III CZP 100/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuW sprawie z powództwa Gminy L. przeciwko G. C. o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną i o zapłatę, Sąd Najwyższy rozpatrywał zagadnienie prawne dotyczące współuczestnictwa koniecznego po stronie pozwanej w procesie pauliańskim. Gmina L. dochodziła ochrony swojej wierzytelności, wytaczając powództwo przeciwko córce dłużniczki o uznanie za bezskuteczną darowizny pieniężnej, która weszła do majątku wspólnego obdarowanych małżonków. Sąd Okręgowy ustalił, że darowizna została dokonana na rzecz obojga małżonków, a przedmiot darowizny wszedł do ich majątku wspólnego. Powództwo zostało wytoczone jedynie przeciwko jednej z obdarowanych. Sąd Najwyższy, analizując przepisy art. 527 k.c. i art. 72 § 2 k.p.c., stwierdził, że w sytuacji, gdy obdarowani małżonkowie pozostający we wspólności ustawowej uzyskali korzyść majątkową z pokrzywdzeniem wierzyciela, a przedmiot darowizny wszedł do ich majątku wspólnego, oboje małżonkowie powinni występować jako współuczestnicy konieczni po stronie pozwanej. Podkreślono, że powództwo pauliańskie ma charakter kształtujący prawo lub stosunek prawny, co uzasadnia udział wszystkich stron umowy darowizny. Sąd Najwyższy podjął uchwałę stwierdzającą współuczestnictwo konieczne małżonków.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie współuczestnictwa koniecznego małżonków w sprawach o skargę pauliańską, gdy przedmiot darowizny wszedł do ich majątku wspólnego.
Dotyczy sytuacji, gdy obdarowanymi są małżonkowie pozostający we wspólności ustawowej, a przedmiot darowizny wszedł do ich majątku wspólnego.
Zagadnienia prawne (1)
Czy w sprawie o uznanie za bezskuteczną czynności prawnej dokonanej przez dłużnika z pokrzywdzeniem wierzycieli zachodzi współuczestnictwo konieczne po stronie pozwanej, jeżeli drugą stroną czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli byli małżonkowie pozostający w ustroju wspólności ustawowej, którzy wskutek tej czynności uzyskali korzyść majątkową?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, małżonkowie są współuczestnikami koniecznymi po stronie pozwanej, jeżeli byli stroną umowy darowizny dokonanej na ich rzecz przez dłużnika i zaskarżonej przez wierzyciela (art. 527 k.c.), a przedmiot darowizny wszedł do ich majątku wspólnego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że powództwo pauliańskie ma charakter kształtujący prawo lub stosunek prawny, a przedmiot darowizny wszedł do majątku wspólnego małżonków. W związku z tym, oboje małżonkowie powinni występować jako współuczestnicy konieczni po stronie pozwanej, zgodnie z art. 72 § 2 k.p.c.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Gmina L. | organ_państwowy | powód |
| G. C. | spółka | pozwana |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 527
Kodeks cywilny
Podstawa prawna dla skargi pauliańskiej.
k.c. art. 531 § § 1
Kodeks cywilny
Określa sytuację prawną osoby trzeciej w rozumieniu art. 527 § 1 k.c.
k.p.c. art. 72 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Współuczestnictwo konieczne.
Pomocnicze
k.c. art. 532
Kodeks cywilny
Możliwość skierowania egzekucji do przedmiotu darowizny.
k.c. art. 533
Kodeks cywilny
Określa sytuację strony obdarowanej w toku egzekucji.
k.c. art. 888
Kodeks cywilny
Definicja darowizny.
k.r. i o. art. 31 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Określa wejście przedmiotu darowizny do majątku wspólnego małżonków.
k.p.c. art. 72 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Współuczestnictwo materialne.
k.p.c. art. 390
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do podjęcia uchwały przez Sąd Najwyższy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powództwo pauliańskie ma charakter kształtujący prawo lub stosunek prawny. • Przedmiot darowizny wszedł do majątku wspólnego małżonków. • Wspólność majątkowa małżonków uzasadnia współuczestnictwo konieczne.
Godne uwagi sformułowania
Małżonkowie są współuczestnikami koniecznymi po stronie pozwanej, jeżeli byli stroną umowy darowizny dokonanej na ich rzecz przez dłużnika i zaskarżonej przez wierzyciela (art. 527 k.c.), a przedmiot darowizny wszedł do ich majątku wspólnego. • Powództwa pauliańskie, skierowane przeciwko obdarowanym (art. 531 § 1 k.c.), może doprowadzić do wydania pozytywnego orzeczenia konstytutywnego. • Powództwo na podstawie art. 527 k.c. stanowi właśnie przykład powództwa o ukształtowanie prawa lub stosunku prawnego.
Skład orzekający
Anna Kozłowska
przewodniczący
Mirosław Bączyk
sprawozdawca
Bogumiła Ustjanicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie współuczestnictwa koniecznego małżonków w sprawach o skargę pauliańską, gdy przedmiot darowizny wszedł do ich majątku wspólnego."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy obdarowanymi są małżonkowie pozostający we wspólności ustawowej, a przedmiot darowizny wszedł do ich majątku wspólnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie SN precyzuje ważną kwestię procesową w kontekście skargi pauliańskiej, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.
“Czy małżonkowie zawsze muszą być pozwani razem w sprawie o skargę pauliańską? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 81 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.