III CZP 107/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzed Sądem Najwyższym stanęło zagadnienie prawne, czy komornik sądowy po prawomocnym umorzeniu postępowania egzekucyjnego, prowadząc egzekucję w zakresie kosztów tego postępowania, może łączyć funkcje wierzyciela i organu egzekucyjnego. Sąd Okręgowy w O. uznał, że komornik, który umorzył postępowanie, stał się wierzycielem kosztów i podlegał wyłączeniu z mocy prawa. Sąd Najwyższy uchwałą z dnia 10 marca 2017 r. (sygn. akt III CZP 107/16) rozstrzygnął, że komornik, który wydał postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, jest uprawniony do wykonania prawomocnego orzeczenia o kosztach tego postępowania na podstawie art. 770¹ k.p.c. Uzasadnienie opiera się na publicznoprawnym charakterze kosztów egzekucyjnych, które nie tracą tego charakteru po umorzeniu postępowania. Komornik jest organem państwa, a nie stroną w zakresie ściąganych kosztów. Podkreślono, że przepisy k.p.c. oraz ustawy o komornikach sądowych i egzekucji (u.k.s.e.) pozwalają na wykonanie postanowienia o kosztach bez potrzeby zaopatrywania go w klauzulę wykonalności, co jest wyjątkiem od zasady z art. 776 k.p.c. Sąd odrzucił stanowisko sądu niższej instancji, wskazując na jego nietrafność i potencjalne negatywne konsekwencje, zwłaszcza w kontekście częściowego rozliczania kosztów w trakcie postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie uprawnienia komornika do egzekwowania kosztów po umorzeniu postępowania egzekucyjnego.
Dotyczy sytuacji, gdy komornik sam wydał postanowienie o umorzeniu i kosztach.
Zagadnienia prawne (1)
Czy komornik sądowy, po prawomocnym umorzeniu postępowania egzekucyjnego, prowadząc egzekucję w zakresie kosztów tego postępowania, na podstawie postanowienia zgodnie z treścią art. 770¹ k.p.c., może łączyć funkcje wierzyciela i organu egzekucyjnego, czy też egzekucję kosztów postępowania egzekucyjnego powinien prowadzić inny komornik sądowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Komornik, który wydał postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, jest uprawniony do wykonania prawomocnego orzeczenia o kosztach tego postępowania (art. 770¹ k.p.c.).
Uzasadnienie
Komornik jest organem państwa, a nie stroną, nawet w zakresie ściąganych kosztów. Koszty postępowania egzekucyjnego mają charakter publicznoprawny i nie tracą go po umorzeniu postępowania. Przepis art. 770¹ k.p.c. stanowi wyjątek od zasady, że podstawą egzekucji jest tytuł wykonawczy, umożliwiając wykonanie postanowienia o kosztach bez klauzuli wykonalności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym w O. | organ_państwowy | organ egzekucyjny |
| D. S. | osoba_fizyczna | dłużnik |
| wierzyciel | inne | wierzyciel |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 770¹
Kodeks postępowania cywilnego
Prawomocne postanowienie komornika w przedmiocie kosztów podlega wykonaniu po uprawomocnieniu się bez potrzeby zaopatrywania w klauzulę wykonalności. Uregulowanie to upraszcza możliwość egzekwowania kosztów postępowania egzekucyjnego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 770
Kodeks postępowania cywilnego
Komornik jest organem egzekucyjnym, a nie stroną, także w zakresie ściąganych kosztów egzekucyjnych, mimo że na postanowienie sądu w przedmiocie kosztów przysługuje mu zażalenie.
k.p.c. art. 770 § zdanie drugie
Kodeks postępowania cywilnego
Zasadą jest, że koszty ściąga się wraz z egzekwowanym roszczeniem.
k.p.c. art. 770 § zdanie trzecie
Kodeks postępowania cywilnego
O kosztach tych rozstrzyga komornik w postanowieniu o ich ustaleniu.
k.p.c. art. 776
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawą egzekucji jest tytuł wykonawczy, tj. tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności (art. 770¹ k.p.c. jest wyjątkiem od tej zasady w odniesieniu do kosztów).
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wyłączenia komornika na zasadach ogólnych.
k.p.c. art. 379 § pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wyłączenia komornika z mocy prawa jako strony.
u.k.s.e. art. 34
Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji
Dotyczy kosztów prowadzonej działalności komornika.
u.k.s.e. art. 35
Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji
Dotyczy kosztów prowadzonej działalności komornika.
u.k.s.e. art. 49 § ust. 1
Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji
Reguluje pobieranie opłaty egzekucyjnej od dłużnika w przypadku umorzenia postępowania na wniosek wierzyciela.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Komornik jest organem państwa, a nie stroną postępowania, nawet w zakresie kosztów. • Koszty postępowania egzekucyjnego mają charakter publicznoprawny. • Art. 770¹ k.p.c. umożliwia wykonanie postanowienia o kosztach bez klauzuli wykonalności. • Umorzenie postępowania na wniosek wierzyciela nie zmienia charakteru prawnego kosztów.
Odrzucone argumenty
Po umorzeniu postępowania egzekucyjnego komornik przestaje być organem egzekucyjnym i staje się wierzycielem kosztów, podlegając wyłączeniu z mocy prawa.
Godne uwagi sformułowania
Komornik sądowy jest organem państwa, powołanym do wykonywania orzeczeń sądowych w drodze przymusowej egzekucji świadczeń pieniężnych i niepieniężnych, a także wykonywania innych czynności określonych w ustawach. • Z tego publicznoprawnego charakteru funkcji komornika wynika, że w prowadzonym postępowaniu jest on organem egzekucyjnym, a nie stroną, także w zakresie ściąganych kosztów egzekucyjnych. • Opłaty egzekucyjne są należnością o charakterze publicznoprawnym, rodzajem „daniny publicznej”. • Prawomocne postanowienie komornika w przedmiocie kosztów podlega wykonaniu po uprawomocnieniu się bez potrzeby zaopatrywania w klauzulę wykonalności.
Skład orzekający
Antoni Górski
przewodniczący-sprawozdawca
Józef Frąckowiak
członek
Zbigniew Kwaśniewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie uprawnienia komornika do egzekwowania kosztów po umorzeniu postępowania egzekucyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy komornik sam wydał postanowienie o umorzeniu i kosztach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Rozstrzyga istotną kwestię proceduralną w postępowaniu egzekucyjnym, która może mieć praktyczne znaczenie dla komorników i stron postępowań.
“Czy komornik może ścigać własne koszty po zakończeniu sprawy? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.