III CZP 103/12

Sygn. akt III CZP 103/12 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
Dnia 20 lutego 2013 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) 
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca) 
SSN Irena Gromska-Szuster 
 
w sprawie z powództwa A. M. 
przeciwko A. Ł. 
o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, 
na posiedzeniu jawnym w Izbie Cywilnej 
w dniu 20 lutego 2013 r., 
na skutek zagadnienia prawnego przedstawionego  
przez Sąd Okręgowy  
postanowieniem z dnia 9 października 2012 r.,  
 
 
"Czy stronie przysługuje zażalenie na orzeczenie w przedmiocie 
częściowego 
umorzenia 
postępowania 
zawarte 
w 
wyroku                
w przypadku zaskarżenia przez tę stronę wyroku apelacją w części 
rozstrzygającej sprawę merytorycznie?" 
 
 
odmawia podjęcia uchwały. 
 
 
Uzasadnienie 

 
2 
 
Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 16 lipca 2012 r. odrzucił apelację 
powódki A. M. w części dotyczącej orzeczenia o umorzeniu postępowania co do 
kwoty 38 747,66 zł, zawartego w punkcie trzecim sentencji wyroku tego Sądu z 
dnia 17 lutego 2012 r. Sąd ten uznał, że środek odwoławczy wniesiony przez 
powódkę w części odnoszącej się do postanowienia o umorzeniu postępowania 
zawartego w wyroku stanowi zażalenie, pomimo tego, że został zamieszony w 
apelacji, należało zatem zachować do jego wniesienia termin przewidziany dla 
zażalenia. Wniesienie zażalenia w terminie zastrzeżonym dla apelacji oznacza, że 
nastąpiło to po upływie ustawowego terminu i powoduje bezskuteczność tej 
czynności procesowej.  
Przy rozpoznawaniu zażalenia od wyżej wskazanego postanowienia Sąd 
Okręgowy powziął poważne wątpliwości, którym dał wyraz w zagadnieniu prawnym 
przedstawionym Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia na podstawie art. 390 § 1 
k.p.c. w związku z art. 397 § 2 k.p.c.  
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Podjęcie 
uchwały 
przez 
Sąd 
Najwyższy 
może 
nastąpić, 
jeśli 
przedstawione  zagadnienie budzi poważne wątpliwości prawne, a jego wyjaśnienie 
jest niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 390 § 1 k.p.c.). Instytucja pytań 
prawnych ma charakter wyjątkowy, a norma prawna z art. 390 § 1 k.p.c. podlega 
wykładni ścisłej  i wąskiej (por. uchwałę siedmiu Sędziów SN z dnia 30 kwietnia 
1999 r., III  CZP 62/98, OSNC 1999, nr 10, poz. 166.). Obowiązkiem sądu 
przedstawiającego pytanie prawne jest wykazanie, na czym polegają jego 
wątpliwości i dlaczego uważa je za poważne. Określenie, że istnieją „poważne” 
wątpliwości” oznacza, że przedstawione zagadnienie wywołuje pryncypialne 
wątpliwości natury prawnej o charakterze obiektywnym, które nie dadzą się 
usunąć    przy 
wykorzystaniu 
elementarnych 
metod 
wykładni 
(post. 
SN 
z 27.06.2008  r., III  CZP 25/08, OSNC 2009, nr 9, poz. 127; post. SN 
z 9.05.2008 r., III CZP 26/08, post. SN z 26.10.2011 r., III CZP 59/11, niepubl., 
post. SN z 16.05.2012 r., niepubl.). Taka  sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie 
zachodzi. Zagadnienie   przedstawione w pytaniu prawnym sprowadza się do 

 
3 
pytania, czy stronie przysługuje zażalenie na orzeczenie o częściowym 
umorzeniu  postępowania, zawarte w wyroku, w przypadku zaskarżenia przez 
tę  stronę wyroku apelacją w  części rozstrzygającej sprawę merytorycznie. 
Wyjaśnienie tej wątpliwości wynika wprost z treści art. 394 § 1 k.p.c. w związku 
z   art. 367 k.p.c. W  świetle  niekwestionowanego stanowiska doktryny oraz 
judykatury, o rodzaju i dopuszczalności środka odwoławczego decyduje przedmiot 
rozstrzygnięcia, a nie forma orzeczenia. Środkiem odwoławczym od postanowienia 
w przedmiocie częściowego umorzenia postępowania zawartego w wyroku jest 
zażalenie, które winno być wniesione z zachowaniem reguł procesowych, 
które wiążą się z tym środkiem. Zatem  oczywistym jest, że stronie przysługuje 
zażalenie na orzeczenie w przedmiocie częściowego umorzenia postępowania 
zawarte w wyroku w  przypadku zaskarżenia przez tę stronę wyroku apelacją 
w  części rozstrzygającej sprawę merytorycznie (zob. m.in. uchwała połączonych 
Izb Sądu Najwyższego z 6 marca 1972 r., III CZP 27/71, OSNC 1973, nr 1, poz. 1; 
postanowienie Sądu Najwyższego z 24 czerwca 1976 r., II CZ 23/76, OSNC 1977, 
nr 3, poz. 51 oraz uchwałą składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z 26 lutego 1968 r. 
III PZP 44/67, OSNCiP 1968, z. 8-9, poz. 130). Nie znajduje oparcia ani w doktrynie 
ani w judykaturze alternatywna koncepcja przedstawiona przez Sąd Okręgowy, 
zgodnie z którą środek zaskarżenia przysługujący stronie od orzeczenia 
o częściowym umorzeniu postępowania zawartym w wyroku przybiera postać 
apelacji. Nie jest trafne założenie, iż rodzaj środka zaskarżenia przysługującego 
stronie jest pochodną nie tyle przedmiotu rozstrzygnięcia, co jego formy. 
W sytuacji, w której brak jest obiektywnie wątpliwości co do możliwości wystąpienia 
odmiennych ocen zaprezentowanego problemu, a prezentowana w uzasadnieniu 
postanowienia o  przedstawieniu zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia Sądowi 
Najwyższemu koncepcja jest stworzona wyłącznie na potrzebę skonstruowania 
pytania prawnego, nie można zasadnie twierdzić, że zagadnienie budzi poważne 
wątpliwości. Uzasadnia to odmowę podjęcia uchwały. 
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji.