępowaniu. 
Jednoznaczne wprowadzenie do art. 184 ust. 1a pkt 2 Pr.z.p. tylko jednego z 
tych określeń należy rozumieć jako wyłączenie możliwości kwestionowania w 
ramach odwołania od rozstrzygnięcia protestu czynności związanej z opisem 
warunków udziału w postępowaniu. W przeciwnym razie należałoby przyjąć, że w 
ramach jednego aktu prawnego to samo określenie ma dwa odmienne znaczenia, 

węższe (np. art. 36 ust. 1 pkt 5 i art. 41 pkt 7 Pr.z.p.) i szersze (art.184 ust. 1a pkt 2 
Pr.z.p.). 
Zastosowanie wykładni odchodzącej od językowego sensu przepisu, 
uwzględniającego ponadto treść całego aktu prawnego, mogłyby usprawiedliwiać 
jedynie szczególnie istotne i doniosłe racje. Do oceny potrzeby i dopuszczalności 
posłużenia się wykładnią celowością niezbędne jest podkreślenie szczególnego 
charakteru postępowania o zamówienia publiczne na roboty budowlane 
nieprzekraczające „progów unijnych”. Do tych postępowań nie mają lub mają 
jedynie ograniczone zastosowanie dyrektywy Wspólnoty Europejskiej dotyczące 
udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi. W 
uzasadnieniu projektu nowelizacji przewidującej przywrócenie możliwości odwołań 
od rozstrzygnięć protestów podkreśla się uwzględnienie stanowiska Komisji 
Europejskiej i orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, 
zwracającego uwagę na konieczność zapewnienia w postępowaniach, które nie są 
lub są częściowo objęte dyrektywami w sprawie zamówień publicznych, środków 
ochrony prawnej dla najistotniejszych decyzji mogących naruszać interes 
wykonawców, takich jak wykluczenie z postępowania lub odrzucenie oferty 
(komunikat wyjaśniający Komisji; Dz.Urz.U.E. 2006/C 179/02). Bezpośrednim 
wyrazem uwzględnienia tych postulatów jest objęcie możliwością odwołania 
rozstrzygnięć protestów dotyczących wykluczenia wykonawcy z postępowania o 
udzielenie zamówień publicznych oraz odrzucenia oferty (art. 184 ust. 1a pkt 3 i 4 
Pr.z.p.). 
Nie można zgodzić się z założeniem, że tylko nadanie określeniu użytemu w 
art. 184 ust.1a pkt 2 Pr.z.p. innego, szerszego znaczenia zapewni wykonawcom 
efektywną ochronę w tej kategorii postępowań o udzielenie zamówień publicznych. 
Ustawa wyraźnie wyłącza z katalogu czynności podlegających zaskarżeniu w 
drodze odwołania także inne – nie mniej ważne dla zachowania możliwości kontroli 
bezstronności procedur przetargowych – dotyczące np. opisu przedmiotu 
zamówienia. Argument o efektywności udzielanej ochrony prawnej nie może 
prowadzić do sprzecznego z brzmieniem ustawy rozszerzenia katalogu czynności 
podlegających zaskarżeniu odwołaniem. 
Poza uzasadnieniem uchwały Sądu Najwyższego z dnia 10 grudnia 2009 r., III 
CZP 110/09, trzeba zwrócić uwagę, że ustawą z dnia 5 listopada 2009 r. o zmianie 
ustawy – Prawo zamówień publicznych oraz ustawy o kosztach sądowych w 

sprawach cywilnych, Dz.U. Nr 206, poz. 1591) zostały wprowadzone kolejne zmiany 
w Prawie zamówień publicznych, nie mają one jednak zastosowania do 
przedmiotowego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, które zostało 
wszczęte przed dniem wejścia w życie tej ustawy (art. 3 i 5). 
Z tych względów Sąd Najwyższy rozstrzygnął przedstawione zagadnienie, jak 
w uchwale.