III CZP 110/95

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2024-05-16
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowyPITspółka luksemburskazwrot wkładuwierzytelnośćprzychódinterpretacja podatkowaspółka niebędąca osobą prawnąudział kapitałowy

Podsumowanie

WSA w Łodzi oddalił skargę podatnika, uznając, że otrzymanie wierzytelności tytułem zwrotu części wkładu ze spółki luksemburskiej stanowi przychód podlegający opodatkowaniu PIT.

Podatnik, wspólnik luksemburskiej spółki transparentnej podatkowo, zapytał, czy otrzymanie wierzytelności pożyczkowej spółki wobec innego podmiotu, jako zwrot części wkładu, generuje przychód w PIT. Dyrektor KIS uznał, że tak, interpretując przepisy o zmniejszeniu udziału kapitałowego. WSA w Łodzi zgodził się z organem, stwierdzając, że zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 16a w zw. z art. 14 ust. 3 pkt 11 i ust. 8 ustawy o PIT, otrzymanie takiej wierzytelności jest przychodem, a przez 'środki pieniężne' należy rozumieć również wartość wierzytelności.

Sprawa dotyczyła wniosku o interpretację indywidualną w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, złożonego przez wspólnika luksemburskiej spółki SCSp (limited partner). Wnioskodawca zamierzał otrzymać od spółki zwrot części wkładu w postaci wierzytelności pożyczkowej, którą spółka posiadała wobec innego podmiotu. Podatnik pytał, czy otrzymanie tej wierzytelności stanowi przychód w rozumieniu ustawy o PIT i kiedy taki przychód powstaje. Wnioskodawca argumentował, że ustawa o PIT nie przewiduje opodatkowania otrzymania wierzytelności jako zwrotu wkładu, a przepis art. 14 ust. 2 pkt 16a dotyczy jedynie otrzymania środków pieniężnych. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał stanowisko podatnika za nieprawidłowe, wskazując na systemową wykładnię przepisów i możliwość stosowania rozwiązań z ustawy o CIT. Sąd uznał, że spółka luksemburska jest spółką niebędącą osobą prawną w rozumieniu ustawy o PIT. WSA w Łodzi oddalił skargę, podzielając stanowisko organu interpretacyjnego. Sąd podkreślił, że art. 14 ust. 2 pkt 16a ustawy o PIT, stosowany odpowiednio z art. 14 ust. 3 pkt 11 i art. 14 ust. 8, obejmuje również wartość wierzytelności z tytułu udzielonej przez spółkę pożyczki, traktując ją jako 'środki pieniężne' dla celów podatkowych. W związku z tym, otrzymanie wierzytelności jako zwrotu części wkładu zostało uznane za przychód z działalności gospodarczej.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, otrzymanie wierzytelności tytułem zwrotu części wkładu ze spółki niebędącej osobą prawną stanowi przychód w rozumieniu ustawy o PIT.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis art. 14 ust. 2 pkt 16a ustawy o PIT, stosowany odpowiednio z art. 14 ust. 3 pkt 11 i art. 14 ust. 8, obejmuje również wartość wierzytelności z tytułu udzielonej przez spółkę pożyczki, traktując ją jako 'środki pieniężne' dla celów podatkowych. Otrzymanie takiej wierzytelności jako zwrotu części wkładu jest przychodem z działalności gospodarczej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

u.p.d.o.f. art. 14 § ust. 2 pkt 16a

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 5a § pkt 26

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 14 § ust. 3 pkt 10-11

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 14 § ust. 8

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 8

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Otrzymanie wierzytelności tytułem zwrotu części wkładu ze spółki niebędącej osobą prawną stanowi przychód w rozumieniu ustawy o PIT. Przez 'środki pieniężne' w rozumieniu art. 14 ust. 2 pkt 16a ustawy o PIT należy rozumieć również wartość wierzytelności z tytułu udzielonej przez spółkę pożyczki, zgodnie z art. 14 ust. 8.

Odrzucone argumenty

Otrzymanie wierzytelności tytułem zwrotu części wkładu nie stanowi przychodu, gdyż ustawa o PIT dotyczy tylko środków pieniężnych. Przepis art. 14 ust. 2 pkt 16a ustawy o PIT nie ma zastosowania do wierzytelności, a jedynie do środków pieniężnych. Przepisy art. 14 ust. 3 pkt 11 i art. 14 ust. 8 ustawy o PIT nie uzasadniają opodatkowania otrzymanej wierzytelności.

Godne uwagi sformułowania

Wykładnię analizowanych przepisów art. 14 ust. 2 pkt 16a i art. 14 ust. 3 pkt 11 ustawy o PIT należy odnieść wprost do rozwiązań jakie wskazują przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. środki pieniężne (nawet w postaci równowartości przekazanej wierzytelności jaka przysługiwała spółce), uzyskane z tytułu wystąpienie ze spółki lub zmniejszenia udziału kapitałowego w spółce niebędącej osobą prawną, stanowią przychód z działalności gospodarczej wspólnika.

Skład orzekający

Bożena Kasprzak

przewodniczący

Cezary Koziński

sprawozdawca

Agnieszka Gortych-Ratajczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania zwrotu wkładu w spółkach niebędących osobami prawnymi, w tym otrzymania wierzytelności jako formy zwrotu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji otrzymania wierzytelności pożyczkowej jako zwrotu części wkładu w spółce zagranicznej transparentnej podatkowo. Interpretacja przepisów ustawy o PIT.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonej kwestii podatkowej związanej z międzynarodowymi strukturami spółek i zwrotem wkładów, co jest istotne dla prawników i doradców podatkowych.

Zwrot wkładu ze spółki zagranicznej: kiedy wierzytelność staje się przychodem w PIT?

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Łd 185/24 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2024-05-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-03-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Gortych-Ratajczyk
Bożena Kasprzak /przewodniczący/
Cezary Koziński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Interpretacje podatkowe
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1128
art. 5a pkt 26, art. 14 ust. 2 pkt 16a, art. 14 ust. 3 pkt 10-11, art. 14 ust. 8
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych -t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Bożena Kasprzak, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Koziński (spr.), Asesor WSA Agnieszka Gortych-Ratajczyk, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Jaworska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2024 r. sprawy ze skargi J.K. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 3 stycznia 2024 r. nr 0113-KDIPT2-3.4011.731.2023.1.MS w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu 3 października 2023 r. J. K. (dalej: skarżący, wnioskodawca, podatnik) złożył wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych w związku z otrzymaniem wierzytelności tytułem zwrotu równowartości części wkładu ze spółki.
Przedstawiając stan faktyczny wnioskodawca wskazał, iż jest wspólnikiem w spółce SCSp z siedzibą w Wielkim Księstwie Luksemburga – A S.C.Sp. z siedzibą w Luksemburgu, zarejestrowanej w Luksemburskim Rejestrze Handlowym i Spółek (R.C.S.). Podatnik jest wspólnikiem o ograniczonej odpowiedzialności, tj. występuje jako tzw. "limited partner". Spółka wyemitowała na rzecz wnioskodawcy specyficzne papiery wartościowe (w terminologii angielskiej: partnership shares i dalej określane jako "partnership shares"), inkorporujące w sobie prawa udziałowe - w angielskiej terminologii określane jako "partnership interest" - będące odpowiednikiem w polskiej terminologii ogółu praw i obowiązków wspólnika spółki osobowej uregulowanego w Kodeksie spółek handlowych oraz odpowiednikiem praw, uprawnień i obowiązków wspólnika w polskiej spółce cywilnej. Objęcie praw udziałowych w spółce (partnership interest) było związane z równoległą dobrowolną emisją ww. specyficznych papierów wartościowych (partnership shares) inkorporujących w sobie te prawa udziałowe w zamian za wkłady niepieniężne oraz pieniężne. Z uwagi na to, że spółka według przepisów lokalnych krajowych jest jednocześnie alternatywnym funduszem inwestycyjnym, ww. emisja specyficznych papierów wartościowych (partnership shares) wynikała z lokalnych przepisów dotyczących alternatywnych funduszy inwestycyjnych, a nie z przepisów prawa Luksemburga regulujących powstanie i funkcjonowanie spółki. Wnioskodawca jako wspólnik spółki jest zatem zawsze posiadaczem i właścicielem praw udziałowych w spółce (partnership interest), a właścicielem specyficznych papierów wartościowych (partnership shares) z tego względu, gdyż alternatywny fundusz inwestycyjny powinien posiadać stosunkowo dużą ilość jednostek uczestnictwa (według polskiej nomenklatury), które mogą być umarzane i wypłacane inwestorowi wynagrodzenie za każdą umarzaną "shares" czyli jednostkę. Zaś partnership interest (prawa udziałowe w SCSp) nie jest podzielne, tak jak nie jest podzielny ogół praw i obowiązków wspólnika spółki osobowej uregulowany w Kodeksie spółek handlowych oraz nie jest podzielny zespół praw, uprawnień i obowiązków wspólnika w polskiej spółce cywilnej.
Spółka, zgodnie z prawem podatkowym państwa swojej siedziby (Luksemburg), jest spółką transparentną na cele podatku dochodowego, co oznacza, że podatnikami podatku dochodowego, z tytułu dochodów przez nią osiąganych, są jej wspólnicy, a nie sama spółka. Spółka wg prawa Luksemburga nie posiada osobowości prawnej. Tym samym przedmiotowa spółka z siedzibą w Wielkim Księstwie Luksemburga wpisuje się w zakres pojęcia spółki niebędącej osobą prawną, tak jak obecnie spółka jawna lub cywilna, której wszystkimi wspólnikami są wyłącznie osoby fizyczne lub spółka komandytowa z siedzibą w Polsce w stanie prawnym obowiązującym do końca 2020 r.
