III CZP 113/08

Sąd Najwyższy2008-11-20
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
zniesienie współwłasnościzarządca nieruchomościpostępowanie zabezpieczającezażaleniedopuszczalność środka zaskarżeniaSąd Najwyższyzagadnienie prawnekoszty zarządu

Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały w sprawie dopuszczalności zażaleń na postanowienia o wynagrodzeniu zarządcy i zatwierdzeniu jego sprawozdania w postępowaniu zabezpieczającym, uznając, że wątpliwości prawne przedstawione przez sąd niższej instancji nie są wystarczająco poważne.

Sąd Okręgowy przedstawił Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne dotyczące dopuszczalności zażaleń na postanowienie o przyznaniu wynagrodzenia zarządcy nieruchomości ustanowionemu w ramach zabezpieczenia w sprawie o zniesienie współwłasności oraz na postanowienie o zatwierdzeniu sprawozdania z zarządu. Sąd Najwyższy, analizując przepisy k.p.c. w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z 2005 r., uznał, że wątpliwości sądu okręgowego nie są wystarczająco poważne, aby uzasadniać podjęcie uchwały, i dlatego odmówił jej podjęcia.

Sąd Najwyższy rozpatrywał zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy w K. dotyczące dopuszczalności zaskarżenia zażaleniem postanowienia o przyznaniu wynagrodzenia zarządcy nieruchomości ustanowionemu w ramach postępowania zabezpieczającego w sprawie o zniesienie współwłasności, a także postanowienia o zatwierdzeniu sprawozdania z zarządu. Sąd Okręgowy powziął wątpliwość, czy takie postanowienia podlegają zaskarżeniu zażaleniem. Sąd Najwyższy podkreślił, że rozstrzygnięcia zapadły w ramach postępowania zabezpieczającego, a kluczowe znaczenie mają przepisy obowiązujące przed nowelizacją k.p.c. z 2005 r., zgodnie z którą postępowania zabezpieczające wszczęte przed wejściem w życie ustawy toczą się według przepisów dotychczasowych. Analiza art. 757 k.p.c. w ówczesnym brzmieniu oraz odesłanie do art. 939 § 3 k.p.c. wskazywały na dopuszczalność zażalenia na postanowienie o wynagrodzeniu zarządcy. Natomiast w odniesieniu do zatwierdzenia sprawozdania z zarządu, przepisy sprzed nowelizacji (art. 937 k.c. w powiązaniu z art. 757 k.p.c.) nie przewidywały zażalenia, co było zgodne z utrwalonym orzecznictwem. Wobec powyższego, Sąd Najwyższy stwierdził, że w stanie prawnym mającym zastosowanie do sprawy, wątpliwości co do dopuszczalności zaskarżenia obu postanowień nie zachodzą. Ponieważ przedmiotem zagadnienia prawnego może być tylko poważna wątpliwość prawna, której wyjaśnienie jest niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy, a takich wątpliwości w niniejszej sprawie nie stwierdzono, Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, na postanowienie o przyznaniu wynagrodzenia zarządcy ustanowionemu w ramach zabezpieczenia w sprawie o zniesienie współwłasności przysługuje zażalenie, zgodnie z art. 939 § 3 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z 2005 r.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że postanowienia dotyczące zarządu nieruchomością w ramach postępowania zabezpieczającego podlegają przepisom k.p.c. sprzed nowelizacji z 2005 r. Zgodnie z art. 757 k.p.c. w ówczesnym brzmieniu, zarząd wykonywany jest według przepisów o zarządzie w toku egzekucji z nieruchomości, a art. 939 § 3 k.p.c. przewidywał możliwość zaskarżenia postanowienia o wynagrodzeniu zarządcy zażaleniem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa podjęcia uchwały

Strony

NazwaTypRola
H. K.osoba_fizycznawnioskodawca
J. Z.osoba_fizycznawnioskodawca
S. N.inneuczestnik
A. H.inneuczestnik
A. M.inneuczestnik
A. P.inneuczestnik
M. M.inneuczestnik
J. W.inneuczestnik
M. K.inneuczestnik
J. P.inneuczestnik
W. P.inneuczestnik
E. K.inneuczestnik
B. K.inneuczestnik
J. G.inneuczestnik
A. K.inneuczestnik
L. K.inneuczestnik
„S.(…)” sp. z o.o.spółkazarządca tymczasowy

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 757

Kodeks postępowania cywilnego

W brzmieniu obowiązującym przed dniem 5 lutego 2005 r., stanowił podstawę do stosowania przepisów o zarządzie w toku egzekucji z nieruchomości do zarządu ustanowionego w ramach postępowania zabezpieczającego.

k.p.c. art. 390 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje przedstawianie zagadnień prawnych Sądowi Najwyższemu.

Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw

Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. (Dz. U. Nr 172, poz. 1804), która weszła w życie 5 lutego 2005 r., ale zgodnie z art. 7, postępowania zabezpieczające wszczęte przed jej wejściem w życie toczą się według przepisów dotychczasowych.

k.p.c. art. 61 § § 1

Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy odmowy podjęcia uchwały przez Sąd Najwyższy.

Pomocnicze

k.p.c. art. 939 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

W brzmieniu obowiązującym przed dniem 5 lutego 2005 r., przewidywał możliwość zaskarżenia zażaleniem postanowienia o wynagrodzeniu zarządcy.

k.c. art. 203

Kodeks cywilny

k.c. art. 269 § § 1

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 937 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje zatwierdzanie sprawozdania zarządcy w toku egzekucji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wątpliwości prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy nie są wystarczająco poważne, aby uzasadniać podjęcie uchwały przez Sąd Najwyższy. Przepisy k.p.c. w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z 2005 r. jasno regulują kwestię dopuszczalności zażaleń w sprawach zabezpieczenia i zarządu nieruchomością.

Godne uwagi sformułowania

nie przywiązał należytej uwagi do kwestii intertemporalnych przedmiotem zagadnienia prawnego przedstawionego na podstawie art. 390 § 1 k.p.c. może być tylko taka poważna wątpliwość prawna, której wyjaśnienie uchwałą Sądu Najwyższego jest niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy

Skład orzekający

Jacek Gudowski

przewodniczący

Antoni Górski

sprawozdawca

Grzegorz Misiurek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie, że Sąd Najwyższy odmawia podjęcia uchwały, gdy przedstawione zagadnienie prawne nie budzi wątpliwości lub nie jest wystarczająco poważne. Potwierdzenie zasad stosowania przepisów przejściowych w sprawach zabezpieczających."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami przejściowymi i dopuszczalnością zażaleń w postępowaniu zabezpieczającym w sprawach o zniesienie współwłasności, w stanie prawnym sprzed nowelizacji k.p.c. z 2005 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z dopuszczalnością środków zaskarżenia w specyficznych okolicznościach postępowania zabezpieczającego. Jest to istotne dla praktyków prawa cywilnego, ale niekoniecznie dla szerszej publiczności.

Kiedy Sąd Najwyższy odmawia odpowiedzi? O granicach zagadnień prawnych.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CZP 113/08 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 20 listopada 2008 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) 
SSN Antoni Górski (sprawozdawca) 
SSN Grzegorz Misiurek 
 
w sprawie z wniosku H. K. i J. Z. 
przy uczestnictwie S. N., A. H., A. M., A. P., M. M., J. W., M. K., J. P., W. P., E. K., B. K., 
J. G., A. K. i L. K. 
o zniesienie współwłasności, 
na posiedzeniu jawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 listopada 2008 r., 
na skutek zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Okręgowy w K. 
postanowieniem z dnia 2 czerwca 2008 r., sygn. akt II Cz (…), II CZ (…): 
 
"1. Czy na postanowienie o przyznaniu wynagrodzenia zarządcy nieruchomości 
ustanowionemu w ramach zabezpieczenia roszczenia w sprawie o zniesienie 
współwłasności przysługuje zażalenie? 
2. Czy na postanowienie o zatwierdzeniu sprawozdania z zarządu takiegoż zarządcy 
przysługuje zażalenie ?" 
 
odmawia podjęcia uchwały. 
 
Uzasadnienie 
 
W sprawie o zniesienie współwłasności nieruchomości położonej w K. przy ul. D., 
Sąd Rejonowy w K. wydał w dniu 16 maja 2001 r. w ramach postępowania 
zabezpieczającego zarządzenie tymczasowe, ustanawiając na czas trwania sprawy 
zarząd tymczasowy nieruchomością, sprawowany obecnie przez „S.(…)” sp. z o.o. w K. 

 
 
2 
Postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2007 r. Sąd Rejonowy przyznał zarządcy 
wynagrodzenie za sprawowanie zarządu, a postanowieniem z dnia 14 czerwca 2007 r. 
zatwierdził sprawozdanie z zarządu wykonywanego w okresie od 1 stycznia 2003 r. do 30 
września 2006 r. 
Oba postanowienia zostały zaskarżone zażaleniami przez część uczestników 
postępowania. Przy rozpoznawaniu zażaleń Sąd Okręgowy w K. powziął wątpliwość co 
do dopuszczalności zaskarżenia tych postanowień zażaleniami, którą na podstawie art. 
390 k.p.c. przedstawił do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Wymaga podkreślenia, że przedmiotowe rozstrzygnięcia, dotyczące zarządu 
nieruchomości, zapadły nie na podstawie przepisów prawa materialnego (art. 203 bądź 
art. 269 § 1 k.c.), lecz w ramach postępowania zabezpieczającego wniosek o zniesienie 
współwłasności. Formułując zagadnienia prawne dotyczące tej materii, Sąd Okręgowy nie 
przywiązał należytej uwagi do kwestii intertemporalnych, które mają w niniejszej sprawie 
zasadnicze znaczenie, w związku z nowelizacją procedury cywilnej dokonaną ustawą z 
dnia 2 lipca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych 
innych ustaw (Dz. U. Nr 172, poz. 1804). Ustawa nowelizująca weszła w życie z dniem 5 
lutego 2005 r., jednakże zgodnie z jej art. 7, postępowania zabezpieczające i egzekucyjne 
wszczęte przed dniem jej wejścia w życie toczą się według przepisów dotychczasowych. 
Oznacza to, że do rozważanej w sprawie problematyki zaskarżenia postanowień 
wydanych w ramach zabezpieczenia wniosku mają zastosowanie przepisy kodeksu 
postępowania cywilnego sprzed wspomnianej nowelizacji. Podstawowe znaczenie ma 
zatem ma art. 757 k.p.c. w ówczesnym brzmieniu , zgodnie z którym, jeżeli jako 
zabezpieczenie ustanowiono zarząd, będzie on wykonywany według przepisów o 
zarządzie w toku egzekucji z nieruchomości, z tym zastrzeżeniem, że dłużnik nie może 
być ustanowiony zarządcą. Nie ulega kwestii, że na mocy odesłania zawartego w tym 
przepisie, do zaskarżenia postanowienia w przedmiocie wynagrodzenia zarządcy będzie 
miał zastosowanie art. 939 § 3 k.p.c., który przewidywał możliwość zakwestionowania 
takiego postanowienia zażaleniem. 
Z kolei problematyka dotycząca sprawozdania z wykonywanego zarządu w toku 
egzekucji regulowana była i jest nadal w art. 937 k.c. Zgodnie z § 2 tego przepisu, sąd, po 
wysłuchaniu wierzycieli, dłużnika i zarządcy oraz po rozpatrzeniu sprawozdań, a 
zwłaszcza przedstawionych w nich pozycji rachunkowych, zatwierdza sprawozdania 
zarządcy albo odmawia ich zatwierdzenia w całości lub w części. Przepisy postępowania 

 
 
3 
egzekucyjnego sprzed nowelizacji, mające tu zastosowanie z mocy odesłania zawartego 
w art. 757 k.p.c. nie przewidywały zażalenia na postanowienie sądu wydane w tym 
przedmiocie, w związku z czym zarówno w doktrynie, jak i w judykaturze przyjmowano 
zgodnie, że zażalenie tu nie przysługuje (por. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z 
dnia 31 stycznia 2001 r., III CZP 51/00, OSNC 2001, nr 6, poz. 61). 
Z powyższych rozważań wynika, że w stanie prawnym obowiązującym przed 
dniem 5 lutego 2005 r., który ma zastosowanie do problematyki zarządu ustanowionego 
przez sąd w ramach zabezpieczenia wniosku o zniesienie współwłasności w niniejszej 
sprawie, kwestia dopuszczalności zaskarżenia obu postanowień objętych przedstawionym 
zagadnieniem prawnym nie nasuwa wątpliwości. 
W orzecznictwie przyjmuje się jednolicie, że przedmiotem zagadnienia prawnego 
przedstawionego na podstawie art. 390 § 1 k.p.c. może być tylko taka poważna 
wątpliwość prawna, której wyjaśnienie uchwałą Sądu Najwyższego jest niezbędne do 
rozstrzygnięcia sprawy (por. przykładowo postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 14 
listopada 2006 r., III CZP 84/06, czy z dnia 19 stycznia 2007 r., III CZP 144,06, niepubl.). 
Skoro, jak się okazało, w niniejszej sprawie nie zachodzą takiego rodzaju wątpliwości, 
należało odmówić podjęcia uchwały (art. 61 § 1 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r., Dz. U. 
Nr 240, poz. 2052, ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI