III CZP 108/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w uchwale III CZP 108/15 rozstrzygnął kluczowe zagadnienia prawne dotyczące solidarnej odpowiedzialności inwestora wobec podwykonawcy na podstawie art. 6471 § 5 Kodeksu cywilnego. Sprawa wywodziła się z powództwa podwykonawcy T.K. przeciwko inwestorowi Skarbowi Państwa - Lasy Państwowe Nadleśnictwo W. oraz wykonawcy K.C. o zapłatę wynagrodzenia za wykonane roboty budowlane. Sąd Najwyższy sprecyzował, że skuteczność dorozumianej zgody inwestora na zawarcie umowy z podwykonawcą (art. 60 k.c.) jest uzależniona od zapewnienia inwestorowi możliwości zapoznania się z postanowieniami tej umowy, które wyznaczają zakres jego odpowiedzialności przewidzianej w art. 6471 § 5 k.c. Podkreślono, że zgoda inwestora musi być zindywidualizowana i dotyczyć konkretnej umowy, a nie być blankietowa. Wskazano, że inwestor musi mieć realną możliwość zapoznania się z istotnymi postanowieniami umowy, zwłaszcza dotyczącymi wysokości wynagrodzenia. Odnosząc się do kwestii proceduralnych, Sąd Najwyższy potwierdził, że sąd powinien rozpoznać roszczenia podwykonawcy także na innych podstawach prawnych (np. bezpodstawne wzbogacenie), jeśli powód wskazał konkretną podstawę prawną, ale sąd przewiduje możliwość orzeczenia na innej podstawie, uprzedzając o tym strony. Uchwała odmawia podjęcia rozstrzygnięcia w pozostałym zakresie, co sugeruje, że niektóre z postawionych przez Sąd Okręgowy pytań nie wymagały odpowiedzi lub zostały rozstrzygnięte w ramach pozostałych punktów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 6471 § 5 k.c. dotyczącego solidarnej odpowiedzialności inwestora wobec podwykonawcy, warunków dorozumianej zgody inwestora, a także zasad orzekania przez sąd na podstawie innych przepisów niż wskazane przez stronę.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z umowami o roboty budowlane i odpowiedzialnością inwestora. Wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych każdej sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przy zgodzie czynnej dorozumianej inwestora na zawarcie przez wykonawcę umowy z podwykonawcą warunkiem solidarnej odpowiedzialności inwestora z wykonawcą wobec podwykonawcy na podstawie art. 6471 § 5 k.c. jest to, by inwestor znał postanowienia dotyczące wysokości wynagrodzenia podwykonawcy lub sposobu jego ustalenia, ewentualnie także zasady lub podstawy odpowiedzialności wykonawcy za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Skuteczność wyrażonej w sposób dorozumiany (art. 60 k.c.) zgody inwestora na zawarcie przez wykonawcę umowy o roboty budowlane z podwykonawcą jest uzależniona od zapewnienia mu możliwości zapoznania się z postanowieniami tej umowy, które wyznaczają zakres jego odpowiedzialności przewidzianej w art. 6471 § 5 k.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że zgoda inwestora musi być zindywidualizowana i dotyczyć konkretnej umowy, a nie być blankietowa. Kluczowe jest zapewnienie inwestorowi realnej możliwości zapoznania się z postanowieniami umowy istotnymi z punktu widzenia zakresu odpowiedzialności, którą na siebie przyjmie.
Jeżeli wynagrodzenie podwykonawcy jest wyższe od wynagrodzenia wykonawcy uzgodnionego z inwestorem, czy inwestor odpowiada również za wynagrodzenie należne podwykonawcy w zakresie przekraczającym wynagrodzenie wykonawcy?
Odpowiedź sądu
Odmawia podjęcia uchwały w tym zakresie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że zagadnienie to nie wymaga odpowiedzi, ponieważ okoliczności faktyczne sprawy nie wskazują na występowanie takiej sytuacji, a jedynie na to, że wynagrodzenie podwykonawcy przekraczało kwotowo wartość robót elektrycznych przewidzianą w umowie inwestora z wykonawcą, podczas gdy wynagrodzenie wykonawcy za całość prac było wyższe.
W razie stwierdzenia nieważności umowy o podwykonawstwo z powodu niedochowania formy pisemnej, czy sąd obowiązany jest, czy tylko może rozpoznać roszczenia o zapłatę kierowane przez podwykonawcę na płaszczyźnie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu, a w razie stwierdzenia takiego obowiązku, czy obowiązany jest uprzedzić strony o ewentualności przyjęcia odmiennej kwalifikacji prawnej i zapewnić im możliwość wypowiedzenia się co do tej kwestii?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Podstawę prawną oceny żądań podwykonawcy kierowanych przeciwko inwestorowi wyznaczają przytoczone przez powoda okoliczności faktyczne. Jeżeli powód wskazał podstawę prawną roszczenia, sąd przewidując możliwość orzeczenia na innej podstawie powinien uprzedzić o tym strony.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy potwierdził, że sąd ma obowiązek rozpoznać roszczenia na podstawie wszystkich możliwych przepisów, a nie tylko wskazanych przez powoda, realizując zasadę 'da mihi factum, dabo tibi ius'. Jednakże, jeśli sąd zamierza oprzeć rozstrzygnięcie na innej podstawie prawnej niż wskazana przez stronę, powinien uprzedzić strony o tym zamiarze, zapewniając im możliwość wypowiedzenia się.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T.K. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa-Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo W. | instytucja | pozwany |
| K.C. | inne | wykonawca |
Przepisy (5)
Główne
k.c. art. 647¹ § 5
Kodeks cywilny
Podstawa solidarnej odpowiedzialności inwestora z wykonawcą wobec podwykonawcy.
Pomocnicze
k.c. art. 60
Kodeks cywilny
Zgoda inwestora na umowę między wykonawcą a podwykonawcą może być wyrażona w dowolny sposób dostatecznie ujawniający wolę (zgoda czynna).
k.c. art. 647¹ § 2
Kodeks cywilny
Procedura zgody inwestora na umowę z podwykonawcą (nie stosuje się art. 63 § 2 k.c. przy zgodzie czynnej).
k.c. art. 410
Kodeks cywilny
Przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu, potencjalna podstawa roszczeń podwykonawcy w przypadku nieważności umowy.
k.p.c. art. 321 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Granice wyrokowania sądu.
Argumenty
Godne uwagi sformułowania
Skuteczność wyrażonej w sposób dorozumiany (...) zgody inwestora na zawarcie przez wykonawcę umowy o roboty budowlane z podwykonawcą jest uzależniona od zapewnienia mu możliwości zapoznania się z postanowieniami tej umowy, które wyznaczają zakres jego odpowiedzialności • zgoda inwestora na zawarcie umów podwykonawczych będzie skuteczna tylko wówczas, gdy będzie dotyczyła konkretnej umowy • w wypadku zgody udzielanej czynnie nie jest konieczne zachowanie procedury z art. 6471 § 2 zd. drugie k.c., lecz wystarczy wiedza inwestora pochodząca z jakiegokolwiek źródła • realna możliwość zapoznania się z postanowieniami umowy istotnymi z punktu widzenia zakresu odpowiedzialności • podstawę prawną oceny żądań podwykonawcy kierowanych przeciwko inwestorowi wyznaczają przytoczone przez powoda okoliczności faktyczne • sąd przewidując możliwość orzeczenia na innej podstawie powinien uprzedzić o tym strony
Skład orzekający
Irena Gromska-Szuster
przewodniczący
Grzegorz Misiurek
członek
Katarzyna Tyczka-Rote
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 6471 § 5 k.c. dotyczącego solidarnej odpowiedzialności inwestora wobec podwykonawcy, warunków dorozumianej zgody inwestora, a także zasad orzekania przez sąd na podstawie innych przepisów niż wskazane przez stronę."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z umowami o roboty budowlane i odpowiedzialnością inwestora. Wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych każdej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu w branży budowlanej, jakim jest odpowiedzialność inwestora za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcom. Uchwała SN precyzuje ważne kwestie dotyczące zgody inwestora i jego odpowiedzialności, co jest kluczowe dla praktyków.
“Czy inwestor musi znać wszystkie szczegóły umowy z podwykonawcą, by za nią odpowiadać? SN wyjaśnia kluczowe zasady!”
Dane finansowe
WPS: 29 462,22 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.