III CZP 102/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuUchwała Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 2008 r. dotyczyła zagadnienia prawnego, czy sąd gospodarczy jest właściwy do rozpoznania sprawy przeciwko byłemu przedsiębiorcy. Sąd Najwyższy orzekł, że sprawa ze stosunku cywilnego między stronami w zakresie prowadzonej przez nie działalności gospodarczej nie jest sprawą gospodarczą w rozumieniu art. 4791 k.p.c. oraz art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 1989 r. o rozpoznawaniu przez sądy spraw gospodarczych, jeżeli którakolwiek ze stron przestała być przedsiębiorcą przed wniesieniem pozwu. Uzasadnienie podkreśla, że definicja sprawy gospodarczej zawarta w ustawie o rozpoznawaniu spraw gospodarczych jest kluczowa i wymaga, aby obie strony były przedsiębiorcami w momencie wniesienia pozwu. Nowelizacja art. 4791 § 1 k.p.c. wprowadzająca możliwość rozpoznawania spraw z udziałem byłych przedsiębiorców w postępowaniu odrębnym została zinterpretowana jako nieprzesądzająca o gospodarczym charakterze sprawy w rozumieniu ustawy, a jedynie o zastosowaniu przepisów o postępowaniu. Wskazano, że sprawy, w których strony nie są przedsiębiorcami w chwili wniesienia pozwu, powinny być rozpoznawane w wydziałach cywilnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie właściwości sądu w sprawach, w których jedna ze stron utraciła status przedsiębiorcy przed wniesieniem pozwu.
Dotyczy stanu prawnego po nowelizacji art. 4791 k.p.c. ustawą z dnia 16 listopada 2006 r. i interpretacji przepisów o właściwości sądu gospodarczego.
Zagadnienia prawne (1)
Czy sąd gospodarczy jest właściwy do rozpoznania sprawy przeciwko byłemu przedsiębiorcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sprawa ze stosunku cywilnego między stronami w zakresie prowadzonej przez nie działalności gospodarczej nie jest sprawą gospodarczą w rozumieniu art. 4791 k.p.c. oraz art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 1989 r. o rozpoznawaniu przez sądy spraw gospodarczych, jeżeli którakolwiek ze stron przestała być przedsiębiorcą przed wniesieniem pozwu.
Uzasadnienie
Kluczowe jest posiadanie statusu przedsiębiorcy przez obie strony w momencie wniesienia pozwu. Definicja sprawy gospodarczej w ustawie o rozpoznawaniu spraw gospodarczych jest nadrzędna i wymaga tego statusu. Nowelizacja art. 4791 § 1 k.p.c. nie zmieniła tej zasady w odniesieniu do właściwości ustrojowej sądu gospodarczego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| "A.D.T.P.", sp. z o.o. w W. | spółka | powód |
| Renata K. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 4791 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zdanie pierwsze jest powtórzeniem definicji sprawy gospodarczej z art. 2 ust. 1 ustawy. Zdanie drugie, wprowadzone nowelizacją, odnosi się do sytuacji po wniesieniu pozwu i nie zmienia zasad właściwości ustrojowej sądu gospodarczego, jeśli strony nie są przedsiębiorcami w momencie wniesienia pozwu.
Ustawa o rozpoznawaniu przez sądy spraw gospodarczych art. 2 § ust. 1
Definiuje sprawę gospodarczą jako sprawę ze stosunków cywilnych między przedsiębiorcami prowadzącymi działalność gospodarczą. Wymaga, aby obie strony miały status przedsiębiorców w chwili wniesienia pozwu.
Pomocnicze
Ustawa o rozpoznawaniu przez sądy spraw gospodarczych art. 2 § ust. 2
Wymienia inne sprawy, które mogą być uznane za gospodarcze na mocy odrębnych przepisów.
Ustawa z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw
Nowelizacja wprowadzająca zmiany w art. 4791 § 1 k.p.c.
k.p.c. art. 201 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje przekazanie sprawy do właściwego sądu lub wydziału.
k.p.c. art. 200 § § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy przekazania sprawy innemu sądowi w przypadku niewłaściwości.
k.p.c. art. 394 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zażalenia na postanowienie sądu o przekazaniu sprawy.
k.p.c. art. 202
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasadę perpetuatio fori.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Definicja sprawy gospodarczej w ustawie o rozpoznawaniu spraw gospodarczych jest nadrzędna i wymaga posiadania statusu przedsiębiorcy przez obie strony w momencie wniesienia pozwu. • Nowelizacja art. 4791 § 1 k.p.c. nie zmieniła zasad właściwości ustrojowej sądu gospodarczego, a jedynie reguluje stosowanie przepisów o postępowaniu odrębnym. • Sprawy, w których strony nie są przedsiębiorcami w chwili wniesienia pozwu, powinny być rozpoznawane w wydziałach cywilnych, aby nie pozbawiać ich uprawnień procesowych przysługujących w postępowaniu zwykłym.
Odrzucone argumenty
Nowelizacja art. 4791 § 1 k.p.c. powinna być interpretowana celowościowo, aby objąć sprawy z udziałem byłych przedsiębiorców zakresem spraw gospodarczych. • Sędziowie sądów cywilnych mogą nie posiadać wystarczającej wiedzy specjalistycznej do rozpoznawania spraw gospodarczych.
Godne uwagi sformułowania
Sprawa ze stosunku cywilnego między stronami w zakresie prowadzonej przez nie działalności gospodarczej nie jest sprawą gospodarczą [...] jeżeli którakolwiek ze stron przestała być przedsiębiorcą przed wniesieniem pozwu. • Uniwersalną, pełną definicję sprawy gospodarczej zawiera art. 2 ustawy, według którego są to sprawy ze stosunków cywilnych między przedsiębiorcami prowadzącymi działalność gospodarczą [...] • Muszą być spełnione kumulatywnie wszystkie trzy przesłanki wynikające z art. 2 ust. 1 ustawy. • Zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej przez którąkolwiek ze stron stosunku cywilnego po jego powstaniu nie wyłącza zastosowania przepisów działu IVa, tytułu VII, księgi pierwszej kodeksu postępowania cywilnego. • Gwarancją prawidłowego stosowania prawa jest tłumaczenie przepisów przede wszystkim w ich kontekście językowo-logicznym...
Skład orzekający
Tadeusz Ereciński
przewodniczący
Jan Górowski
sprawozdawca
Jacek Gudowski
członek
Iwona Koper
członek
Grzegorz Misiurek
członek
Marek Sychowicz
członek
Henryk Pietrzkowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu w sprawach, w których jedna ze stron utraciła status przedsiębiorcy przed wniesieniem pozwu."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego po nowelizacji art. 4791 k.p.c. ustawą z dnia 16 listopada 2006 r. i interpretacji przepisów o właściwości sądu gospodarczego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Uchwała dotyczy fundamentalnej kwestii właściwości sądu w sprawach gospodarczych, która może mieć znaczenie praktyczne dla wielu przedsiębiorców i ich kontrahentów, zwłaszcza w kontekście zmian legislacyjnych.
“Czy sprawa nadal jest gospodarcza, gdy pozwany już nie jest przedsiębiorcą? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
brak
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.