III CZP 118/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące kosztów procesu w sytuacji, gdy powód cofnął pozew po wyegzekwowaniu należności, a pozwany wcześniej zakwestionował zasadność roszczenia poprzez sprzeciw od nakazu zapłaty. W analizowanej sprawie, nakaz zapłaty wydany w elektronicznym postępowaniu upominawczym został wyegzekwowany, jednak następnie stracił moc na skutek sprzeciwu pozwanego. Powódka cofnęła pozew, ale pozwana nie wyraziła na to zgody, twierdząc, że wyegzekwowanie było bezprawne. Sąd Najwyższy, analizując przepisy k.p.c. (art. 203 § 2 zd. 2 k.p.c. i art. 98 k.p.c.) oraz ewolucję orzecznictwa, stwierdził, że cofnięcie pozwu w sytuacji, gdy pozwany zaprzeczył zasadności powództwa, składając sprzeciw, skutkuje obowiązkiem zwrotu kosztów procesu pozwanemu. Podkreślono, że nie można traktować powoda jako strony wygrywającej, gdy pozwany kwestionuje zasadność roszczenia, nawet jeśli doszło do wyegzekwowania świadczenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaRozstrzygnięcie kwestii kosztów procesu po cofnięciu pozwu w sytuacji spornego roszczenia i wyegzekwowania należności.
Dotyczy sytuacji, w której pozwany aktywnie kwestionował zasadność roszczenia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy cofnięcie pozwu na skutek wyegzekwowania w całości wierzytelności na podstawie zaopatrzonego w klauzulę wykonalności nakazu zapłaty w elektronicznym postępowaniu upominawczym, gdy następnie nakaz ten stracił moc na skutek sprzeciwu, w którym pozwany zakwestionował roszczenie, uzasadnia przyjęcie, że pozwany jest stroną wygrywającą sprawę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, cofnięcie pozwu w sytuacji, gdy pozwany zaprzeczył zasadności powództwa, składając sprzeciw od nakazu zapłaty, skutkuje obowiązkiem zwrotu kosztów procesu pozwanemu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że cofnięcie pozwu w sytuacji, gdy pozwany zakwestionował roszczenie, nawet po wyegzekwowaniu należności, nie czyni pozwanego stroną wygrywającą w rozumieniu przepisów o kosztach procesu, jeśli pozwany aktywnie bronił swojego stanowiska.
Czy rozstrzygnięcie o kosztach procesu wymaga w opisanej sytuacji zbadania sprawy co do istoty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, cofnięcie pozwu w sytuacji, gdy pozwany zaprzeczył zasadności powództwa, składając sprzeciw od nakazu zapłaty, skutkuje obowiązkiem zwrotu kosztów procesu pozwanemu (art. 203 § 2 zdanie drugie k.p.c.) także wtedy, gdy dochodzone w pozwie świadczenie zostało wyegzekwowane.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że w sytuacji cofnięcia pozwu po sprzeciwie pozwanego, obowiązek zwrotu kosztów na rzecz pozwanego wynika wprost z art. 203 § 2 zd. 2 k.p.c. i nie wymaga dalszego badania sprawy co do istoty.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. sp. z o.o. | spółka | powód |
| P. A. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 203 § § 2 zdanie drugie
Kodeks postępowania cywilnego
Cofnięcie pozwu w sytuacji, gdy pozwany zaprzeczył zasadności powództwa, składając sprzeciw od nakazu zapłaty, skutkuje obowiązkiem zwrotu kosztów procesu pozwanemu także wtedy, gdy dochodzone w pozwie świadczenie zostało wyegzekwowane.
Pomocnicze
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Rozwinięcie ogólnej zasady odpowiedzialności za wynik sprawy.
k.p.c. art. 316 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguła orzekania według stanu z chwili zamknięcia rozprawy.
k.p.c. art. 355 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Umorzenie postępowania.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu.
k.c. art. 498
Kodeks cywilny
Zarzut potrącenia.
k.p.c. art. 101
Kodeks postępowania cywilnego
A contrario - jeżeli pozwany dał swoim postępowaniem powód do wytoczenia powództwa, zwrot kosztów należy się powodowi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Cofnięcie pozwu w sytuacji, gdy pozwany zakwestionował roszczenie, skutkuje obowiązkiem zwrotu kosztów na rzecz pozwanego. • Pozwany, który aktywnie bronił się przed powództwem, ma prawo do zwrotu kosztów, nawet jeśli świadczenie zostało wyegzekwowane.
Odrzucone argumenty
Powód, który cofnął pozew po wyegzekwowaniu należności, powinien być traktowany jako strona wygrywająca i otrzymać zwrot kosztów. • Wyegzekwowanie należności powoduje, że proces staje się bezprzedmiotowy i nie wymaga dalszego merytorycznego rozstrzygnięcia.
Godne uwagi sformułowania
Cofnięcie pozwu w sytuacji, w której pozwany zaprzeczył zasadności powództwa, składając sprzeciw od nakazu zapłaty, skutkuje obowiązkiem zwrotu kosztów procesu pozwanemu • Rozwiązanie to stanowi zatem nie tyle regułę szczególną, lecz rozwinięcie ogólnej zasady odpowiedzialności za wynik sprawy wyrażonej w art. 98 k.p.c. • W przypadku, w którym zapłata po wytoczeniu powództwa następuje na skutek zastosowania przymusu egzekucyjnego, przy sprzeciwie co do zasadności dochodzonego roszczenia, pozbawiona podstaw i nietrafna byłaby teza, że pozwany poddaje się żądaniu, a powód osiąga cel, w jakim wystąpił o udzielenie sądowej ochrony prawnej.
Skład orzekający
Jacek Gudowski
przewodniczący
Paweł Grzegorczyk
sprawozdawca
Marian Kocon
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Rozstrzygnięcie kwestii kosztów procesu po cofnięciu pozwu w sytuacji spornego roszczenia i wyegzekwowania należności."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, w której pozwany aktywnie kwestionował zasadność roszczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kosztów procesu po cofnięciu pozwu, ale z nietypowym zwrotem akcji – wyegzekwowaniem należności i późniejszym sprzeciwem. Wyjaśnia, kiedy cofnięcie pozwu nie oznacza automatycznie przegranej strony.
“Wyegzekwowałeś dług, ale przegrałeś sprawę o koszty? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy cofnięcie pozwu po sprzeciwie kosztuje.”
Dane finansowe
WPS: 1907,62 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.