III CZP 104/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpatrzył zagadnienie prawne dotyczące skuteczności umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie względem masy upadłości, gdy umowa ta uzyskała datę pewną w sposób określony w art. 81 § 2 i 3 Kodeksu cywilnego, a nie tylko poprzez urzędowe poświadczenie daty czynności (art. 81 § 1 k.c.). Sprawa wyłoniła się na tle powództwa o wyłączenie z masy upadłości ruchomości i wierzytelności na podstawie umowy przewłaszczenia zawartej w formie pisemnej z datą pewną uzyskaną przez poświadczenie notarialne okazania umowy. Sąd pierwszej instancji oddalił żądanie, uznając, że tylko data pewna sensu stricto jest wystarczająca. Sąd Najwyższy, podzielając pogląd o niejednorodności konstrukcji daty pewnej, uznał, że wymóg formy pisemnej z datą pewną jest spełniony również wtedy, gdy czynność prawna uzyskała datę pewną w sposób określony w art. 81 § 2 i 3 k.c. Sąd podkreślił, że celem art. 101 ust. 2 Prawa upadłościowego i naprawczego jest zapobieganie antydatowaniu umów po ogłoszeniu upadłości, a data pewna sensu largo również temu zapobiega, dowodząc, że umowa została sporządzona przed ogłoszeniem upadłości.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja wymogu daty pewnej dla skuteczności umów przewłaszczenia na zabezpieczenie w postępowaniu upadłościowym.
Dotyczy specyficznej sytuacji umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie w kontekście prawa upadłościowego i naprawczego.
Zagadnienia prawne (1)
Czy umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie, o której mowa w art. 101 ust. 2 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, jest skuteczna względem masy upadłości także w wypadku, gdy umowa ta ma datę pewną uzyskaną w sposób określony w art. 81 § 2 pkt 2 k.c. lub art. 81 § 3 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie jest skuteczna względem masy upadłości także w wypadku, gdy umowa ta ma datę pewną uzyskaną w sposób określony w art. 81 § 2 i § 3 k.c.
Uzasadnienie
Celem art. 101 ust. 2 Prawa upadłościowego i naprawczego jest zapobieganie antydatowaniu umów po ogłoszeniu upadłości. Data pewna sensu largo (uzyskana zgodnie z art. 81 § 2 i 3 k.c.) również dowodzi, że umowa została sporządzona przed ogłoszeniem upadłości, co wyklucza możliwość działania na szkodę innych wierzycieli.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| "D.-P.", S.A. w B. | spółka | powód |
| syndyk masy upadłości "F.R.", sp. z o.o. w B. | spółka | pozwany |
| Przedsiębiorstwo Wielobranżowe „D.-P.” Wanda R., Grzegorz R., spółka jawna w B. | spółka | powód |
| "F.R.", spółka z o.o. w B. | spółka | dłużnik |
Przepisy (4)
Główne
Pr.u.n. art. 101 § ust. 2
Prawo upadłościowe i naprawcze
Umowa przeniesienia własności rzeczy, wierzytelności lub innego prawa zawarta w celu zabezpieczenia wierzytelności jest skuteczna wobec masy upadłości, gdy została zawarta w formie pisemnej z datą pewną.
Pomocnicze
k.c. art. 81 § § 1
Kodeks cywilny
Urzędowe poświadczenie daty dokonania czynności prawnej.
k.c. art. 81 § § 2
Kodeks cywilny
Czynność prawna nabywa datę pewną w wyniku umieszczenia wzmianki przez organ państwowy, organ jednostki samorządu terytorialnego lub przez notariusza – od daty wzmianki.
k.c. art. 81 § § 3
Kodeks cywilny
Czynność prawna nabywa datę pewną na skutek śmierci jednej z osób podpisanych na dokumencie – od daty śmierci tej osoby.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Data pewna sensu largo (uzyskana zgodnie z art. 81 § 2 i 3 k.c.) spełnia wymóg formy pisemnej z datą pewną dla umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie. • Celem art. 101 ust. 2 Pr.u.n. jest zapobieganie antydatowaniu umów po ogłoszeniu upadłości, a data pewna sensu largo również temu zapobiega. • Wykładnia językowa art. 101 ust. 2 Pr.u.n. i art. 81 k.c. nie wyklucza takiej interpretacji.
Odrzucone argumenty
Tylko data pewna sensu stricto (urzędowe poświadczenie daty czynności zgodnie z art. 81 § 1 k.c.) jest wystarczająca dla skuteczności umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie względem masy upadłości. • Przepis art. 101 ust. 2 Pr.u.n. nie powinien być interpretowany rozszerzająco.
Godne uwagi sformułowania
Umowa przewłaszczenia, o której mowa w art. 101 ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (...), jest skuteczna względem masy upadłości także w wypadku, gdy umowa ta ma datę pewną uzyskaną w sposób określony w art. 81 § 2 i § 3 k.c. • Celem wprowadzenia tego przepisu było zapobieżenie możliwości zmowy upadłego dłużnika z jednym lub niektórymi wierzycielami i antydatowanie zawartej już po ogłoszeniu upadłości umowy przeniesienia własności rzeczy, wierzytelności lub innego prawa, zawartej dla zabezpieczenia wierzytelności.
Skład orzekający
Hubert Wrzeszcz
przewodniczący
Elżbieta Skowrońska-Bocian
sprawozdawca
Marek Sychowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja wymogu daty pewnej dla skuteczności umów przewłaszczenia na zabezpieczenie w postępowaniu upadłościowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie w kontekście prawa upadłościowego i naprawczego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego w prawie upadłościowym, jakim jest interpretacja wymogu daty pewnej dla umów zabezpieczających, co ma znaczenie dla wierzycieli i syndyków.
“Czy umowa zabezpieczająca jest ważna, jeśli data pewna została uzyskana 'po czasie'?”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.