III CZP 11/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpatrzył zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy w Warszawie, dotyczące dopuszczalności przydziału spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego członkowi spółdzielni, gdy wcześniej na podstawie umowy notarialnej dokonano częściowego zniesienia współwłasności nieruchomości i ustanowiono odrębną własność tego lokalu na rzecz spółdzielni mieszkaniowej. Sąd Najwyższy podjął uchwałę stwierdzającą, że pod rządem ustawy z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze, członek spółdzielni mieszkaniowej mógł uzyskać spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego tylko w budynkach stanowiących wyłączną własność spółdzielni. Uzasadnienie wskazuje, że odrębna własność lokalu jest odmianą własności, a spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, jako ograniczone prawo rzeczowe, może obciążać wyłącznie nieruchomość spółdzielni. W sytuacji, gdy spółdzielnia jest jedynie współwłaścicielem nieruchomości, z której wyodrębniono własność lokali, nie może ustanawiać na nich spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, gdyż wówczas nie posiada statusu właściciela całego budynku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Prawa spółdzielczego z 1982 r. w kontekście odrębnej własności lokali i możliwości ustanawiania spółdzielczych praw własnościowych.
Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji Prawa spółdzielczego i ustawy o własności lokali. Może mieć znaczenie dla spraw dotyczących stanu prawnego z okresu obowiązywania tych przepisów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy na gruncie ustawy Prawo spółdzielcze z 1982 r. dopuszczalne było dokonanie przez spółdzielnię mieszkaniową przydziału własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego członkowi tej spółdzielni w sytuacji, gdy wcześniej na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego, dokonano częściowego zniesienia współwłasności nieruchomości i ustanowiono odrębną własność tego lokalu, przyznaną na rzecz spółdzielni mieszkaniowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dopuszczalne było jedynie w budynkach stanowiących wyłączną własność spółdzielni.
Uzasadnienie
Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu jako ograniczone prawo rzeczowe może obciążać wyłącznie nieruchomość spółdzielni. W sytuacji wyodrębnienia własności lokalu, spółdzielnia nie jest już wyłącznym właścicielem budynku, a zatem nie może ustanawiać na takim lokalu spółdzielczego własnościowego prawa.
Czy do ustanowienia ograniczonego prawa rzeczowego na nieruchomości lokalowej – spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego – potrzebna była zgoda wszystkich dotychczasowych współwłaścicieli nieruchomości, z której ten lokal wyodrębniono?
Czy w przypadku dopuszczalności obciążenia nieruchomości lokalowej ograniczonym prawem rzeczowym tj. własnościowym spółdzielczym prawem do lokalu mieszkalnego – wpis tego prawa następuje w dziale III księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości lokalowej, czy też może być prowadzona odrębna księga wieczysta dla tego prawa?
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Andrzej W. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Joanna W. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Spółdzielnia Mieszkaniowa Literatów w W. | spółka | uczestnik |
| Marek J. | osoba_fizyczna | poprzedni członek spółdzielni |
Przepisy (3)
Główne
Pr.spółdz. art. 213 § § 1
Ustawa z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze
W budynkach stanowiących własność spółdzielni mieszkaniowej członkom spółdzielni przysługuje prawo do używania przydzielonych im lokali mieszkalnych.
Pomocnicze
k.c. art. 244
Kodeks cywilny
Własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego jest ograniczonym prawem rzeczowym.
u.w.l. art. 3
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
W razie wyodrębnienia własności lokali, grunt oraz wszelkie części budynku i inne urządzenia stanowią współwłasność właścicieli lokali.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu może obciążać jedynie nieruchomość spółdzielni. • W sytuacji wyodrębnienia własności lokalu, spółdzielnia nie jest wyłącznym właścicielem budynku. • Ograniczone prawa rzeczowe mogą być ustanawiane tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie (numerus clausus).
Godne uwagi sformułowania
Pod rządem ustawy z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze (...) członek spółdzielni mieszkaniowej mógł uzyskać spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego tylko w budynkach stanowiących wyłączną własność spółdzielni. • W prawie rzeczowym obowiązuje zasada zamkniętej listy (numerus clausus) praw rzeczowych • Spółdzielcze własnościowe prawo, jako ograniczone prawo rzeczowe, może obciążać wyłącznie nieruchomość spółdzielni.
Skład orzekający
Antoni Górski
przewodniczący
Marian Kocon
sprawozdawca
Hubert Wrzeszcz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa spółdzielczego z 1982 r. w kontekście odrębnej własności lokali i możliwości ustanawiania spółdzielczych praw własnościowych."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji Prawa spółdzielczego i ustawy o własności lokali. Może mieć znaczenie dla spraw dotyczących stanu prawnego z okresu obowiązywania tych przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii własnościowych w budownictwie spółdzielczym i odrębnej własności lokali, co jest nadal aktualne dla wielu właścicieli i spółdzielni.
“Czy spółdzielnia może sprzedać lokal, którego nie jest wyłącznym właścicielem? SN wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.