Spółka przeprowadzi transakcję z wnioskodawcą, w ramach której wnioskodawca otrzyma od spółki zwrot równowartości części wkładu. Wnioskodawca otrzyma tytułem zwrotu równowartości części wkładu ze spółki wierzytelność pożyczkową, przysługującą spółce wobec podmiotu innego niż wspólnik ("Pożyczkobiorca") z tytułu udzielonej pożyczki ("Wierzytelność"). Pożyczka została udzielona przez spółkę. Wierzytelność będzie w przyszłości spłacona na rzecz wnioskodawcy przez Pożyczkobiorcę.
Wspólnik powziął wątpliwość, czy otrzymanie wierzytelności tytułem zwrotu równowartości części wkładu ze spółki może skutkować powstaniem przychodu w rozumieniu ustawy o PIT oraz czy przychód taki powstanie w momencie otrzymania tej wierzytelności od spółki, czy też w momencie późniejszej spłaty takiej wierzytelności przez Pożyczkobiorcę.
W związku z tak przedstawionym stanem faktycznym (zdarzeniem przyszłym) skarżący zadał następujące pytania:
1. Czy w momencie otrzymania wierzytelności od spółki, po stronie wnioskodawcy powstanie przychód w rozumieniu ustawy o PIT?
2. Czy w momencie spłaty takiej wierzytelności przez Pożyczkobiorcę, po stronie wnioskodawcy powstaje przychód w rozumieniu ustawy o PIT?
Przedstawiając własne stanowisko w sprawie oceny prawnej tego zdarzenia przyszłego skarżący stwierdził, że w momencie otrzymania wierzytelności od spółki po stronie wnioskodawcy nie powstanie przychód podatkowy w rozumieniu ustawy o PIT i w momencie spłaty takiej wierzytelności po jego stronie nie powstaje przychód w rozumieniu ustawy o PIT. Zdaniem wnioskodawcy, w opisanym zdarzeniu przyszłym przychód w ogóle nie powstaje, gdyż przepisy ustawy o PIT nie przewidują aby otrzymanie wierzytelności tytułem zwrotu równowartości części wkładu ze spółki niebędącej osobą prawną było opodatkowane. Przepis art. 14 ust. 2 pkt 16a ustawy o PIT nie ma zastosowania do wierzytelności, które wnioskodawca otrzyma tytułem zwrotu równowartości części wkładu ze spółki. Powołany przepis dotyczy tylko sytuacji, w której wspólnik otrzymana tytułem zmniejszenia udziału kapitałowego środki pieniężne. W opisanym zdarzeniu przyszłym wnioskodawca nie otrzyma natomiast środków pieniężnych tytułem zmniejszenia udziału kapitałowego w spółce. Wnioskodawca otrzyma wierzytelność, która nie spełnia warunku uznania jej za środki pieniężne w rozumieniu art. 14 ust. 8 ustawy o PIT. W świetle literalnego brzmienia przepisów ustawy o PIT, otrzymanie wierzytelności tytułem zmniejszenia udziału kapitałowego w spółce niebędącej osobą prawną nie skutkuje powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu. Zgodnie z treścią art. 14 ust. 2 pkt 16a ustawy o PIT, przychodem z działalności gospodarczej są tylko środki pieniężne otrzymane przez wspólnika. Brak jest natomiast przepisu, na podstawie którego również otrzymanie wierzytelności tytułem zmniejszenia udziału kapitałowego w spółce niebędącej osobą prawną skutkowałoby powstaniem przychodu podatkowego.
W szczególności wierzytelności otrzymane tytułem zmniejszenia udziału kapitałowego nie zostały przez ustawodawcę uznane za środki pieniężne, na podstawie art. 14 ust. 8 ustawy o PIT.
W interpretacji indywidualnej z dnia 3 stycznia 2024 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: Dyrektor KIS) uznał za nieprawidłowe stanowisko podatnika.
W uzasadnieniu interpretacji Dyrektor KIS przytoczył treść przepisów art. 5a pkt 26, pkt 28 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2647 ze zm. – ustawa o PIT) wskazując, że skoro zgodnie z opisem zdarzenia przyszłego SCSp jest na gruncie luksemburskiego prawa podatkowego traktowana jako podmiot transparentny podatkowo, a jej przychody (dochody) są alokowane i opodatkowane na poziomie wspólników zgodnie z przepisami wewnętrznego prawa podatkowego Wielkiego Księstwa Luksemburga, to należy uznać, że luksemburska spółka SCSp mieści się w pojęciu spółki niebędącej osobą prawną w rozumieniu art. 5a pkt 26 ustawy o PIT.
Następnie organ interpretacyjny wskazał, że art. 14 ust. 2 pkt 16a ustawy o PIT stanowi, iż przychodem z działalności gospodarczej są również środki pieniężne otrzymane przez wspólnika spółki niebędącej osobą prawną z tytułu zmniejszenia udziału kapitałowego w takiej spółce, przy czym przepis ust. 3 pkt 11 stosuje się odpowiednio. Art. 14 ust. 2 pkt 16a ustawy o PIT wprost zawiera odniesienie do ust. 3 pkt 11 ww. ustawy, który z kolei został wskazany w art. 14 ust. 8 ustawy o PIT.
W ocenie Dyrektora DIAS, znaczenie omawianych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych należy odnieść do wykładni systemowej, która pozwala na ustalenie sensu przepisu ze względu na obowiązywanie innego przepisu (przepisów) albo zasady danej gałęzi prawa lub zasady systemu prawnego tak, aby interpretowany przepis był z nimi zgodny. Dlatego też, wykładnię analizowanych przepisów art. 14 ust. 2 pkt 16a i art. 14 ust. 3 pkt 11 ustawy o PIT należy odnieść wprost do rozwiązań jakie wskazują przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Z powołanych przepisów wynika, że – co do zasady – środki pieniężne (w omawianej sprawie wierzytelności) uzyskane z tytułu zmniejszenia udziału kapitałowego w spółce niebędącej osobą prawną stanowią przychód z działalności gospodarczej. Jednocześnie do przychodów tych nie zalicza się środków pieniężnych w części odpowiadającej uzyskanej przez wspólnika spółki niebędącej osobą prawną nadwyżce przychodów nad kosztami ich uzyskania, o których mowa w art. 8 ustawy o PIT, pomniejszonej o wypłaty dokonane z tytułu udziału w tej spółce oraz wydatki, które zgodnie z tą ustawą nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawiera pojęcia udziału kapitałowego. Natomiast przepis art. 14 ust. 2 pkt 16a ustawy nie odsyła do konkretnych regulacji prawnych występujących w innych ustawach. W piśmiennictwie przyjmuje się, że udział kapitałowy wspólnika stanowi określoną wartość księgową wyrażoną w złotych, która stanowi podstawę dla określenia praw lub obowiązków wspólnika w spółce w przypadkach przewidzianych przez ustawę lub umowę spółki.
Dyrektor KIS uznał, że w momencie otrzymania wierzytelności od spółki po stronie wnioskodawcy powstanie przychód w rozumieniu art. 14 ust. 2 pkt 16a ustawy o PIT. Natomiast spłata wierzytelności pożyczkowej przez Pożyczkobiorcę nie rodzi po stronie wnioskodawcy powstania przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z art. 14 ust. 8 ww. ustawy, omawianą wierzytelność należy traktować jak środki pieniężne. W związku z tym kwestia spłaty wierzytelności pozostaje obojętna w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie w całości powyższej interpretacji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, zgodnie z właściwymi przepisami.
Zaskarżonej interpretacji zarzucono naruszenie art. 14 ust. 2 pkt 16a, art. 14 ust. 3 pkt 11 oraz art. 14 ust. 8 ustawy o PIT, poprzez błędną wykładnie, a w konsekwencji niewłaściwa ocenę co do zastosowania, polegającą na przyjęciu, że w przypadku otrzymania przez wspólnika spółki niebędącej osobą prawną tytułem zwrotu równowartości części wkładu wierzytelności pożyczkowej, przysługującej takiej spółce wobec podmiotu innego niż wspólnik, po jego stronie powstanie w momencie jej otrzymania przychód w rozumieniu ustawy o PIT, podczas gdy prawidłowa wykładnia przepisów powinna prowadzić do uznania przez organ, że w art. 14 ust. 2 pkt 16a ustawy o PIT jest mowa o otrzymaniu przez wspólnika środków pieniężnych tytułem zmniejszenia udziału kapitałowego w spółce niebędącej osobą prawną, a nie o otrzymaniu wierzytelności spółki wobec innego podmiotu – jednocześnie żaden przepis ustawy o PIT nie stanowi podstawy do uznania, że przez środki pieniężne w rozumieniu art. 14 ust. 2 pkt 16a tej ustawy należy rozumieć także wierzytelności spółki niebędącej osobą prawną. Konkluzja taka nie wynika w żadnym razie z brzmienia art. 14 ust. 3 pkt 11 ustawy o PIT, który znajduje odpowiednie zastosowanie w sprawie, ani też z treści art. 14 ust. 8 ustawy o PIT. Norma ta referuje bowiem do takich sytuacji, kiedy przychód podatkowy nie powstaje, a art. 14 ust. 8 precyzuje tylko, że przychód nie powstaje także w przypadku otrzymania konkretnych wierzytelności w sytuacji, kiedy spółka niebędącą osobą prawną ulega likwidacji, ewentualnie wspólnik wystąpi z takiej spółki. Zatem w momencie otrzymania wierzytelności przez wspólnika tytułem zwrotu równowartości części wkładu ze spółki, po jego stronie nie powstanie przychód podatkowy w rozumieniu przepisów ustawy o PIT.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor KIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, że wniesiona skarga nie ma uzasadnionych podstaw.
