III CZP 105/05Art 49 kc przejście własności urządzeń sieci

Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów rozpatrzył zagadnienie prawne przedstawione przez Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczące wykładni art. 49 Kodeksu cywilnego. Zagadnienie dotyczyło tego, czy przepis ten stanowi samoistną podstawę materialnoprawną przejścia urządzeń służących do doprowadzania lub odprowadzania mediów na własność przedsiębiorstwa przez sam fakt ich fizycznego połączenia z siecią. W orzecznictwie Sądu Najwyższego zarysowały się rozbieżności: starsze orzecznictwo, opierając się na uchwale Trybunału Konstytucyjnego, przyjmowało, że połączenie to jest kwestią faktu i prowadzi do przejścia własności. Nowsze orzecznictwo kwestionowało tę interpretację, wskazując, że art. 49 k.c. jedynie wyznacza granice między częścią składową przedsiębiorstwa a nieruchomością, a nabycie własności wymaga odrębnego zdarzenia prawnego. Sąd Najwyższy, analizując argumenty i dotychczasowe orzecznictwo, przyjął stanowisko, że art. 49 k.c. nie stanowi samoistnej podstawy prawnej przejścia własności urządzeń na właściciela przedsiębiorstwa. Stwierdził, że przepis ten jedynie wyłącza urządzenia spod zasady superficies solo cedit, a kwestia własności zależy od tego, czy urządzenia te stają się częścią składową instalacji należącej do przedsiębiorstwa. W przypadku utraty odrębności przez urządzenia i stania się częścią składową instalacji, własność przechodzi na właściciela instalacji. W przeciwnym razie, urządzenia pozostają odrębnymi rzeczami ruchomymi, a o ich własności decyduje umowa stron lub pozostają własnością dotychczasowego właściciela.

Zagadnienia prawne (1)

Skład orzekający