III CZP 100/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w uchwale z dnia 11 kwietnia 2019 r. rozstrzygnął dwa kluczowe zagadnienia prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy w W. Dotyczyły one charakteru konstytutywnego wpisu prawa użytkowania wieczystego do księgi wieczystej oraz momentu oceny dobrej wiary nabywcy w kontekście postępowań wieczystoksięgowych. W pierwszej kolejności Sąd Najwyższy stwierdził, że konstytutywny wpis prawa użytkowania wieczystego nie stanowi elementu czynności prawnej ustanowienia lub przeniesienia tego prawa. Podkreślono, że umowa i wpis są odrębnymi zdarzeniami prawnymi, a ich sekwencja prowadzi do skutecznego nabycia prawa. Wąskie rozumienie czynności prawnej, ograniczające ją do oświadczeń woli, zostało uznane za właściwsze, unikając komplikacji wynikających z szerokiego ujęcia, które zacierałoby znaczenie oświadczenia woli i prowadziło do nierozstrzygalnych problemów praktycznych. W odniesieniu do drugiego zagadnienia, Sąd Najwyższy orzekł, że dla oceny dobrej lub złej wiary osoby, na rzecz której ustanowiono lub przeniesiono prawo użytkowania wieczystego, rozstrzygająca jest chwila złożenia wniosku o wpis tego prawa do księgi wieczystej. Argumentacja opierała się na analizie art. 6 ust. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, wskazując, że moment złożenia wniosku jest kluczowy dla oceny rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, niezależnie od tego, czy wpis ostatecznie nastąpi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie charakteru wpisu prawa użytkowania wieczystego do księgi wieczystej oraz momentu oceny dobrej wiary nabywcy w kontekście rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z użytkowaniem wieczystym i wpisami do ksiąg wieczystych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy konstytutywny wpis prawa wieczystego użytkowania, wymagany przez art. 27 zd. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, stanowi element czynności prawnej przeniesienia prawa wieczystego użytkowania w drodze umowy, którego brak skutkuje nieważnością takiej czynności, ewentualnie prowadzi do wniosku o nieistnieniu tej czynności prawnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Konstytutywny wpis prawa użytkowania wieczystego do księgi wieczystej nie stanowi elementu czynności prawnej, którą jest umowa ustanowienia albo przeniesienia tego prawa rzeczowego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy przyjął wąskie rozumienie czynności prawnej, zgodnie z którym jej istotą jest oświadczenie woli. Wpis do księgi wieczystej jest odrębnym zdarzeniem prawnym, a nie elementem czynności prawnej. Łączenie umowy i wpisu w jedną czynność prawną prowadzi do komplikacji teoretycznych i praktycznych.
Czy w przypadku prawomocnego oddalenia wniosku o wpis prawa wieczystego użytkowania na rzecz wskazanego w umowie nabywcy ocena dobrej wiary tego nabywcy powinna być dokonywana według stanu na dzień oddalenia wymienionego wniosku wieczystoksięgowego, czy też wedle innej cezury czasowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Dla oceny dobrej lub złej wiary osoby, na rzecz której nastąpiło ustanowienie albo przeniesienie prawa użytkowania wieczystego, rozstrzygająca jest chwila złożenia wniosku o wpis tego prawa do księgi wieczystej.
Uzasadnienie
Analiza art. 6 ust. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece wskazuje, że chwila złożenia wniosku o wpis jest rozstrzygająca dla oceny dobrej lub złej wiary nabywcy, niezależnie od tego, czy wpis ostatecznie nastąpił, czy też wniosek został oddalony. Ten przepis ma charakter szczególny i nie jest uzależniony od dokonania wpisu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| "T." spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej | spółka | powód |
| Gmina W. | organ_państwowy | pozwany |
| "Z." w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
u.g.n. art. 27
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Konstytutywny wpis prawa użytkowania wieczystego do księgi wieczystej nie jest elementem czynności prawnej ustanowienia lub przeniesienia tego prawa.
u.k.w.h. art. 6 § ust. 3
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Dla oceny dobrej lub złej wiary nabywcy rozstrzygająca jest chwila złożenia wniosku o wpis prawa do księgi wieczystej.
Pomocnicze
u.k.w.h. art. 10
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym służy obaleniu domniemania ustanowionego przez art. 3 u.k.w.h.
k.c. art. 235 § § 2
Kodeks cywilny
Własność budynków posadowionych na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste jest prawem związanym z użytkowaniem wieczystym gruntu.
k.c. art. 58 § § 1 i 3
Kodeks cywilny
Ocena ważności części czynności prawnej w kontekście dopuszczalności oddania gruntu w użytkowanie wieczyste oraz niedopuszczalności przeniesienia własności budynku.
k.c. art. 65 § § 2
Kodeks cywilny
Kryteria oceny woli stron umowy, uwzględniając kontekst sytuacyjny sprawy.
k.p.c. art. 626 § 8 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Samodzielna ocena umowy przez sąd prowadzący księgę wieczystą.
k.c. art. 29
Kodeks cywilny
Moc wsteczna wpisu do księgi wieczystej od chwili złożenia wniosku o jego dokonanie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Konstytutywny wpis prawa użytkowania wieczystego nie jest elementem czynności prawnej. • Dla oceny dobrej wiary nabywcy kluczowa jest chwila złożenia wniosku o wpis.
Godne uwagi sformułowania
Konstytutywny wpis prawa użytkowania wieczystego do księgi wieczystej nie stanowi elementu czynności prawnej, którą jest umowa ustanowienia albo przeniesienia tego prawa rzeczowego. • Dla oceny dobrej lub złej wiary osoby, na rzecz której nastąpiło ustanowienie albo przeniesienie prawa użytkowania wieczystego, rozstrzygająca jest chwila złożenia wniosku o wpis tego prawa do księgi wieczystej. • Wąskie rozumienie czynności prawnej jest lepsze do uznania ekspektatywy...
Skład orzekający
Anna Owczarek
przewodniczący
Wojciech Katner
sprawozdawca
Karol Weitz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie charakteru wpisu prawa użytkowania wieczystego do księgi wieczystej oraz momentu oceny dobrej wiary nabywcy w kontekście rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z użytkowaniem wieczystym i wpisami do ksiąg wieczystych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii związanych z obrotem nieruchomościami i księgami wieczystymi, co jest istotne dla wielu prawników i profesjonalistów rynku nieruchomości.
“Kiedy wpis do księgi wieczystej staje się częścią umowy? SN wyjaśnia kluczowe zasady dla obrotu nieruchomościami.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.