Skarżący we wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej wskazał, iż przedmiotem interpretacji mają być przepisy art. 14 ust. 2 pkt 16a, art. 14 ust. 3 pkt 10 i 11 oraz art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1128 – w skrócie: "ustawa o PIT").
Przedmiotem sporu – jak wskazano w uzasadnieniu skargi – jest wykładnia przepisu art. 14 ust. 2 pkt 16a ww. ustawy, zgodnie z którym, przychodem z działalności gospodarczej są również środki pieniężne otrzymane przez wspólnika spółki niebędącej osobą prawną z tytułu zmniejszenia udziału kapitałowego w takiej spółce, przy czym przepis ust. 3 pkt 11 stosuje się odpowiednio.
Z kolei przepis art. 14 ust. 3 stanowi, że do przychodów, o których mowa w ust. 1 i 2, nie zalicza się: środków pieniężnych otrzymanych przez wspólnika spółki niebędącej osobą prawną z tytułu likwidacji takiej spółki (pkt. 10); środków pieniężnych otrzymanych przez wspólnika spółki niebędącej osobą prawną z tytułu wystąpienia z takiej spółki, w części odpowiadającej uzyskanej przed wystąpieniem przez wspólnika nadwyżce przychodów nad kosztami ich uzyskania, o których mowa w art. 8, pomniejszonej o wypłaty dokonane z tytułu udziału w tej spółce i wydatki niestanowiące kosztów uzyskania przychodów, o ile wcześniej nie pomniejszyły przychodu do opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 pkt 16a (pkt 11). Natomiast art. 14 ust. 8 ustawy o PIT określa, że przez środki pieniężne, o których mowa w ust. 3 pkt 10 i 11, rozumie się również wartość wierzytelności uprzednio zarachowanej jako przychód należny, pomniejszonej o należny podatek od towarów i usług, oraz wierzytelności z tytułu udzielonej przez spółkę niebędącą osobą prawną pożyczki - z wyjątkiem wierzytelności z tytułu odsetek od opóźnionej zapłaty oraz wierzytelności z tytułu odsetek od takiej pożyczki, jeżeli wierzytelności te zostały spłacone na rzecz otrzymującego je wspólnika.
Z przedstawionego we wniosku interpretacyjnym zdarzenia przyszłego nie wynika aby wnioskodawca otrzymał środki pieniężne ze spółki zarejestrowanej w Luksemburgu w związku z jej likwidacją lub z tytułu wystąpienia z niej. Zatem przepisy art. 14 ust. 3 pkt 10 i pkt 11 ustawy o PIT nie miały bezpośredniego zastosowania do opisanego stanu faktycznego. Wnioskodawca wskazał, iż spółka wyemitowała na jego rzecz papiery wartościowe inkorporujące w sobie prawa udziałowe, będące odpowiednikiem w polskiej terminologii ogółu praw i obowiązków wspólnika spółki osobowej uregulowanego w Kodeksie spółek handlowych oraz odpowiednikiem praw, uprawnień i obowiązków wspólnika w polskiej spółce cywilnej. Objęcie praw udziałowych w spółce było związane z emisją papierów wartościowych inkorporujących w sobie te prawa udziałowe w zamian za wkłady niepieniężne oraz pieniężne. Spółka natomiast przeprowadzi z wnioskodawcą transakcję, w ramach której otrzyma on od spółki zwrot równowartości części wkładu; wnioskodawca otrzyma tytułem zwrotu wierzytelność pożyczkową przysługującą spółce wobec podmiotu innego niż wspólnik, a wierzytelność będzie w przyszłości spłacona na rzecz wnioskodawcy przez pożyczkobiorcę.
Słusznie Dyrektor KIS wskazał na przepis art. 5a pkt 26 ustawy o PIT, zgodnie z którym przez spółkę niebędącą osobą prawną należy rozumieć spółkę inną niż wymienione w art. 5 pkt 28; a spółkami będącymi osobami prawnymi w rozumieniu tej ustawy są spółki posiadające osobowość prawną, w tym tzw. spółka europejska, spółka kapitałowa w organizacji, spółka komandytowa i spółka komandytowo-akcyjna mające siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, spółka niemająca osobowości prawnej mającą siedzibę lub zarząd w innym państwie, jeżeli zgodnie z przepisami prawa podatkowego tego innego państwa jest traktowana jak osoba prawna i podlega w tym państwie opodatkowaniu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania i spółka jawna będącą podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych.
Skoro – jak wskazał wnioskodawca - spółka zgodnie z prawem podatkowym państwa swojej siedziby (Luksemburg) jest spółką transparentną dla celów podatku dochodowego, a z tytułu dochodów przez nią osiąganych podatnikami są jej wspólnicy, to należy ja zakwalifikować jako spółkę niebędącą osobą prawną w rozumieniu art. 5a pkt 26 ustawy o PIT.
Skarżący stwierdził, iż spółka przeprowadzi z nim transakcję, w ramach której otrzyma zwrot równowartości części wkładu (określanego jako prawa udziałowe w spółce). Skoro udział kapitałowy, to udział wspólnika w majątku spółki odpowiadający wielkości wkładu rzeczywiście wniesionego do spółki, otrzymane przez niego środki pieniężne, czy też wartość przeniesionych wierzytelności spółki (będące zwrotem równowartości części wniesionego wkładu i przysługujących mu praw udziałowych) spowodują zmniejszenie udziału kapitałowego, czego konsekwencją będzie uznanie otrzymanych środków za przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 14 ust. 2 pkt 16a w związku z art. 14 ust. 3 pkt 11 i ust. 8 ustawy o PIT.
Skarżący uważa, że otrzymanie wierzytelności pożyczkowej spółki nie może skutkować powstaniem przychodu na gruncie ww. przepisu, gdyż przychód taki może powstać w sytuacji, gdy wspólnik otrzyma tytułem zmniejszenia udziału kapitałowego tylko środki pieniężne, na co wskazuje literalne brzmienie tego przepisu.
Art. 14 ust. 2 pkt 16a ustawy o PIT nakazuje jednak aby przy jego interpretacji odpowiednio stosować ust. 3 pkt 11 tego artykułu, który – jak wyżej wskazano – określa w jakiej części nie zalicza się do przychodów środków pieniężnych otrzymanych przez wspólnika spółki niebędącej osobą prawną z tytułu wystąpienia z takiej spółki (określa jak należy wyliczyć wartość tego przychodu). Z kolei przepis art. 14 ust. 8 ustawy o PIT definiuje pojęcie "środków pieniężnych", o których mowa w ust. 3 pkt 10 i 11, zaliczając do nich "wartość wierzytelności uprzednio zarachowanej jako przychód należny, pomniejszonej o należny podatek od towarów i usług, oraz wierzytelności z tytułu udzielonej przez spółkę niebędącą osobą prawną pożyczki". Odesłanie w art. 14 ust. 2 pkt 16a ustawy o PIT do odpowiedniego stosowania ust. 3 pkt 11 oznacza także pośrednie odesłanie do stosowania ust. 8 tego artykułu, gdyż pojęcie "środki pieniężne" nie może być odmiennie rozumiane w sytuacji obliczania wartości przychodu w przypadku tylko zmniejszenia udziału kapitałowego w spółce (art. 14 ust. 2 pkt 16a) oraz gdy dochodzi do wystąpienia wspólnika z takiej spółki (art. 14 ust. 3 pkt 11). Odpowiednie stosowanie przepisu oznaczać może zarówno stosowanie go bezpośrednio bądź z modyfikacjami w stosunku do regulacji, która ma być zastosowana, w zależności od charakteru regulacji prawnej, do której ma on mieć odpowiednie zastosowanie, bądź na niestosowaniu w ogóle. Przepis stosowany odpowiednio nie może jednak burzyć konstrukcji prawnej, zastosowanej w przepisach regulujących daną instytucję. Ponadto w judykaturze wskazuje się, że stosowanie "odpowiednie" oznacza w szczególności niezbędną adaptację (i ewentualnie zmianę niektórych elementów) normy do zasadniczych celów i form danego postępowania, jak również pełne uwzględnienie charakteru i celu danej regulacji prawnej oraz wynikających stąd różnic w stosunku do uregulowań, które mają być zastosowane (zob. np. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z 15 września 1995 r., sygn. akt III CZP 110/95, publ. OSNC 1995, z. 12, poz. 177; wyroki NSA: z dnia 13 września 2017 r., sygn. akt I OSK 2955/16; z 13 listopada 2018 r., sygn. akt II FSK 992/18; z 17 czerwca 2020 r., sygn. akt II FSK 616/20; z 14 stycznia 2022 r., sygn. akt II FSK 12/21; z 8 sierpnia 2023, sygn. akt II FSK 211/21).
Stan faktyczny opisany we wniosku interpretacyjnym (otrzymanie równowartości części wkładu w postaci wierzytelności pożyczkowej z tytułu zmniejszenia udziału kapitałowego w spółce zarejestrowanej w Luksemburgu) wpisuje się zatem bezpośrednio w dyspozycję przepisu art. art. 14 ust. 2 pkt 16a w związku z art. 14 ust. 3 pkt 11 i ust. 8 ustawy o PIT. Sąd podzielił zatem stanowisko Dyrektora KIS, że wykładnię tych przepisów należy odnieść wprost do rozwiązań ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, z których wynika – co do zasady – że środki pieniężne (nawet w postaci równowartości przekazanej wierzytelności jaka przysługiwała spółce), uzyskane z tytułu wystąpienie ze spółki lub zmniejszenia udziału kapitałowego w spółce niebędącej osobą prawną, stanowią przychód z działalności gospodarczej wspólnika.
Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r, poz. 1634 ze zm.) skargę oddalono.
A.M.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę