III CZP 105/08

Uchwała z dnia 19 listopada 2008 r., III CZP 105/08 
 
Sędzia SN Barbara Myszka (przewodniczący) 
Sędzia SN Jan Górowski 
Sędzia SA Dariusz Dończyk (sprawozdawca) 
 
Sąd Najwyższy w sprawie ze skargi wierzyciela Janusza E. na postanowienie 
komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Szczecinie z dnia 18 sierpnia 2007 
r. w sprawie (...) przy uczestnictwie Zenona B. i małżonki dłużnika Danuty B. po 
rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu jawnym w dniu 19 listopada 2008 r. 
zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Okręgowy w Szczecinie 
postanowieniem z dnia 10 czerwca 2008 r.: 
"Czy w razie skutecznego zajęcia nieruchomości stanowiącej według wpisu w 
księdze wieczystej majątek odrębny małżonka dłużnika, przeciwko któremu nadana 
została klauzula wykonalności na podstawie art. 787 k.p.c. komornik może umorzyć 
egzekucję z tej nieruchomości ze względu na to, że zgodnie z treścią tytułu 
wykonawczego odpowiedzialność małżonka dłużnika ograniczona jest do majątku 
wspólnego czy też po zajęciu dopuszczalność egzekucji z tej nieruchomości może 
być rozstrzygnięta tylko w drodze powództwa małżonka dłużnika o zwolnienie od 
egzekucji (art. 841 k.p.c.)?" 
podjął uchwałę: 
 
Małżonkowi dłużnika, przeciwko któremu – na podstawie art. 787 § 1 
k.p.c. w brzmieniu ustalonym przez art. 2 pkt 10 ustawy z dnia 19 grudnia 1975 
r. o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 45, poz. 234) – 
została nadana klauzula wykonalności z ograniczeniem jego 
odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością majątkową, nie 
przysługuje powództwo o zwolnienie zajętego przedmiotu od egzekucji (art. 
841 § 1 k.p.c.). 
 
Uzasadnienie 
 

(...) W sprawie, w której przedstawiono zagadnienie prawne do 
rozstrzygnięcia, na skutek polecenia Sądu Rejonowego w Szczecinie, zawartego w 
wydanym na podstawie art. 759 § 2 k.p.c. postanowieniu z dnia 30 lipca 2007 r., 
komornik sądowy postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2007 r. umorzył egzekucję z 
nieruchomości. Na skutek skargi wierzyciela postanowieniem z dnia 19 listopada 
2007 r. Sąd Rejonowy w Szczecinie uchylił postanowienie komornika o umorzeniu 
egzekucji. 
Ustalił, że na wniosek wierzyciela komornik wszczął egzekucję z 
nieruchomości lokalowej nr 9 położonej w S. przy ul. C. nr 8a, dla której Wydział 
Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Szczecinie prowadzi księgę wieczystą nr 
(...). Nieruchomość ta została zajęta, a ostrzeżenie o wszczęciu egzekucji 
ujawniono w księdze wieczystej, prowadzonej dla tej nieruchomości, w dniu 13 
marca 2007 r. na wniosek z dnia 21 grudnia 2005 r. Postanowieniem z dnia 26 maja 
2007 r. Sąd Rejonowy utrzymał w mocy wpis ostrzeżenia o wszczęciu egzekucji z 
nieruchomości. Wierzyciel do wniosku załączył tytuł wykonawczy wystawiony 
przeciwko Zenonowi B. oraz małżonce dłużnika Danucie B. z ograniczeniem jej 
odpowiedzialności do majątku objętego małżeńską wspólnością ustawową. Lokal 
mieszkalny nr 9 przy ul. C. nr 8a Dorota B. nabyła na podstawie umowy z dnia 13 
sierpnia 2004 r. zawartej w formie aktu notarialnego. W umowie tej Danuta B. 
oświadczyła, że pozostaje w związku małżeńskim i w małżeństwie obowiązuje 
ustrój rozdzielności majątkowej małżeńskiej na mocy umowy z dnia 19 listopada 
1992 r. zawartej przed notariuszem Zofią D. 
Sąd Rejonowy ocenił, że egzekucję z nieruchomości lokalowej należy 
kontynuować. W sprawie ma zastosowanie art. 47 § 2 k.r.o. w brzmieniu 
obowiązującym do dnia 20 stycznia 2005 r., przed zmianą tego przepisu 
wprowadzoną ustawą z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodziny 
i opiekuńczy oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 162, poz. 1691). Skoro 
przy rozpoznawaniu wniosku o nadanie klauzuli wykonalności przyjęto, że umowa 
znosząca wspólność ustawową jest bezskuteczna w stosunku do tego wierzyciela, 
to w postępowaniu egzekucyjnym małżonek dłużnika nie może skutecznie 
powoływać się na tę umowę i żądać umorzenia egzekucji, wskazując, że zajęta 
nieruchomość stanowi majątek odrębny (osobisty). Małżonek dłużnika może podjąć 
skuteczną obronę przeciwko prowadzonej egzekucji z nieruchomości jedynie w 
drodze powództwa przeciwegzekucyjnego. 

Zażalenie na to postanowienie wniosła małżonka dłużnika, zarzucając błędną 
interpretację art. 825 pkt 3 k.p.c. przez przyjęcie, że organ egzekucyjny nie może 
orzekać o umorzeniu egzekucji, jeżeli prowadzenie egzekucji pozostaje z innych 
powodów w oczywistej sprzeczności z treścią tytułu wykonawczego. 
Przy rozpoznawaniu zażalenia Sąd Okręgowy w Szczecinie powziął poważne 
wątpliwości, ujęte w przedstawionym Sądowi Najwyższemu pytaniu prawnym. (...) 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
W pytaniu prawnym sądu drugiej instancji, mającym postać alternatywny, 
zawarta jest logiczna sprzeczność, gdyż pierwsza jego część dotyczy rodzaju 
rozstrzygnięcia komornika – w postaci umorzenia postępowania egzekucyjnego – 
druga zaś rodzaju akcji sądowej (powództwa przeciwegzekucyjnego), jaką może 
podjąć małżonek dłużnika w razie zajęcia nieruchomości stanowiącej, według wpisu 
w księdze wieczystej, majątek odrębny (obecnie osobisty) małżonka dłużnika. 
Prawidłowo zadane pytanie w formie alternatywy powinno dotyczyć albo rodzaju 
środków obrony, które może podjąć małżonek dłużnika, albo rodzaju rozstrzygnięć, 
które w takim wypadku może podjąć organ egzekucyjny albo sąd. Należy przy tym 
zwrócić uwagę, że w przedstawionym zagadnieniu Sąd Okręgowy nie wskazał 
podstawy prawnej, na podstawie której komornik może umorzyć postępowanie 
egzekucyjne. 
Mając na względzie te zastrzeżenia, Sąd Najwyższy przyjął, że istota 
przedstawionego zagadnienia prawnego dotyczy środków obrony małżonka 
dłużnika w sytuacji, w której egzekucja została skierowana – według zarzutu tego 
małżonka – do jego majątku osobistego (poprzednio odrębnego) w postaci 
nieruchomości na podstawie tytułu egzekucyjnego zapatrzonego w klauzulę 
wykonalności wydaną przeciwko małżonkowi dłużnika z ograniczeniem jego 
odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością majątkową. 
W uzasadnieniu uchwały Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 1968 r., III CZP 
89/67 (OSNCP 1969, nr 1, poz. 2) zwrócono uwagę na obowiązywanie zasady 
jednotorowości postępowania do dochodzenia (obrony) przysługujących stronom 
praw. Zważywszy na tę zasadę, uznanie, że w razie zajęcia przez komornika w 
egzekucji przedmiotu należącego do jego majątku osobistego małżonkowi dłużnika 
przysługuje prawo wytoczenia powództwa ekscydencyjnego na podstawie art. 841 § 
1 k.p.c., eliminowałoby możliwość skutecznego korzystania z innych środków 
obrony praw małżonka dłużnika przewidzianych w przepisach egzekucyjnych; i 

odwrotnie, uznanie, że małżonek dłużnika nie może wnieść w takim wypadku 
powództwa ekscydencyjnego oznacza, iż aktualizują się środki obrony przewidziane 
w przepisach regulujących postępowanie egzekucyjne (wniosek o umorzenie 
egzekucji i skarga na czynności komornika), zmierzające do umorzenia 
postępowania przez organ egzekucyjny na podstawie art. 825 pkt 3 k.p.c. 
Istotną okolicznością jest to, że klauzulę wykonalności przeciwko małżonkowi 
dłużnika nadano postanowieniem na podstawie art. 787 § 1 k.p.c. w brzmieniu 
wynikającym z art. 2 pkt 10 ustawy z dnia 19 grudnia 1975 r. o zmianie ustawy – 
Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 45, poz. 234), tj. przed zmianą dokonaną 
ustawą z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy 
oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Zgodnie z przepisami przejściowymi 
zawartymi w tej ustawie, przepisy dotychczasowe stosuje się do wyłączenia lub 
ograniczenia odpowiedzialności majątkiem wspólnym za zobowiązanie jednego 
małżonka powstałe przed wejściem ustawy w życie (art. 5 ust. 5 pkt 2), a jeżeli 
roszczenie powstało przed wejściem w życie ustawy, egzekucję prowadzi się 
według przepisów dotychczasowych (art. 5 ust. 6). W konsekwencji rozstrzygnięcie 
przedstawionego zagadnienia uwzględnia stan prawny wynikający z brzmienia 
przepisów regulujących postępowanie egzekucyjne oraz postępowanie klauzulowe 
przed wejściem w życie znowelizowanych przepisów, zawartych w ustawie z dnia 
17 czerwca 2004 r. 
W orzecznictwie Sądu Najwyższego, podobnie jak w piśmiennictwie, 
prezentowane są dwa przeciwne poglądy dotyczące możliwości wytaczania przez 
małżonka dłużnika powództwa przeciwegzekucyjnego na podstawie art. 841 § 1 
k.p.c., w razie skierowania egzekucji do majątku stanowiącego jego majątek 
osobisty (odrębny). Według jednego, małżonek dłużnika ma w takim wypadku 
status osoby trzeciej, zatem w razie skierowania egzekucji do majątku osobistego 
może on wnieść powództwo o zwolnienie zajętej rzeczy spod egzekucji (por. 
postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 1968 r., II PZ 1/68, OSPiKA 
1968, nr 11, poz. 241, z dnia 11 czerwca 1969 r., II CZ 61/69, OSNCP 1970, nr 4, 
poz. 65, z dnia 7 stycznia 1969 r., II CZ 208/68, OSNCP 1969, nr 9, poz. 164, z dnia 
2 grudnia 1970 r., II CZ 122/70, OSNCP 1971, nr 6, poz. 112 i z dnia 3 lipca 1970 r., 
I PZ 31/70, nie publ.). Za tym stanowiskiem przemawia to, że określenie, czy 
konkretny przedmiot należy do majątku wspólnego, jest zagadnieniem 

materialnoprawnym, które powinno być rozstrzygane w drodze powództwa 
ekscydencyjnego. 
Według drugiego stanowiska, małżonek dłużnika, przeciwko któremu została 
nadana klauzula wykonalności z ograniczeniem jego odpowiedzialności do majątku 
wspólnego, nie może bronić się powództwem opartym na podstawie art. 841 § 1 
k.p.c. (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2001 r., II CKN 
498/00, nie publ. oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 stycznia 2003 r., IV CK 
327/02, "Monitor Prawniczy" 2004, nr 3, s. 106). Ponadto w uchwale z dnia z dnia 
17 października 1995 r., III CZP 143/95 (OSNC 1996, nr 2, poz. 24) Sąd Najwyższy 
uznał, że nie jest osobą trzecią w rozumieniu przepisu art. 841 § 1 k.p.c. osoba, 
przeciwko której – jako dłużnikowi – skierowano egzekucję. 
Sąd Najwyższy w obecnym składzie przychyla się do drugiego stanowiska,  
uznając, że małżonkowi dłużnika, przeciwko któremu nadano klauzulę wykonalności 
na podstawie art. 787 § 1 k.p.c. w brzmieniu wynikającym z art. 2 pkt 10 ustawy z 
dnia 19 grudnia 1975 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 
45, poz. 234) nie przysługuje prawo wniesienia powództwa przeciwegzekucyjnego 
na podstawie art. 841 § 1 k.p.c. w razie skierowania egzekucji do składników jego 
majątku osobistego (odrębnego), z chwilą bowiem nadania przeciwko małżonkowi 
dłużnika klauzuli wykonalności staje się on – według treści tytułu wykonawczego 
(art. 776 k.p.c.) – dłużnikiem egzekwowanym i uzyskuje status strony postępowania 
egzekucyjnego. 
Należy podzielić argumentację, że osobą trzecią, w rozumieniu art. 841 § 1 
k.p.c., jest inna osoba niż wymieniona w treści tytułu wykonawczego. Taka 
wykładnia znajduje dodatkowe potwierdzenie w treści art. 8911 k.p.c., dotyczącego 
egzekucji z rachunku wspólnego dłużnika i jego małżonka na podstawie tytułu 
wykonawczego wystawionego przeciwko dłużnikowi pozostającemu w związku 
małżeńskim. W takim wypadku – jak stanowi § 2 tego przepisu – nie jest wyłączona 
możliwość obrony małżonka dłużnika w drodze powództwa o zwolnienie od 
egzekucji. Artykuł 8911 § 1 k.p.c. wyraźnie jednak określa, że chodzi o sytuację, w 
której tytuł wykonawczy jest wystawiony tylko przeciwko dłużnikowi, a nie także 
przeciwko jego małżonkowi z ograniczeniem jego odpowiedzialności do majątku 
objętego wspólnością majątkową. Małżonek dłużnika, przeciwko któremu nadano 
klauzulę wykonalności, może korzystać z tych samych środków co dłużnik 
egzekwowany, tj. skargi na czynności komornika, wniosku o umorzenie 

postępowania egzekucyjnego (art. 825 k.p.c.) oraz powództwa opozycyjnego (art. 
840 k.p.c.). 
Zgodnie z art. 803 k.p.c., tytuł wykonawczy stanowi podstawę prowadzenia 
egzekucji całego objętego nim roszczenia i ze wszystkich części majątku dłużnika, 
chyba że z treści tytułu wynika co innego. Ta regulacja harmonizuje z art. 783 § 1 
zdanie pierwsze k.p.c., według którego klauzula wykonalności powinna zawierać 
stwierdzenie, że tytuł uprawnia do egzekucji, a w razie potrzeby oznaczać jej 
zakres. Klauzula wykonalności nadana na podstawie art. 787 k.p.c. określa 
ograniczony zakres majątku małżonka dłużnika, z którego możliwa jest egzekucja. 
Prowadzenie egzekucji z majątku dłużnika innego niż wynika z treści klauzuli 
wykonalności jest naruszeniem art. 803 k.p.c. W uzasadnieniu uchwały Sądu 
Najwyższego z dnia 7 lutego 1968 r., III CZP 89/67 (OSNCP 1969, nr 1, poz. 2) 
zwrócono uwagę, że powództwo ekscydencyjne przewidziane w art. 841 § 1 k.p.c. 
miało odzwierciedlenie w art. 574 § 1 d.k.p.c.; wyliczenie zawarte w tym przepisie 
wskazywało, że chodzi wyłącznie o wypadki, w których dopuszczalne czynności 
egzekucyjne naruszyły prawo materialne. Stanowisko to Sąd Najwyższy uznał za 
aktualne także na tle art. 841 § 1 k.p.c., a podzielając je należy przyjąć, że osoba 
trzecia to osoba, której naruszenie praw do przedmiotu zajętego w egzekucji jest 
niezależne od formalnej poprawności czynności egzekucyjnych. Nie obejmuje więc 
osoby, której naruszenie praw do przedmiotu, do którego skierowano egzekucję, 
jest jedynie konsekwencją naruszenia norm regulujących postępowanie 
egzekucyjne, w takim bowiem wypadku – ze względu na zasadę jednotorowości 
środków ochrony (obrony) – pierwszeństwo należy dać środkom obrony przed 
wadliwie prowadzoną egzekucją. Taka sytuacja zachodzi w stosunku do małżonka 
dłużnika, przeciwko któremu nadano klauzulę wykonalności w razie skierowania 
egzekucji do przedmiotu wchodzącego w skład jego majątku osobistego 
(odrębnego). Naruszenie praw tego małżonka dłużnika posiadanych do 
przedmiotów wchodzących do jego majątku osobistego (odrębnego) jest 
konsekwencją naruszenia norm procesowych określających zakres egzekucji, tj. art. 
803 w związku z art. 776 i art. 783 § 1 zdanie pierwsze k.p.c. 
Podobna sytuacja do wynikającej z art. 787 § 1 k.p.c. jest przedmiotem 
regulacji zawartej w art. 837 k.p.c., który dotyczy możliwości powoływania się na 
ograniczenie odpowiedzialności dłużnika tylko wówczas, gdy ograniczenie to 
zostało zastrzeżone w tytule wykonawczym. Mimo że przepis ten nie określa 

sposobu realizacji tego uprawnienia, nie budzi jednak wątpliwości, że w takim 
wypadku dłużnik nie jest uprawniony do wytoczenia powództwa na podstawie art. 
841 § 1 k.p.c., lecz do wniesienia skargi na czynności komornika albo złożenia 
wniosku o umorzenie egzekucji, dłużnik bowiem nie może być uznany za osobę 
trzecią w rozumieniu art. 841 § 1 k.p.c. 
Małżonkowi dłużnika, przeciwko któremu nadano klauzulę wykonalności z 
ograniczeniem jego odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością 
majątkową, nie przysługuje prawo wniesienia powództwa na podstawie art. 841 § 1 
k.p.c. bez względu na to, do jakiego składnika majątkowego wierzyciel skierował 
egzekucję. Prawo do wniesienia takiego powództwa nie powstaje w szczególności 
wówczas, gdy egzekucję skierowano do nieruchomości stanowiącej, według wpisu 
w księdze wieczystej, wyłączną własność małżonka dłużnika, art. 841 § 1 k.p.c. 
bowiem nie zawiera żadnych dodatkowych lub odrębnych przesłanek wniesienia 
tego powództwa ze względu na to, że egzekucję skierowano do nieruchomości. 
Również przepisy regulujące postępowanie egzekucyjne z nieruchomości nie 
zawierają w tym zakresie odrębnych regulacji. W art. 953 § 1 pkt 6 k.p.c. – 
określającym elementy obwieszczenia o licytacji nieruchomości – użyto pojęcia 
"praw osób trzecich" oraz złożenia przez te osoby przed rozpoczęciem przetargu 
dowodu wniesienia powództwa o zwolnieniu nieruchomości od egzekucji. Nie ma 
podstaw do tego, aby przyjmować definicję pojęcia "osoby trzeciej" z art. 953 § 1 
pkt 6 k.p.c. inną niż w przypadku art. 841 § 1 k.p.c. Bez znaczenia dla możliwości 
wniesienia przez małżonka dłużnika powództwa przewidzianego w art. 841 § 1 
k.p.c. jest także to, że w postępowaniu egzekucyjnym skierowanym do 
nieruchomości doszło do zajęcia tej nieruchomości wskutek uprawomocnienia się 
wpisu ostrzeżenia sądu wieczystoksięgowego o wszczęciu postępowania 
egzekucyjnego z nieruchomości. Skuteczne zajęcie nieruchomości należącej – 
według wpisu w księdze wieczystej – do majątku osobistego (odrębnego) małżonka 
dłużnika, nie nadaje małżonkowi dłużnika statusu osoby trzeciej w rozumieniu 
wymienionego przepisu. 
Zajęcie nieruchomości nie pozbawia małżonka dłużnika możliwości obrony 
swych praw. Przesądzenie, że małżonkowi dłużnika, przeciwko któremu – na 
podstawie art. 787 § 1 k.p.c. w brzmieniu wynikającym z art. 2 pkt 10 ustawy z dnia 
19 grudnia 1975 r. – nadano klauzulę wykonalności z ograniczeniem jego 
odpowiedzialności do majątku wspólnego, nie przysługuje prawo wniesienia 

powództwa na podstawie art. 841 § 1 k.p.c., oznacza, że przysługują mu środki 
obrony przeciwko prowadzeniu egzekucji ze składników jego majątku osobistego 
(odrębnego) przewidziane w kodeksie postępowania cywilnego takie jak dłużnikowi.  
W uzasadnieniu postanowienia z dnia 7 czerwca 2006 r., III CZP 29/06 
(OSNC 2007, nr 3, poz. 45) Sąd Najwyższy wyraźnie zwrócił uwagę na konieczność 
rozróżnienia pomiędzy czynnością egzekucyjną polegającą na skierowaniu 
egzekucji do określonego składnika majątkowego, co następuje przez jego zajęcie, 
a możliwością prowadzenia egzekucji z tego składnika majątkowego. Uznanie, że 
czynność egzekucyjna polegająca na zajęciu określonego składnika majątkowego 
jest niewadliwa pod względem formalnym, nie musi oznaczać, iż do tego 
przedmiotu egzekucja może się toczyć. Specyfika zajęcia nieruchomości polega 
m.in. na tym, że we wstępnej fazie postępowania komornik nie bada stosunków 
własnościowych; czynność zajęcia dokonana przez komornika jest zależna od 
rozstrzygnięcia sądu wieczystoksięgowego. Okoliczność, czy zajęta nieruchomość 
wchodzi do majątku wspólnego, nie jest jednak przedmiotem badania podczas 
rozpoznawania przez sąd wieczystoksięgowy wniosku o wpis wzmianki o toczącej 
się egzekucji z nieruchomości. Ograniczone są również skutki prawne wpisu w 
księdze wieczystej ostrzeżenia o toczącej się egzekucji z nieruchomości. Wpis 
ostrzeżenia o toczącej się egzekucji z nieruchomości jest jedynie instrumentem 
służącym sprawnemu przebiegowi postępowania egzekucyjnego i nie przesądza, 
czy egzekucja z nieruchomości może się toczyć. Wpis w księdze wieczystej 
ostrzeżenia o wszczęciu egzekucji ma to znaczenie, że z chwilą jego dokonania, w 
stosunku do dłużnika, któremu nie doręczono wezwania określonego w art. 923 
k.p.c., i w stosunku do osób trzecich, nieruchomość jest zajęta (art. 925 § 1 k.p.c.). 
Skutkiem zajęcia nieruchomości jest bezskuteczność rozporządzenia nią po jej 
zajęciu (art. 930 § 1 k.p.c.). Innym skutkiem zajęcia jest wynikający z art. 927 k.p.c. 
zakaz prowadzenia odrębnej egzekucji do już zajętej nieruchomości (por. 
uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 2003 r., III CZP 31/03, 
OSP 2004, nr 7-8, poz. 94). 
Badanie przez komornika dokumentu wykazującego prawo własności dłużnika 
do zajętej nieruchomości odbywa się, zgodnie z art. 943 k.p.c., dopiero na etapie 
złożenia przez wierzyciela wniosku o opis i oszacowanie. Według art. 943 § 1 i 2 
k.p.c., wierzyciel przy wniosku o dokonanie opisu i oszacowania powinien złożyć 
wyciąg, a w razie potrzeby odpis z księgi wieczystej albo zaświadczenie sądu 

wystawione na podstawie zbioru dokumentów prowadzonego dla nieruchomości, 
zawierające wskazanie jej właściciela, a jeżeli nieruchomość nie ma księgi 
wieczystej, inny dokument stwierdzający własność dłużnika. Dokumentów tych, gdy 
nieruchomość nie ma urządzonej księgi wieczystej, zgodnie z art. 943 § 3 k.p.c., 
może żądać od właściwych organów także komornik. Z regulacji tej wynika, że 
obowiązek wykazania na tym etapie postępowania egzekucyjnego, iż egzekucja 
może toczyć się do zajętej wcześniej nieruchomości, nie obciąża dłużnika, co jest 
dodatkowym argumentem przemawiającym przeciwko możliwości wytaczania przez 
małżonka dłużnika powództwa na podstawie art. 841 § 1 k.p.c. W takim wypadku 
ciężar dowodu, że w stosunku do zajętej nieruchomości nie powinna toczyć się 
egzekucja, przechodziłby na małżonka dłużnika i to z surowymi rygorami, 
dotyczącymi prekluzji procesowej, wynikającymi z art. 843 § 3 k.p.c. Badanie przez 
organ egzekucyjny, czy zajęta nieruchomość stanowi własność dłużnika poprzedza 
kolejną fazę postępowania, o której mowa w art. 945 k.p.c., tj. przystąpienie do 
opisu i oszacowania. Gdy na podstawie tytułu wykonawczego wystawionemu 
przeciwko małżonkowi dłużnika z ograniczeniem jego odpowiedzialności do majątku 
wspólnego skierowano egzekucję do nieruchomości stanowiącej – według wpisu w 
księdze wieczystej – własność małżonka dłużnika, wierzyciel w ramach obowiązku 
przewidzianego w art. 943 k.p.c., powinien wykazać, że zajęta nieruchomość 
wchodzi w skład majątku wspólnego. Oceny dokonuje organ egzekucyjny 
uwzględniając treść wpisu w księdze wieczystej albo na podstawie innych 
dokumentów wymienionych w art. 943 k.p.c., przy uwzględnieniu ewentualnych 
orzeczeń sądowych mających wpływ na ocenę skuteczności wobec wierzyciela 
umowy majątkowej małżeńskiej zawartej pomiędzy dłużnikiem i jego małżonkiem. 
Decyzja organu egzekucyjnego dotycząca kontynuowania lub umorzenia 
postępowania egzekucyjnego w stosunku do nieruchomości zajętej w egzekucji  
umożliwia uruchomienie sądowej kontroli stanowiska organu egzekucyjnego. 
Stronami tego sporu są wszystkie zainteresowane rozstrzygnięciem osoby, tj. 
dłużnik, małżonek dłużnika oraz wierzyciel. 
Mając to na względzie, Sąd Najwyższy, rozstrzygnął przedstawione 
zagadnienie prawne, jak w uchwale (art. 390 § 1 k.p.c.).