III CZP 114/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpatrzył zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy w Krakowie, dotyczące możliwości zmiany statutu fundacji przez jej fundatora. Sprawa dotyczyła fundacji "M.", która chciała dokonać zmian w swoim statucie, w tym powołać komisję rewizyjną i uzyskać status organizacji pożytku publicznego. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, wskazując na brak podstaw prawnych do zmiany statutu przez fundatora, gdy statut tego nie przewiduje. Sąd Okręgowy powziął wątpliwości ze względu na lakoniczność ustawy o fundacjach. Sąd Najwyższy uznał, że konstrukcja prawna fundacji zakłada, iż fundator wpływa na jej kształt głównie na etapie tworzenia. Po zarejestrowaniu fundacja staje się niezależną osobą prawną. Ustawa o fundacjach nie przyznaje fundatorowi uprawnienia do wpływania na działalność fundacji bez postanowień statutu. W przypadku braku postanowień statutowych dotyczących zmiany statutu, Sąd Najwyższy wskazał, że lukę tę można wypełnić przez analogię, przyznając kompetencję do zmiany statutu zarządowi fundacji. Zmiana taka podlega kontroli sądowej i nadzorczej, co zapobiega nadużyciom.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie kompetencji do zmiany statutu fundacji w sytuacji braku postanowień statutowych.
Dotyczy wyłącznie fundacji i interpretacji ustawy o fundacjach.
Zagadnienia prawne (1)
Czy fundator może dokonać zmiany statutu fundacji, gdy statut nie zawiera postanowień w tym zakresie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, fundator nie może zmienić statutu fundacji, gdy statut nie upoważnia go do dokonywania takich zmian.
Uzasadnienie
Konstrukcja prawna fundacji zakłada, że fundator wpływa na jej kształt głównie na etapie tworzenia. Po rejestracji fundacja staje się niezależną osobą prawną. Ustawa o fundacjach nie przyznaje fundatorowi uprawnienia do wpływania na działalność fundacji bez postanowień statutu. W przypadku braku takich postanowień, lukę można wypełnić przez analogię, przyznając kompetencję do zmiany statutu zarządowi fundacji, podlegając kontroli sądowej i nadzorczej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| "M." – Fundacja Pomocy Rodzinom Chorych na Mukowiscydozę w K. | instytucja | wnioskodawca |
Przepisy (7)
Główne
u.fund. art. 5 § 1
Ustawa o fundacjach
Zmiana statutu przez fundatora jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy statut przewiduje taką możliwość.
Pomocnicze
u.fund. art. 3
Ustawa o fundacjach
u.fund. art. 4
Ustawa o fundacjach
u.fund. art. 9
Ustawa o fundacjach
u.fund. art. 10
Ustawa o fundacjach
Zarząd fundacji kieruje jej działalnością i reprezentuje ją na zewnątrz, co może obejmować zmianę statutu.
u.fund. art. 11 § 2
Ustawa o fundacjach
k.p.c. art. 390 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Fundator nie może zmieniać statutu fundacji, jeśli statut tego nie przewiduje. • Zmiana statutu fundacji w braku postanowień statutowych powinna być dokonywana przez zarząd fundacji. • Zmiana statutu podlega kontroli sądowej i nadzorczej.
Odrzucone argumenty
Fundator ma prawo do zmiany statutu fundacji nawet jeśli statut tego nie przewiduje.
Godne uwagi sformułowania
Konstrukcja prawna fundacji zakłada, że fundator może wpływać na jej kształt prawny tylko w sposób ściśle określony przez prawo, a jego rola uwidacznia się przede wszystkim na etapie tworzenia fundacji. • Od tego momentu fundacja staje się niezależną od woli fundatora osobą prawną, która działa tylko na podstawie ustawy i statutu. • Ustawa nie przyznaje fundatorowi żadnego uprawnienia, z którego mógłby on wywodzić swoje prawo do wpływania na działalność fundacji, bez uprzedniego postanowienie statutu. • Wola fundatora może mieć więc znaczenie dla określenia sposobu funkcjonowania fundacji tylko wtedy, gdy zezwala na to statut. • Proponowane rozwiązanie wypełnia więc lukę w ustawie o fundacjach, a jednocześnie nie prowadzi do nadużywania pozycji zarządu dla realizacji celów sprzecznych z tymi, które określone zostały przez fundatora w akcie o jej utworzeniu.
Skład orzekający
Józef Frąckowiak
przewodniczący-sprawozdawca
Iwona Koper
członek
Krzysztof Pietrzykowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kompetencji do zmiany statutu fundacji w sytuacji braku postanowień statutowych."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie fundacji i interpretacji ustawy o fundacjach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia kluczową kwestię dotyczącą autonomii fundacji i ograniczeń w ingerencji fundatora, co jest istotne dla organizacji pozarządowych i ich prawników.
“Fundator kontra zarząd: Kto naprawdę rządzi fundacją?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.