III CZP 102/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały w sprawie opłat od apelacji w sprawach rozwodowych kwestionujących winę i alimenty, uznając brak podstaw do ponownego rozstrzygania zagadnienia prawnego.
Sąd Apelacyjny przedstawił Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne dotyczące opłaty od apelacji w sprawie rozwodowej, która kwestionowała winę oraz obowiązek alimentacyjny. Sąd Apelacyjny powziął wątpliwość, czy od takiej apelacji należy pobierać opłatę stałą i stosunkową, czy tylko stałą. Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały, wskazując, że sąd przedstawiający zagadnienie nie wykazał wystarczających podstaw prawnych do ponownego rozstrzygania kwestii już rozstrzygniętej w orzecznictwie.
Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 29 listopada 2007 r. rozpatrywał zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Apelacyjny dotyczące opłaty od apelacji w sprawie o rozwód, w której zaskarżono wyrok w zakresie winy za rozkład pożycia oraz obowiązku płacenia alimentów na rzecz drugiego małżonka. Sąd Apelacyjny miał wątpliwości, czy od takiej apelacji należy pobierać opłatę stałą, czy też sumę opłat stałej i stosunkowej, zgodnie z ustawą o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Sąd Apelacyjny wyraził przekonanie, że opłata powinna być sumą obu tych opłat, kwestionując wcześniejszą uchwałę Sądu Najwyższego w tej sprawie. Sąd Najwyższy, powołując się na ścisłą wykładnię art. 390 § 1 k.p.c., stwierdził, że sąd przedstawiający zagadnienie nie uzasadnił wystarczająco potrzeby ponownego rozstrzygania kwestii, która była już przedmiotem orzecznictwa. Podkreślono, że instytucja zagadnień prawnych nie służy do kwestionowania lub ponownego rozstrzygania kwestii już rozstrzygniętych, jeśli nie wykazano braku wystarczającego rozwiązania w dotychczasowym orzecznictwie i doktrynie. W związku z tym Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sąd przedstawiający zagadnienie prawne nie wykazał wystarczających podstaw do ponownego rozstrzygania kwestii, która była już przedmiotem orzecznictwa, stosując ścisłą wykładnię przepisów proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa podjęcia uchwały
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W.G. | osoba_fizyczna | powód |
| J.G. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 390 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje instytucję zagadnień prawnych przedstawianych Sądowi Najwyższemu.
u.SN art. 61 § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Podstawa prawna do odmowy podjęcia uchwały.
Pomocnicze
uksc art. 26 § 1 pkt 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Dotyczy opłaty stałej od apelacji w sprawie o rozwód.
uksc art. 26 § 2
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Dotyczy opłaty stosunkowej od roszczenia alimentacyjnego.
uksc art. 18 § 2
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Wskazuje na opłatę stałą.
Konstytucja art. 187 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada niezawisłości sędziowskiej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wystarczającego uzasadnienia sądu drugiej instancji co do potrzeby ponownego rozstrzygania zagadnienia prawnego. Ścisła wykładnia art. 390 § 1 k.p.c. wykluczająca ponowne rozstrzyganie kwestii już rozstrzygniętych bez wykazania braków w orzecznictwie.
Odrzucone argumenty
Argument Sądu Apelacyjnego kwestionujący uchwałę Sądu Najwyższego III CZP 48/07 i wskazujący na odmienną praktykę sądu apelacyjnego. Argumenty celowościowe i utylitarne przemawiające za pobieraniem wyższej opłaty od apelacji obejmującej również kwestię alimentów.
Godne uwagi sformułowania
nie można uznać, że zagadnienie przedstawione przez sąd do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu budzi poważne wątpliwości, jeżeli sąd przedstawiający zagadnienie nie uzasadnił tego przez wykazanie, że dotychczasowe orzecznictwo i doktryna prawa nie dają w tym zakresie wystarczającego rozwiązania. Przepis art. 390 § 1 k.p.c. nie uzasadnia podejmowania uchwały wyjaśniającej zagadnienie prawne w sposób odmienny niż w uchwale podjętej poprzednio.
Skład orzekający
Kazimierz Zawada
przewodniczący
Iwona Koper
sprawozdawca
Katarzyna Tyczka-Rote
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Niska
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy podjęcia uchwały przez Sąd Najwyższy w sytuacji braku wystarczających podstaw prawnych do ponownego rozstrzygania zagadnienia prawnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z przedstawianiem zagadnień prawnych Sądowi Najwyższemu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 3/10
Sprawa ma charakter czysto proceduralny i dotyczy interpretacji przepisów o kosztach sądowych oraz trybu przedstawiania zagadnień prawnych Sądowi Najwyższemu, co czyni ją mało interesującą dla szerszego grona odbiorców.
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III CZP 102/07 POSTANOWIENIE Dnia 29 listopada 2007 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Kazimierz Zawada (przewodniczący) SSN Iwona Koper (sprawozdawca) SSN Katarzyna Tyczka-Rote Protokolant Bożena Nowicka w sprawie z powództwa W.G. przeciwko J.G. o rozwód, na posiedzeniu jawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 listopada 2007 r., na skutek zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 25 lipca 2007 r., sygn. akt [...], „Czy apelacja od wyroku rozwodowego kwestionująca winę oraz obowiązek płacenia alimentów na rzecz drugiego małżonka podlega opłacie stałej, czy też sumie opłat stałej i stosunkowej, zgodnie z dyspozycją art. 26 ust. 1 pkt 1 i 26 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz.U. Nr 167 poz. 1398 ze zm.?" odmawia podjęcia uchwały. 2 Uzasadnienie Przedstawione Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne powstało w sprawie o rozwód, w której powód zaskarżył apelacją wyrok sądu pierwszej instancji w zakresie rozstrzygającym o winie za rozkład pożycia oraz alimentach zasądzonych od niego na rzecz pozwanej. Sąd Apelacyjny, badając dopuszczalność apelacji wniesionej przez profesjonalnego pełnomocnika, od której uiszczona została opłata stała zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt l ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398, ze zm. - dalej uksc) powziął wątpliwość, czy od apelacji takiej pobiera się oprócz opłaty stałej od rozwodu opłatę stosunkową od roszczenia alimentacyjnego. Istota przedstawionej wątpliwości, jak wynika z uzasadnienia postanowienia Sądu Apelacyjnego, dotyczy opłaty należnej w związku z wniesieniem apelacji, nie zaś wysokości opłat, które ostatecznie zostaną poniesione przez stronę występującą z apelacją. W tym względzie bowiem Sąd Apelacyjny wyraził stanowcze przekonanie, iż opłata od apelacji jest sumą opłat stałej i stosunkowej obliczonej od kwestionowanego roszczenia alimentacyjnego. Sąd Apelacyjny stwierdził, że chociaż nie są mu znane motywy uchwały Sądu Najwyższego z dnia 19 czerwca 2007 r. (III CZP 48/07) rozstrzygającej przedstawione obecnie zagadnienie prawne, to nie zgadza się z jej treścią. Wyrażony w uchwale pogląd, iż w sytuacji której dotyczy sformułowane pytanie, od apelacji pobiera się tylko opłatę stałą zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 18 ust. 2 uksc uważa za wątpliwy. Nie jest bowiem racjonalne, by małżonek zaskarżający wyrok także (poza rozstrzygnięciem o winie) odnośnie do alimentów, miał zamiast opłaty wyższej stanowiącej sumę opłat uiścić kwotę niższą tylko od orzeczenia o rozwodzie. Stanowisku przytoczonej uchwały przeciwstawił dotychczasową, odmienną praktykę Sądu Apelacyjnego w […]. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przewidziana w art. 390 § 1 k.p.c. instytucja zagadnień prawnych, z uwagi na wynikające z jego § 2 związanie sądów niższej instancji w danej sprawie 3 poglądem prawnym Sądu Najwyższego wyrażonym w podjętej uchwale, stanowi odstępstwo od zasady podległości sędziów tylko Konstytucji i ustawom (art. 187 ust. 1 Konstytucji). Nakazuje to stosowanie przy jego interpretacji reguły wykładni ścisłej, literalnej bez sięgania do argumentów celowościowych czy utylitarnych, prowadzących zawsze do szerszego rozumienia znaczenia normy prawnej (uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów SN z dnia 30 kwietnia 1999 r., III CZP 62/98, OSNC 1999, nr 10 poz. 166). Mając to na uwadze, nie można uznać, że zagadnienie przedstawione przez sąd do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu budzi poważne wątpliwości, jeżeli sąd przedstawiający zagadnienie nie uzasadnił tego przez wykazanie, że dotychczasowe orzecznictwo i doktryna prawa nie dają w tym zakresie wystarczającego rozwiązania. Uzasadnienia takiego nie zawiera postanowienie Sądu Apelacyjnego, wyrażające dezaprobatę dla poglądu Sądu Najwyższego rozstrzygającego sformułowane w nim zagadnienie, lecz nie poparte wspierającym to stanowisko wywodem prawnym. Przepis art. 390 § 1 k.p.c. nie uzasadnia podejmowania uchwały wyjaśniającej zagadnienie prawne w sposób odmienny niż w uchwale podjętej poprzednio. Sąd drugiej instancji (za wyjątkiem sytuacji określonej w art. 390 § 2 k.p.c.) samodzielnie dokonuje wykładni przepisów prawa stosowanych przy rozpoznawaniu apelacji (postanowienie SN z dnia 8 kwietnia 1989 r., III CZP 6/98, nie publikowane). Samoistnej przesłanki wystąpienia z zagadnieniem prawnym nie stanowi zarówno waga zawierającego się w nim problemu, jak też odnotowane w piśmiennictwie prawniczym, czy orzecznictwie rozbieżności w jego rozwiązywaniu (postanowienie SN z dnia 27 sierpnia 1996 r., III CZP 1997, nr 1, poz. 9). Kierując się powyższym Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały (art. 390 § 1 k.p.c. w zw. z art. 61 § 1 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r., o Sądzie Najwyższym, Dz.U. Nr 240, poz. 2052 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI