III CZP 113/06

Sąd Najwyższy2006-12-15
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
KRSopłaty sądoweprzelew bankowyzwrot wnioskurozporządzenieustawa o KRSelektroniczne potwierdzenie

Sąd Najwyższy orzekł, że brak podpisu na potwierdzeniu przelewu opłaty sądowej nie zawsze jest podstawą do zwrotu wniosku, jeśli opłata została skutecznie uiszczona.

Spółka złożyła wniosek o wpis do KRS wraz z elektronicznym potwierdzeniem przelewu opłaty sądowej. Sąd Rejonowy zarządził zwrot wniosku z powodu braku podpisu na wydruku, powołując się na rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości. Sąd Okręgowy przedstawił zagadnienie prawne Sądowi Najwyższemu. Sąd Najwyższy uznał, że brak podpisu nie jest bezwzględną podstawą do zwrotu wniosku, jeśli potwierdzenie przelewu zawiera wystarczające dane o uiszczeniu opłaty.

Spółka z o.o. „D.R.” w K. złożyła wniosek o wpis wzmianki o złożeniu sprawozdania finansowego do Krajowego Rejestru Sądowego, dołączając elektroniczny wydruk potwierdzenia przelewu opłaty sądowej. Przewodniczący Sądu Rejonowego dla Krakowa-Śródmieścia zarządził zwrot wniosku, uznając, że dowód wpłaty nie spełnia wymogów § 3 ust. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2006 r. w sprawie sposobu uiszczania opłat sądowych w sprawach cywilnych, gdyż brakowało na nim informacji potwierdzonej własnoręcznym podpisem. Sąd Okręgowy w Krakowie, powziąwszy wątpliwości, przedstawił zagadnienie prawne Sądowi Najwyższemu. Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że niezamieszczenie na wydruku potwierdzającym uiszczenie opłaty sądowej informacji wymaganej przez wspomniane rozporządzenie może uzasadniać zwrot wniosku na podstawie art. 19 ust. 3 w związku z ust. 2 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym tylko wtedy, gdy potwierdzenie uiszczenia opłaty nie zawiera wystarczających danych pozwalających na przyjęcie, że opłata została skutecznie uiszczona. Sąd podkreślił, że przepisy rozporządzenia mają charakter zaleceń, a nie obowiązków procesowych, których naruszenie skutkowałoby zwrotem wniosku, gdyż takie obowiązki mogłyby być nałożone jedynie przez ustawę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Niezamieszczenie na wydruku potwierdzającym uiszczenie w formie bezgotówkowej opłaty sądowej od wniosku o wpis do Krajowego Rejestru Sądowego informacji potwierdzonej własnoręcznym podpisem, wymaganej stosownie do § 3 ust. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2006 r. w sprawie sposobu uiszczania opłat sądowych w sprawach cywilnych, może uzasadniać zwrot wniosku na podstawie art. 19 ust. 3 w związku z ust. 2 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym tylko wtedy, gdy potwierdzenie uiszczenia opłaty nie zawiera wystarczających danych pozwalających na przyjęcie, że opłata została uiszczona.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że przepisy rozporządzenia dotyczące sposobu uiszczania opłat sądowych mają charakter zaleceń, a nie obowiązków procesowych, których naruszenie skutkowałoby zwrotem wniosku. Obowiązek taki mógłby być nałożony jedynie przez ustawę. Zwrot wniosku jest dopuszczalny tylko w razie faktycznego braku uiszczenia opłaty, a nie z powodu formalnych braków dowodu wpłaty, jeśli opłata została skutecznie uiszczona.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchwała

Strony

NazwaTypRola
"D.R.", sp. z o.o. w K.spółkawnioskodawca

Przepisy (6)

Główne

u.K.Rej.S. art. 19 § ust. 2 i 3

Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym

Zwrot wniosku na podstawie art. 19 ust. 3 w związku z ust. 2 u.K.Rej.S. może nastąpić jedynie w razie braku uiszczenia opłaty sądowej od wniosku. Jeżeli do wniosku dołączony został dowód potwierdzający dokonanie operacji bankowej wniesienia opłaty w formie bezgotówkowej, zwrot wniosku może nastąpić tylko wówczas, gdy dowód ten nie zawiera wystarczających danych pozwalających na przyjęcie, że opłata od wniosku została uiszczona.

Pomocnicze

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2006 r. w sprawie sposobu uiszczania opłat sądowych w sprawach cywilnych art. 3 § ust. 4

Określenie w § 3 rozporządzenia czynności osoby wnoszącej opłatę na rachunek bieżący dochodów właściwego sądu po uiszczeniu opłaty należy traktować jako zalecenie dokonania takich czynności, mające na celu ułatwienie sądowi przyporządkowania danej opłaty pismu, od którego opłata została wniesiona, i przyspieszenie postępowania. Zachowanie się wnoszącego opłatę w sposób wskazany w tym przepisie pozwala mu na uniknięcie ryzyka zwrotu pisma, mimo uiszczenia – w formie bezgotówkowej na rachunek właściwego sądu – należnej opłaty od tego pisma. Uznanie, że § 3 rozporządzenia kreuje obowiązki wnoszącego opłatę w zakresie wykazania jej uiszczenia, oznaczałoby, że przepis ten wydany został z przekroczeniem ustawowego upoważnienia.

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych art. 9 § pkt 1

Upoważnia Ministra Sprawiedliwości do określenia w drodze rozporządzenia sposobu uiszczania opłat sądowych w sprawach cywilnych.

k.p.k. art. 527 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Przykład przepisu nakładającego na wnioskodawcę obowiązek wykazania uiszczenia opłaty.

k.p.k. art. 621 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Przykład przepisu nakładającego na wnioskodawcę obowiązek wykazania uiszczenia opłaty.

Ustawa Prawo bankowe art. 7

Dotyczy dowodu dokonania czynności w formie elektronicznej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy rozporządzenia dotyczące sposobu uiszczania opłat sądowych mają charakter zaleceń, a nie obowiązków procesowych. Obowiązek procesowy może być nałożony tylko przez ustawę. Zwrot wniosku jest dopuszczalny tylko w razie faktycznego braku uiszczenia opłaty, a nie z powodu formalnych braków dowodu wpłaty. Elektroniczne potwierdzenie przelewu, nawet bez podpisu, może zawierać wystarczające dane do uznania opłaty za uiszczoną.

Odrzucone argumenty

Brak podpisu na elektronicznym potwierdzeniu przelewu opłaty sądowej jest bezwzględną podstawą do zwrotu wniosku.

Godne uwagi sformułowania

Niezamieszczenie na wydruku potwierdzającym uiszczenie w formie bezgotówkowej opłaty sądowej [...] informacji potwierdzonej własnoręcznym podpisem [...] może uzasadniać zwrot wniosku [...] tylko wtedy, gdy potwierdzenie uiszczenia opłaty nie zawiera wystarczających danych pozwalających na przyjęcie, że opłata została uiszczona. Określenie w § 3 rozporządzenia czynności osoby wnoszącej opłatę [...] należy traktować jako zalecenie dokonania takich czynności, mające na celu ułatwienie sądowi przyporządkowania danej opłaty pismu... Uznanie, że § 3 rozporządzenia kreuje obowiązki wnoszącego opłatę w zakresie wykazania jej uiszczenia, oznaczałoby, że przepis ten wydany został z przekroczeniem ustawowego upoważnienia.

Skład orzekający

Marek Sychowicz

przewodniczący-sprawozdawca

Hubert Wrzeszcz

członek

Kazimierz Zawada

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłat sądowych w sprawach cywilnych, zwłaszcza w kontekście elektronicznych dowodów wpłaty i wymogów formalnych wniosków do KRS."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku podpisu na elektronicznym potwierdzeniu przelewu opłaty sądowej w kontekście wniosków do KRS. Może być mniej bezpośrednio stosowalna do innych rodzajów pism procesowych lub innych braków formalnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu opłat sądowych i formalnych wymogów, z którym spotykają się prawnicy i przedsiębiorcy. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego wyjaśnia, kiedy drobne uchybienia formalne nie powinny prowadzić do negatywnych konsekwencji procesowych.

Czy brak podpisu na potwierdzeniu przelewu oznacza przegraną? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Uchwała z dnia 15 grudnia 2006 r., III CZP 113/06 
 
Sędzia SN Marek Sychowicz (przewodniczący, sprawozdawca) 
Sędzia SN Hubert Wrzeszcz 
Sędzia SN Kazimierz Zawada 
 
Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku "D.R.", sp. z o.o. w K. o wpis wzmianki 
do Krajowego Rejestru Sądowego, po rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na 
posiedzeniu jawnym w dniu 15 grudnia 2006 r. zagadnienia prawnego 
przedstawionego przez Sąd Okręgowy w Krakowie postanowieniem z dnia 23 
sierpnia 2006 r.: 
"Czy niezamieszczenie na elektronicznym potwierdzeniu przelewu opłaty 
sądowej informacji i podpisu wnioskodawcy wymaganych przepisem § 3 ust. 4 
Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2006 r. w sprawie 
sposobu uiszczania opłat sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 27 poz. 199), 
jest podstawą do zwrotu wniosku w oparciu o przepis art. 19 ust. 2 i 3 ustawy z 20 
sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (jedn. tekst: Dz.U. z 2001 Nr 17 
poz. 209 ze zm.)?" 
podjął uchwałę: 

 
Niezamieszczenie na wydruku potwierdzającym uiszczenie w formie 
bezgotówkowej opłaty sądowej od wniosku o wpis do Krajowego Rejestru 
Sądowego informacji potwierdzonej własnoręcznym podpisem, wymaganej 
stosownie do § 3 ust. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 
stycznia 2006 r. w sprawie sposobu uiszczania opłat sądowych w sprawach 
cywilnych (Dz.U. Nr 27, poz. 199) może uzasadniać zwrot wniosku na 
podstawie art. 19 ust. 3 w związku z ust. 2 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o 
Krajowym Rejestrze Sądowym (jedn. tekst: Dz.U. z 2001 r. Nr 17, poz. 209 ze 
zm.) tylko wtedy, gdy potwierdzenie uiszczenia opłaty nie zawiera 
wystarczających danych pozwalających na przyjęcie, że opłata została 
uiszczona. 
 
Uzasadnienie 
 
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością „D.R.” w K. złożyła sprawozdanie 
finansowe za 2005 r. i wniosła o wpisanie w rejestrze prowadzonym dla tej spółki 
przez Sąd Rejonowy dla Krakowa-Śródmieścia o numerze KRS (...) wzmianki o 
jego złożeniu. Jako dowód wniesienia należnej opłaty sądowej dołączyła do 
wniosku elektroniczny wydruk potwierdzenia przelewu przez bank kwoty 290 zł, na 
którym jako odbiorcę wskazano Sąd Rejonowy dla Krakowa-Śródmieścia w 
Krakowie, jako zleceniodawcę wymieniono „D.R.”, spółka z o.o. w K., a w rubryce 
„tytułem” podano: „Opł. sądowa za bilans – 40 zł, opł. za ogłoszenie w MSiG – 250 
zł KRS nr (...)”. Przewodniczący w Sądzie Rejonowym dla Krakowa-Śródmieścia w 
Krakowie uznał, że dowód wniesienia opłaty nie zawiera przewidzianej w § 3 ust. 4 
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2006 r. w sprawie 
sposobu uiszczania opłat sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 27, poz. 199) 
informacji, potwierdzonej własnoręcznym podpisem, że figurująca na nim kwota 
stanowi opłatę za wnoszone pismo, co oznacza niewłaściwe jego opłacenie i 
zarządził zwrot wniosku. Rozpoznając zażalenie wnioskodawcy na to zarządzenie 
Sąd Okręgowy w Krakowie powziął poważne wątpliwości, które ujął w zagadnieniu 
prawnym przytoczonym na wstępie przedstawionym do rozstrzygnięcia Sądowi 
Najwyższemu. 

Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Artykuł 19 ust. 2 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze 
Sądowym (Dz.U. z 2001 r. Nr 17, poz. 209 ze zm. – dalej: „u.K.Rej.S.”) nakłada na 
osobę składającą wniosek o wpis do Krajowego Rejestru Sądowego obowiązek 
uiszczenia bez wezwania opłaty sądowej od tego wniosku, a jeżeli wpis podlega 
ogłoszeniu w Monitorze Sądowym i Gospodarczym – również opłaty za ogłoszenie. 
Konsekwencją naruszenia tego obowiązku jest zwrot wniosku bez wzywania do 
uzupełnienia jego braków (art. 19 ust. 3 u.K.Rej.S.). Ustawa nie nakłada natomiast 
na wnioskodawcę, jak np. czyni to art. 527 § 1 k.p.k. w odniesieniu do opłaty 
sądowej od kasacji w sprawach karnych lub art. 621 § 1 k.p.k. w odniesieniu do 
zryczałtowanej równowartości wydatków w sprawach z oskarżenia prywatnego, 
obowiązku wykazania uiszczenia opłaty przez dołączenie do wniosku dowodu jej 
uiszczenia ani nie określa obowiązku sporządzenia tego dowodu w określonej 
formie i o określonej treści. 
Nie można też uznać, że obowiązek taki nakłada rozporządzenie Ministra 
Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2006 r. w sprawie sposobu uiszczania opłat 
sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 27, poz. 199 – dalej: „rozporządzenie”),  
wydane bowiem ono zostało na podstawie art. 9 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. 
o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.), 
upoważniającego do określenia w drodze rozporządzenia jedynie sposobu 
uiszczania opłat sądowych w sprawach cywilnych. Realizując to upoważnienie, w § 
1 ust. 1 rozporządzenia postanowiono, że opłaty sądowe w sprawach cywilnych 
uiszcza się w formie bezgotówkowej na rachunek bieżący dochodów właściwego 
sądu albo w formie wpłaty gotówkowej, bezpośrednio w kasie sądu lub w formie 
znaków o odpowiedniej wartości, wykonanych według ustalonego wzoru, przy czym 
w § 6-8 bliżej opisano sposób uiszczania opłaty sądowej w tej formie.  
Określenie w § 3 rozporządzenia czynności osoby wnoszącej opłatę na 
rachunek bieżący dochodów właściwego sądu po uiszczeniu opłaty należy 
traktować jako zalecenie dokonania takich czynności, mające na celu ułatwienie 
sądowi przyporządkowania danej opłaty pismu, od którego opłata została 
wniesiona, i przyspieszenie postępowania zmierzającego do nadania pismu biegu. 
Zachowanie się wnoszącego opłatę w sposób wskazany w tym przepisie pozwala 
mu na uniknięcie ryzyka zwrotu pisma, mimo uiszczenia – w formie bezgotówkowej 
na rachunek właściwego sądu – należnej opłaty od tego pisma. Uznanie, że § 3 

rozporządzenia kreuje obowiązki wnoszącego opłatę w zakresie wykazania jej 
uiszczenia, oznaczałoby iż przepis ten wydany został z przekroczeniem 
ustawowego upoważnienia (art. 92 ust. 1 Konstytucji). Samoistny obowiązek 
procesowy mógłby zostać nałożony na uczestnika postępowania cywilnego tylko 
bezpośrednio przez ustawę. Wykładnia przepisów rozporządzenia w duchu ich 
zgodności z Konstytucją sprzeciwia się zatem postrzeganiu w regulacji zawartej w 
§ 3 rozporządzenia obowiązków wnoszącego opłatę, których skutkiem 
niewykonania jest zwrot wniosku. 
Zwrot wniosku na podstawie art. 19 ust. 3 w związku z ust. 2 u.K.Rej.S. może 
nastąpić jedynie w razie braku uiszczenia opłaty sądowej od wniosku. Jeżeli do 
wniosku dołączony został dowód potwierdzający dokonanie operacji bankowej 
wniesienia opłaty w formie bezgotówkowej (wydruk dokonania czynności w formie 
elektronicznej – art. 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe, jedn. tekst: 
Dz.U. z 2002 r. Nr 72, poz. 665 ze zm.), zwrot wniosku może zatem nastąpić tylko 
wówczas, gdy dowód ten nie zawiera wystarczających danych pozwalających na 
przyjęcie, że opłata od wniosku została uiszczona, tj. że dotyczy tego wniosku, że 
wniesiona została na rachunek bieżący dochodów właściwego sądu i że wysokość 
jej odpowiada wysokości, w której powinna być uiszczona. 
Z tych względów Sąd Najwyższy podjął uchwałę, jak wyżej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI