III CZP 116/13

Sąd Najwyższy2014-05-14
SNCywilneprawo ustrojowe sądówWysokanajwyższy
skład sądulegalność orzeczeniaprzeniesienie sędziegoMinister SprawiedliwościSąd Najwyższyuchwała SNprawo o ustroju sądów powszechnychzagadnienie prawne

Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały w sprawie legalności składu sądu niższej instancji, powołując się na wcześniejszą uchwałę pełnego składu SN wyjaśniającą wątpliwości.

Sąd Okręgowy przedstawił Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne dotyczące legalności składu sądu rejonowego, w którym orzekał sędzia przeniesiony decyzją podpisaną przez podsekretarza stanu z upoważnienia Ministra Sprawiedliwości. Sąd Najwyższy, powołując się na uchwałę pełnego składu SN z dnia 28 stycznia 2014 r., która stwierdziła, że Minister Sprawiedliwości nie może być zastąpiony przez podsekretarza stanu w wydaniu takiej decyzji, odmówił podjęcia uchwały, uznając sprawę za wyjaśnioną.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy w S. dotyczące legalności składu Sądu Rejonowego S.-P. i Z. w S., który wydał orzeczenie w sprawie I C 1086/11. Wątpliwości dotyczyły sędziego przeniesionego na inne miejsce służbowe decyzją Ministra Sprawiedliwości, podpisaną przez podsekretarza stanu. Sąd Najwyższy, odwołując się do uchwały pełnego składu Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2014 r. (BSA –I – 4110 – 4/13), która jednoznacznie stwierdziła, że Minister Sprawiedliwości nie może być zastąpiony przez sekretarza ani podsekretarza stanu w wydaniu decyzji o przeniesieniu sędziego, uznał, że wątpliwości sądu niższej instancji zostały wyjaśnione. W związku z tym, zgodnie z art. 390 § 1 k.p.c. i art. 61 § 1 ustawy o Sądzie Najwyższym, Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały, wskazując, że wykładnia dokonana w uchwale pełnego składu SN wiąże od chwili jej podjęcia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja o przeniesieniu sędziego na inne miejsce służbowe na podstawie art. 75 § 3 w związku z art. 75 § 2 pkt 1 Pr. o u.s.p. wydana przez sekretarza lub podsekretarza stanu w zastępstwie Ministra Sprawiedliwości nie jest zgodna z prawem.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę pełnego składu SN z dnia 28 stycznia 2014 r., która stwierdziła, że Minister Sprawiedliwości nie może być zastąpiony przez sekretarza ani podsekretarza stanu w wydaniu decyzji o przeniesieniu sędziego. Wykładnia ta wiąże od chwili jej podjęcia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa podjęcia uchwały

Strony

NazwaTypRola
Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa w G.instytucjapowódka
S. R.-A.innepozwany
B. G.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (6)

Główne

Pr. o u.s.p. art. 75 § § 2 pkt 1 i § 3

Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych

Decyzja o przeniesieniu sędziego na inne miejsce służbowe na podstawie tego przepisu nie może być podpisana przez podsekretarza stanu z upoważnienia Ministra Sprawiedliwości.

Pomocnicze

k.p.c. art. 390 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do przedstawienia zagadnienia prawnego Sądowi Najwyższemu.

Ustawa o Sądzie Najwyższym art. 61 § § 1

Podstawa do odmowy podjęcia uchwały.

Ustawa o Sądzie Najwyższym art. 61 § § 6

Uchwała pełnego składu SN wiąże wszystkich sędziów SN.

Ustawa o Sądzie Najwyższym art. 62

Uchwała pełnego składu SN wiąże wszystkich sędziów SN.

Konstytucja RP art. 183 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Pozycja ustrojowa i funkcja SN w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwała pełnego składu Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2014 r. (BSA –I – 4110 – 4/13) wyjaśnia wątpliwości dotyczące legalności decyzji o przeniesieniu sędziego, wydanej przez podsekretarza stanu. Wykładnia dokonana w uchwale pełnego składu SN wiąże od chwili jej podjęcia.

Godne uwagi sformułowania

w zastępstwie Ministra Sprawiedliwości Minister Sprawiedliwości nie może być zastąpiony przez sekretarza ani podsekretarza stanu wykładnia dokonana w uchwale wiąże od chwili jej podjęcia uchwała ta, mająca moc zasady prawnej siłą autorytetu Sądu Najwyższego

Skład orzekający

Jacek Gudowski

przewodniczący

Krzysztof Strzelczyk

członek

Maria Szulc

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przenoszenia sędziów oraz kompetencji Ministra Sprawiedliwości w tym zakresie. Podkreślenie mocy wiążącej uchwał pełnego składu SN."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przepisu Prawa o ustroju sądów powszechnych i sposobu jego stosowania w kontekście decyzji administracyjnych dotyczących sędziów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii ustrojowych związanych z niezawisłością sędziowską i prawidłowością procedur administracyjnych w sądownictwie. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy wyjaśnia wątpliwości prawne i wpływa na orzecznictwo.

Czy decyzja wiceministra sprawiedliwości o przeniesieniu sędziego była legalna? Sąd Najwyższy rozstrzyga.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CZP 116/13
POSTANOWIENIE
Dnia 14 maja 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jacek Gudowski (przewodniczący)
‎
SSN Krzysztof Strzelczyk
‎
SSN Maria Szulc (sprawozdawca)
Protokolant
Katarzyna
Bartczak
w sprawie z powództwa Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej
w G.
‎
przeciwko S. R.-A. i B. G.
‎
o zapłatę,
‎
na posiedzeniu jawnym w Izbie Cywilnej
‎
w dniu 14 maja 2014 r.
‎
na skutek zagadnienia prawnego
przedstawionego przez Sąd Okręgowy w S.
‎
postanowieniem z dnia 5 listopada 2013 r.
"Czy jest zgodny z przepisami prawa skład Sądu Rejonowego S.-P. i Z. w S. wydający orzeczenie z dnia 5 listopada 2012 roku w sprawie I C 1086/11, w którym orzekał sędzia przeniesiony w trybie art. 75 § 2 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku- Prawo o ustroju sądów powszechnych, w sytuacji gdy decyzję podpisał Podsekretarz Stanu z upoważnienia Ministra Sprawiedliwości?"
odmawia podjęcia uchwały.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 5 listopada 2012 r. Sąd Rejonowy S.-P. w S. zasądził na rzecz Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo – Kredytowej od pozwanej B. G. kwotę 29.450,74 zł z  odsetkami umownymi i oddalił powództwo w stosunku do S. R. – A.
W sprawie orzekał sędzia, który decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia 12  grudnia 2008 r., podpisaną przez podsekretarza stanu – na podstawie art. 75 §  2 i § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2009 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (jedn. tekst: Dz. U. z 2013 r., poz. 427 ze zm. – dalej: „Pr. o u.s.p.”) w związku z  §  1 i § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 marca 2008 r. w sprawie zniesienia Sądu Rejonowego w S., utworzenia Sądu Rejonowego S. – C. w S. i Sądu Rejonowego S. – P. w S. oraz zmiany rozporządzenia w sprawie sądów apelacyjnych, sądów okręgowych i sądów rejonowych oraz ustalenia ich siedzib i  obszarów właściwości (Dz. U. Nr 54, poz. 334 ze zm.) - został z dniem 1 stycznia 2009 r. przeniesiony na stanowisko sędziego Sądu Rejonowego S.- P. w S.
Rozpoznając apelację powódki, Sąd Okręgowy w S. powziął poważne wątpliwości, które przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia na podstawie art. 390 § 1 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Przytoczone na wstępie zagadnienie prawne zostało przedstawione do  rozstrzygnięcia postanowieniem podjętym przez Sąd Okręgowy w dniu 5 listopada 2013 r., a więc w czasie, gdy – po wydaniu uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 lipca 2013 r., III CZP 46/13 (OSNC 2013, nr 12, poz. 135) oraz ujawnieniu się rozbieżności w orzecznictwie Sądu Najwyższego spowodowanych wyrokiem z dnia 16 października 2013 r., III K 280/13 (nie publ.) - mogły powstać wątpliwości dotyczące legalności decyzji o  przeniesieniu sędziego na inne miejsce służbowe na podstawie art. 75 § 3 w  związku z art. 75 § 2 pkt 1 Pr. o u.s.p. wydanych – w zastępstwie Ministra Sprawiedliwości – przez sekretarza lub podsekretarza stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości. Zostały one jednak jednoznacznie wyjaśnione w uchwale pełnego składu Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2014 r. BSA –I – 4110 – 4/13 (OSNC 2014, nr 5, poz. 49), w której stwierdzono, że w wydaniu wymienionej decyzji o  przeniesieniu sędziego na inne miejsce służbowe Minister Sprawiedliwości nie może być zastąpiony przez sekretarza ani podsekretarza stanu, z zastrzeżeniem, że wykładnia dokonana w uchwale wiąże od chwili jej podjęcia. Uchwała ta, mająca moc zasady prawnej na podstawie ustawy, wiąże wszystkich sędziów Sądu Najwyższego (art. 61 § 6 i art. 62 ustawy z dnia 23  listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym, jedn. tekst: Dz. U. z 2013 r., poz. 499), a siłą autorytetu Sądu Najwyższego oraz jego pozycji ustrojowej i funkcji w ramach sprawowania wymiaru sprawiedliwości wpływa także bezpośrednio na orzecznictwo sądów powszechnych i wojskowych (art. 183 ust. 1 Konstytucji RP i art. 1 pkt 1 Pr. o  u.s.p.).
W tej sytuacji należy przyjąć, że podjęcie uchwały pełnego składu Sądu Najwyższego po wydaniu przez sąd  drugiej instancji postanowienia o  przedstawieniu Sądowi Najwyższemu na podstawie art. 390 § k.p.c. zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia – wyjaśniającej wątpliwości będące podłożem poważnych wątpliwości powziętych przez sąd drugiej instancji przy rozpatrywaniu apelacji uzasadnia odmowę podjęcia uchwały (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2000 r., III CZP 7/00, OSNCP 2000, nr 12, poz. 221).
Z tych względów postanowiono, jak w sentencji (art. 61 § 1 ustawy o Sądzie Najwyższym).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI