III CZP 19/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozstrzygnął, że od skargi na postanowienie zespołu arbitrów w sprawach o zamówienia publiczne pobiera się piątą część wpisu stosunkowego.
Sąd Najwyższy rozpatrzył zagadnienie prawne dotyczące opłaty sądowej od skargi na postanowienie zespołu arbitrów w sprawach o zamówienia publiczne. Sąd Okręgowy we Wrocławiu miał wątpliwości, czy pobierać wpis stały w kwocie 3000 zł, czy stosować przepisy o opłatach od zażalenia. Sąd Najwyższy uznał, że brak regulacji w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości nie oznacza zwolnienia od opłaty, a lukę należy wypełnić przez wykładnię. Przyjął, że opłata powinna mieć charakter wpisu stosunkowego, wynoszący piątą część wpisu, ze względu na charakter postanowienia i zasadę stosunkowości opłat.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy we Wrocławiu, dotyczące opłaty sądowej od skargi na postanowienie zespołu arbitrów w sprawach o zamówienia publiczne. Sąd Okręgowy powziął wątpliwości, czy od takiej skargi należy pobierać wpis stały w kwocie 3000 zł, czy też stosować przepisy dotyczące opłat od zażalenia, czyli piątą część wpisu stosunkowego. Sąd Najwyższy, analizując przepisy ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, stwierdził, że regułą jest obowiązek uiszczania opłat od pism wymagających czynności sądu. Brak szczegółowej regulacji w rozporządzeniu dotyczącej skargi na postanowienie zespołu arbitrów nie może być interpretowany jako zwolnienie od opłaty. Sąd uznał, że lukę tę należy wypełnić przez wykładnię, kierując się zasadą stosunkowości wpisu, która jest podstawą w ustawie o kosztach sądowych. Ponieważ postanowienie zespołu arbitrów ma charakter formalny, a nie merytoryczny, Sąd Najwyższy przyjął, że opłata od takiej skargi powinna być niższa niż od skargi na wyrok. W związku z tym, zgodnie z § 9 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia, od skargi na postanowienie zespołu arbitrów pobiera się piątą część wpisu stosunkowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Od skargi na postanowienie zespołu arbitrów w sprawach o zamówienie publiczne pobiera się piątą część wpisu stosunkowego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że brak szczegółowej regulacji w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości nie zwalnia od opłaty. Lukę należy wypełnić przez wykładnię, stosując zasadę stosunkowości wpisu i traktując skargę na postanowienie jako zbliżoną do zażalenia, co skutkuje pobraniem piątej części wpisu stosunkowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchwała
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Wojciech P. | osoba_fizyczna | wykonawca |
| Gmina W. – Zarząd Zieleni Miejskiej w W. | instytucja | zamawiający |
Przepisy (8)
Główne
u.k.s.c. art. art. 29
Ustawa z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Przyjmuje zasadę, że wpisy są stosunkowe.
Pomocnicze
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie określenia wysokości wpisów w sprawach cywilnych art. § 18 ust. 5
Przewiduje opłatę sądową od skargi na wyrok zespołu arbitrów, ale brak regulacji dla skargi na postanowienie.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie określenia wysokości wpisów w sprawach cywilnych art. § 9 ust. 5
Dotyczy opłat od zażalenia (1/5 wpisu stosunkowego).
u.k.s.c. art. art. 8-10, 16 ust. 4, art. 19 i 23
Ustawa z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Wymienia przypadki zwolnienia od opłat.
u.k.s.c. art. art. 37
Ustawa z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Upoważnia Ministra Sprawiedliwości do wydania rozporządzenia wykonawczego określającego wysokość wpisów.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie określenia wysokości wpisów w sprawach cywilnych art. § 9 ust. 3 pkt 2
Określa wysokość opłaty od zażalenia jako piątą część wpisu.
p.z.p. art. art. 194 ust. 1 i art. 195 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych
Reguluje kwestie skargi na postanowienia zespołu arbitrów.
k.p.c. art. art. 390 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna rozstrzygania zagadnień prawnych przez Sąd Najwyższy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga na postanowienie zespołu arbitrów powinna podlegać opłacie stosunkowej, a nie stałej, ze względu na jej formalny charakter i zasadę stosunkowości wpisów. Luka w rozporządzeniu wykonawczym nie może być interpretowana jako zwolnienie od opłaty ani jako podstawa do ustanowienia wyjątku od ustawowej zasady stosunkowości wpisów. Skarga na postanowienie zespołu arbitrów swoim charakterem bardziej zbliżona jest do zażalenia niż do apelacji.
Odrzucone argumenty
Możliwość pobierania wpisu stałego w kwocie 3000 zł od skargi na postanowienie zespołu arbitrów. Interpretowanie braku regulacji w rozporządzeniu jako zwolnienia od opłaty.
Godne uwagi sformułowania
Luka istniejąca w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości w sprawie określania wysokości wpisów w sprawach cywilnych trzeba wypełnić w drodze wykładni. Środek odwoławczy od orzeczenia o charakterze formalnym (...) podlegałby takiej samej opłacie jak skarga od rozstrzygnięcia merytorycznego. Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych przyjmuje w art. 29 zasadę, że wpisy są stosunkowe. Skarga na postanowienie zespołu arbitrów nie jest ani zażaleniem, ani apelacją (...), jednakże swoim charakterem bardziej zbliżona jest do zażalenia niż do apelacji.
Skład orzekający
Stanisław Dąbrowski
przewodniczący-sprawozdawca
Antoni Górski
członek
Barbara Myszka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie wysokości opłat sądowych od skarg na postanowienia zespołu arbitrów w sprawach o zamówienia publiczne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku regulacji w rozporządzeniu wykonawczym i interpretacji przepisów o kosztach sądowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie jest istotne dla prawników zajmujących się zamówieniami publicznymi i kosztami sądowymi, ponieważ precyzuje zasady opłat w specyficznej sytuacji procesowej.
“Jaką opłatę uiścić od skargi na postanowienie w zamówieniach publicznych? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
administracyjne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyUchwała z dnia 12 maja 2005 r., III CZP 19/05 Sędzia SN Stanisław Dąbrowski (przewodniczący, sprawozdawca) Sędzia SN Antoni Górski Sędzia SN Barbara Myszka Sąd Najwyższy w sprawie ze skargi wykonawcy Wojciecha P., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "P.-S.", Zakład Usług Specjalistycznych w W. przeciwko zamawiającemu Gminie W. – Zarządowi Zieleni Miejskiej w W. od postanowienia zespołu arbitrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. po rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu jawnym w dniu 12 maja 2005 r., przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Iwony Kaszczyszyn, zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Okręgowy we Wrocławiu postanowieniem z dnia 23 grudnia 2004 r.: „Jakiej opłacie sądowej podlega skarga na postanowienie Zespołu Arbitrów w sprawach o zamówienia publiczne, w szczególności, czy pobiera się od takiej skargi wpis stały w kwocie 3000 zł zgodnie z § 18 ust. 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie określenia wysokości wpisów w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 155, poz. 753 ze zm.), czy też należy odpowiednio stosować przepisy dotyczące opłat od zażalenia tj. 1/5 wpisu stosunkowego (§ 9 ust. 5 powołanego rozporządzenia)?" podjął uchwałę: Od skargi na postanowienie zespołu arbitrów w sprawach o zamówienie publiczne pobiera się piątą część wpisu stosunkowego. Uzasadnienie Zespół arbitrów postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2004 r. odrzucił odwołanie Wojciecha P. od oddalenia przez zamawiającego Gminę W. – Zarząd Zieleni Miejskiej protestu z dnia 16 lipca 2004 r. Rozpoznając skargę Wojciecha P. na to postanowienie, wniesioną na podstawie art. 194 ust. 1 i art. 195 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz.U. Nr 19, poz. 177 ze zm.), Sąd Okręgowy we Wrocławiu przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia przytoczone na wstępie zagadnienie prawne. Sąd Okręgowy powziął wątpliwości dlatego, że § 18 ust. 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie określenia wysokości wpisów sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 155, poz. 753 ze zm.) przewiduje jedynie opłatę sądową od skargi wnoszonej od wyroku zespołu arbitrów, stanowiąc, że podlega ona wpisowi stałemu w kwocie 3000 zł, brak natomiast regulacji dotyczącej opłaty sądowej, której ma podlegać skarga wnoszona od postanowienia zespołu arbitrów. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Ustawa z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (jedn. tekst: Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 88 ze zm. – dalej: "u.k.s.c.") wymienia enumeratywnie przypadki, w których nie zachodzi obowiązek uiszczania opłat od pism zawierających wnioski o podjęcie czynności przez sąd (art. 8-10, 16 ust. 4, art. 19 i 23). Wynika z tego, że regułą ustawową jest, iż wszystkie pisma, które wymagają podjęcia czynności przez sąd, podlegają opłacie. Żaden przepis ustawy nie zwalnia od opłaty skargi na postanowienie zespołu arbitrów w sprawach o zamówienie publiczne. Brak także ustawowego upoważnienia dla Ministra Sprawiedliwości do zwolnienia takiej skargi od opłat. Ogólne upoważnienie do wydania rozporządzenia wykonawczego przez Ministra Sprawiedliwości, zawarte w art. 37 u.k.s.c., przyznaje mu kompetencję do określania wysokości wpisów w poszczególnych rodzajach spraw, ale nie pozwala mu na zwalnianie od wpisów. Braku określenia wysokości wpisu od skargi na postanowienie zespołu arbitrów w przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, wydanego na podstawie art. 37 u.k.s.c., nie można zatem interpretować jako zwolnienia tego środka odwoławczego od opłaty sądowej. Lukę istniejącą w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości w sprawie określania wysokości wpisów w sprawach cywilnych trzeba wypełnić w drodze wykładni. Można przyjąć, że skarga na postanowienie powinna podlegać takiej samej opłacie jak skarga od wyroku zespołu arbitrów, tj. określonemu w § 18 ust. 5 rozporządzenia wpisowi stałemu w kwocie 3000 zł. Sąd Okręgowy w uzasadnieniu przedstawionego zagadnienia prawnego zwrócił uwagę, że rozwiązanie to może budzić zastrzeżenia, gdyż środek odwoławczy od orzeczenia o charakterze formalnym, który mają postanowienia zespołu arbitrów, podlegałby takiej samej opłacie jak skarga od rozstrzygnięcia merytorycznego. Tymczasem jest regułą, że postanowienia formalne, nawet kończące postępowanie, podlegają opłacie niższej, w wysokości 1/5 wpisu. Przeciwko omawianemu rozwiązaniu przemawia także inny argument. Ustawa o kosztach sądowych w spawach cywilnych przyjmuje w art. 29 zasadę, że wpisy są stosunkowe. Luka w rozporządzeniu wykonawczym nie powinna być usuwana przez kreowanie wyjątku od ustawowej zasady, dlatego należy uznać, że opłata od skargi na postanowienie zespołu arbitrów ma charakter wpisu stosunkowego. Stosownie do § 9 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia, od zażalenia pobiera się piątą część wpisu. Skarga na postanowienie zespołu arbitrów nie jest ani zażaleniem, ani apelacją w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania cywilnego, jednakże swoim charakterem bardziej zbliżona jest do zażalenia niż do apelacji. Biorąc to pod uwagę i zasadę stosunkowości wpisu, wynikającą z art. 29 u.k.s.c., należy przyjąć, że od skargi na postanowienie zespołu arbitrów w sprawach o zamówienie publiczne pobiera się piątą część wpisu stosunkowego. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 390 § 1 k.p.c. rozstrzygnął przedstawione zagadnienie prawne, jak w uchwale.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI