III CZP 100/06

Sygn. akt III CZP 100/06 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 25 stycznia 2007 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz 
SSN Zbigniew Kwaśniewski 
 
Protokolant Piotr Malczewski 
 
w sprawie w postępowaniu upadłościowym obejmującym likwidację majątku 
P. S.A. w W. 
po rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu jawnym  
w dniu 25 stycznia 2007 r., 
zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Rejonowy Sąd Gospodarczy  
w R.  
postanowieniem z dnia 28 lipca 2006 r.,  
 
„Czy 
w postępowaniu 
upadłościowym, 
którego 
ogłoszenie 
nastąpiło przed wejściem w życie ustawy z dnia 28.07.2005 r. 
o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U.05.167.1398), od 
sprzeciwu złożonego w trybie art. 256 pr. up. i n., a  wniesionego po 
wejściu w życie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych 
z dnia 28.07.2005 r. (Dz.U.05.167.1398), pobiera się opłatę stałą wg. 
ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych z dnia 
28.07.2005 r. (Dz.U.05.167.1398), czy też wpis stosunkowy wg 
uchylonej ustawy z dnia 13.06.1967 r.(Dz.U.02.9.88) ?” 
 
 
 
odmawia podjęcia uchwały. 
 
 
 

 
2 
 
Uzasadnienie 
 
 
Sąd Rejonowy w R. rozpatrując zażalenie wierzyciela B. L. Sp. z o.o. w W. 
(obecnie M. L. Sp. z  o.o.) na zarządzenie Sędziego-komisarza z dnia 17 maja 
2006 r., wzywające wierzyciela do uiszczenia reszty wpisu od sprzeciwu, 
przedstawił do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne 
sformułowane w sentencji postanowienia z dnia 28 lipca 2006 r. Zagadnienie te 
powstało na tle następującego stanu faktycznego. 
Wierzyciel, którego upadłość ogłoszono w dniu 27 marca 2005 r., złożył 
w dniu 28 kwietnia 2006 r. sprzeciw na odmowę uznania wierzytelności na liście 
wierzytelności. Wartość przedmiotu zaskarżenia wierzyciel określił na kwotę 
2.535.375,87 zł, uiszczając opłatę od sprzeciwu w kwocie 200,- zł. 
Sędzia-komisarz wezwał, stosownie do treści art. 149 ust. 1 nowej ustawy 
o  kosztach sądowych w sprawach cywilnych z dnia 28 lipca 2005 r. (Dz.U. Nr 167, 
poz. 1398; dalej u.k.s.c.), pełnomocnika wierzyciela o  uiszczenie reszty wpisu od 
sprzeciwu w kwocie 19.800,00 zł, t.j. według przepisów obowiązujących przed 
dniem 2 marca 2005 r. W uzasadnieniu podniósł, że warunkiem stosowania 
poprzednio obowiązującej regulacji w  sprawie kosztów jest wszczęcie sprawy 
przed wejściem w życie nowej ustawy oraz niezakończenie postępowania w danej 
instancji. W zakresie pierwszej z przesłanek Sędzia-komisarz przyjął, iż w toku 
postępowania upadłościowego nie można uznać za odrębną sprawę postępowania 
w przedmiocie ustalenia listy wierzytelności czy podziału  funduszów masy, zatem 
sprzeciw nie inicjuje nowej sprawy. Co do drugiej z przesłanek wskazał, że sędzia – 
komisarz orzeka jako sąd l instancji. W tej sytuacji zasadne było wezwanie 
pełnomocnika wierzyciela o uzupełnienie wpisu, według dotychczasowych zasad.  
Od zarządzenia Sędziego-komisarza wierzyciel złożył zażalenie, zarzucając, 
że w sprawie powinien mieć zastosowanie art. 75 pkt 4 u.k.s.c. w  zw. z  art. 149 
ust. 1 u.k.s.c., ponieważ ustalenie listy wierzytelności zamyka pewien etap 
postępowania, zaś złożenie sprzeciwu co do uznania lub odmowy uznania 

 
3 
wierzytelności na liście jest środkiem zaskarżenia o  niedewolutywnym charakterze, 
ale - z uwagi na szczególną rolę tej listy oraz nadawany jej skutek orzeczenia - 
złożenie sprzeciwu otwiera kolejną instancję postępowania  
Sąd Rejonowy po zrelacjonowaniu dotychczasowego postępowania, 
stwierdził, że „powyższe daje podstawę do zwrócenia się do Sądu Najwyższego 
w  trybie art. 390 § 1 k.p.c. w zw. z art. 229 pr. up. i n., który swym autorytetem 
władny jest rozwiać istniejące poważne wątpliwości".  
Sąd  Najwyższy zważył, co następuje: 
Podstawowym warunkiem zwrócenia się do Sądu Najwyższego w  trybie art. 
390 k.p.c. jest to, aby sąd, który przedstawia określone zagadnienie prawne, 
wyraźnie wskazał, że istnieją argumenty przemawiające za jednym z możliwych 
rozwiązań. Zagadnienie prawne musi być tak sformułowane i uzasadnione, aby 
Sąd Najwyższy miał podstawy do rozstrzygnięcia przedstawionych wątpliwości. 
W uzasadnieniu postanowienia przedstawiono przebieg postępowania, 
relacjonując obszernie stanowisko Sędziego-komisarza zawarte w uzasadnieniu 
zaskarżonego zarządzenia, jak też przytaczając motywy, jakie podniósł żalący się 
wierzyciel. Jest oczywiste, że stanowiska takie są rozbieżne, bowiem wierzyciel 
skarżąc zarządzenie sędziego-komisarza deklaruje, że się z nim nie zgadza. 
Nie  każda jednak rozbieżność między stanowiskiem sądu a oczekiwaniami 
uczestników postępowania musi oznaczać występowanie poważnych wątpliwości 
prawnych. Niezbędne jest wskazanie przez sąd przedstawiający Sądowi 
Najwyższemu 
do 
rozstrzygnięcia 
zagadnienie 
prawne 
szczegółowego 
uzasadnienia, na czym polegają jego wątpliwości i dlaczego uważa je za poważne 
oraz wykazanie, że stwierdzone przezeń wątpliwości prawne pozostają w związku 
przyczynowym z rozstrzygnięciem sprawy. Spełnienie tego obowiązku przez sąd 
przedstawiający zagadnienia wymagało sporządzenia uzasadnienia postanowienia 
w taki sposób, aby zawierało ono możliwe rozwiązania danego zagadnienia 
prawnego, które w  ocenie sądu rozpatrującego zażalenie mogą wchodzić 
w  rachubę oraz przedstawienie argumentów w stosunku do każdego z nich. 
Podkreślić należy, że muszą to być własne poglądy sądu, nie jest więc 
wystarczające ograniczenie się do zaprezentowania  stanowiska  sądu  pierwszej  

 
4 
instancji  oraz  uczestników postępowania (por. postanowienia Sądu Najwyższego 
z dnia 29 listopada 2005 r., III CZP 102/05, nie publ.; z dnia 10 maja 2006 r., 
III CZP 1/06, nie publ.). 
Przedstawione do rozstrzygnięcia przez Sąd Rejonowy zagadnienie prawne 
nie spełnia wymagań określonych w art. 390 k.p.c. Sąd Rejonowy sporządził 
niepełne uzasadnienie, gdyż nie zawiera ono żadnych samodzielnych rozważań 
w  zakresie  przedstawianego  zagadnienia  prawnego. Okoliczność występowania 
odmiennych stanowisk sądu i  skarżącego jego rozstrzygnięcie nie oznacza 
automatycznie istnienia zagadnienia prawnego, kwalifikującego się do wszczęcia 
procedury z art. 390 k.p.c. 
Przedstawienie zagadnienia prawnego Sądowi Najwyższemu może nastąpić, 
jeżeli budzi ono poważne wątpliwości, zaś przymiotnik kwalifikujący oznacza, że 
w przypadku powstania wątpliwości pierwszego stopnia (zwykłych wątpliwości sąd 
odwoławczy 
obowiązany 
jest 
rozwiązywać 
je 
we 
własnym 
zakresie 
-
por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12  października 2005 r., III CZP 
68/05, nie publ.). Tymczasem Sąd Rejonowy nie przedstawił nawet oceny, 
czy niebudzące wątpliwości stanowisko Sędziego-komisarza oraz stanowisko 
żalącego się wierzyciela mogą być racjonalnie wyjaśnione przy zastosowaniu 
normalnych reguł wykładni, nie mówiąc o potrzebie szczegółowego uzasadnienia 
jego wątpliwości oraz wykazania, że są one poważne.  
Mając na uwadze powyższe względy Sąd Najwyższy, na podstawie art. 390 
§ 1 k.p.c. oraz art. 61 § 1 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o  Sądzie Najwyższym 
(Dz.U. Nr 240, poz. 2052 ze zm.), orzekł jak w  sentencji postanowienia. 
 
 
 
 
 
 
db