III Cz 96/14

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2014-02-11
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaokręgowy
grzywnaświadekdoręczeniedoręczenie zastępczezażaleniek.p.c.sąd okręgowysąd rejonowy

Sąd Okręgowy uchylił postanowienie o nałożeniu grzywny na świadka, uznając, że brak odbioru wezwania uniemożliwił świadomość wezwania w charakterze świadka.

Świadek U.E. została ukarana grzywną przez Sąd Rejonowy za nieusprawiedliwione niestawiennictwo na rozprawie, mimo że wezwanie zostało jej doręczone w trybie zastępczym (nie odebrała przesyłki). Sąd Okręgowy, rozpoznając zażalenie, uchylił postanowienie o grzywnie. Uznał, że samo doręczenie zastępcze nie jest wystarczające do ukarania świadka, jeśli nie miał on świadomości, że został wezwany w tym charakterze.

Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej nałożył na świadka U.E. grzywnę w wysokości 300 złotych za nieusprawiedliwione niestawiennictwo na rozprawie. Wezwanie zostało wysłane w trybie zastępczym (art. 139 § 1 k.p.c.), a przesyłka wróciła z powodu niepodjęcia jej przez adresata. Sąd Rejonowy uznał doręczenie za skuteczne. Świadek wniosła zażalenie, podnosząc, że nie odebrała wezwania i nie miała świadomości, że jest wzywana w charakterze świadka. Sąd Okręgowy w Gliwicach uznał zażalenie za zasadne. Choć doręczenie zastępcze było formalnie skuteczne, sąd drugiej instancji podkreślił, że instytucja ukarania świadka grzywną opiera się na negatywnej ocenie bezpodstawnego uchylania się od stawiennictwa, co wymaga świadomości wezwania w tym charakterze. Powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, Sąd Okręgowy stwierdził, że brak odbioru przesyłki uniemożliwił świadkowi posiadanie takiej świadomości. W związku z tym postanowienie o nałożeniu grzywny zostało uchylone, a świadkowi zwrócono uiszczoną opłatę od zażalenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, samo doręczenie zastępcze nie jest wystarczające do ukarania świadka grzywną, jeśli nie miał on świadomości, że został wezwany w charakterze świadka.

Uzasadnienie

Instytucja ukarania świadka grzywną opiera się na negatywnej ocenie bezpodstawnego uchylania się od stawiennictwa, co wymaga świadomości wezwania w tym charakterze. Nieodebranie przesyłki, nawet w trybie zastępczym, nie gwarantuje takiej świadomości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia o grzywnie i zwrot opłaty

Strona wygrywająca

U. E.

Strony

NazwaTypRola
(...)spółkapowód
M. K.innepozwany
U. E.inneświadek

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zmiany zaskarżonego postanowienia.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zmiany zaskarżonego postanowienia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 139 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Doręczenie zastępcze jest skuteczne, ale nie jest wystarczające do ukarania świadka grzywną bez świadomości wezwania.

k.p.c. art. 274

Kodeks postępowania cywilnego

u.k.s.c. art. 79 § ust.1 pkt c

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Podstawa do zwrotu opłaty od zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Świadek nie odebrał przesyłki z wezwaniem, co uniemożliwiło mu posiadanie świadomości wezwania w charakterze świadka. Kara grzywny dla świadka wymaga nie tylko wezwania, ale i świadomości tego wezwania w charakterze świadka.

Odrzucone argumenty

Doręczenie zastępcze wezwania było skuteczne zgodnie z przepisami k.p.c. Świadek nie usprawiedliwił swojej nieobecności.

Godne uwagi sformułowania

sam fakt doręczenia przesyłki w ten sposób dla osoby wezwanej w charakterze świadka w ocenie Sądu Okręgowego nie jest wystarczający dla uznania, że osoba ta w sposób zawiniony uchyliła się od stawiennictwa w tym charakterze. Z tego sposobu doręczenia wynika, że adresat co prawda mógł zapoznać się z treścią kierowanej do niego przesyłki, ale tego nie uczynił. Zachowaniem tym, za które karany jest świadek, jest przy tym nie nieodebranie przesyłki kierowanej do niego z Sadu, lecz niestawiennictwo w charakterze świadka. Zarzucać zaś można osobie, że nie stawiła się w takim charakterze, o ile miała wiedzę o tym, że w tym charakterze została wezwana.

Skład orzekający

Gabriela Sobczyk

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "interpretacja skuteczności doręczenia zastępczego wezwania dla świadka w kontekście nałożenia grzywny."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku świadomości wezwania przez świadka mimo doręczenia zastępczego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne problemy z doręczeniami w postępowaniu cywilnym i wyjaśnia, kiedy można ukarać świadka grzywną, co jest istotne dla praktyków.

Czy nieodebrane wezwanie do sądu oznacza karę? Sąd Okręgowy wyjaśnia!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Cz 96/14 POSTANOWIENIE Dnia 11 lutego 2014 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący - SSO Gabriela Sobczyk (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 lutego 2014 roku sprawy z powództwa (...) SA w K. (poprzednio (...) SA w G. ) przeciwko M. K. o zapłatę na skutek zażalenia świadka U. E. na postanowienie Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z dnia 27 czerwca 2013r., sygn. akt I C 341/12 postanawia: 1. zmienić zaskarżone postanowienie poprzez jego uchylenie; 2. zwrócić skarżącej U. E. 40zł (czterdzieści złotych) uiszczone tytułem opłaty od zażalenia i polecić Sądowi Rejonowemu w Rudzie Śląskiej wypłatę tej kwoty z pozycji (...) rejestru dochodów. SSO Gabriela Sobczyk Sygn. akt III Cz 96/14 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 27 czerwca 2013 roku w sprawie o sygn. akt I C 341/12 Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej nałożył na świadka U. E. grzywnę za nieusprawiedliwione niestawiennictwo na rozprawie w dniu 27 czerwca 2013 roku w kwocie 300 złotych. Uzasadniając postanowienie wskazał, że wymieniona została wezwana na rozprawę wyznaczoną na dzień 27 czerwca 2013 roku zarządzeniem wysłanym za pośrednictwem poczty w dniu 23 kwietnia 2013 roku. Przesyłka została zwrócona przez operatora pocztowego, wobec nie podjęcia jej w terminie, mimo powtórnego awiza. Zważył Sąd Rejonowy, że nie stwierdził uchybień w procedurze doręczenia przesyłki, a zatem wezwanie zostało doręczone w sposób prawidłowy, zaś wymieniona nie stawiła się na rozprawe w dniu 27 czerwca 2013 roku bez usprawiedliwienia. Powyższe uzasadniało skazanie świadka na grzywnę na podstawie art. 274 k.p.c. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła U. E. . Podniosła, że nie stawiła się na rozprawę w dniu 27 czerwca 2013 roku, gdyż nie doręczono jej wezwania. Zobowiązała się również stawić przed Sądem. Jak wynika z przebiegu postępowania w sprawie, świadek stawiła się na rozprawie w dniu 3 października 2013r. i złożyła zeznanie. Sąd Okręgowy zważył, co nastepuje: Zażalenie okazało się zasadne. Wprawdzie prawidłowo ocenił Sąd Rejonowy, iż doręczenie skarżącej wezwania na rozprawę w trybie tzw. doręczenia zastępczego, uregulowanego w art. 139 § 1 k.p.c. było skuteczne, jednak sam fakt doręczenia przesyłki w ten sposób dla osoby wezwanej w charakterze świadka w ocenie Sądu Okręgowego nie jest wystarczający dla uznania, że osoba ta w sposób zawiniony uchyliła się od stawiennictwa w tym charakterze. Z tego sposobu doręczenia wynika, że adresat co prawda mógł zapoznać się z treścią kierowanej do niego przesyłki, ale tego nie uczynił. Instytucja ukarania świadka grzywną za nieusprawiedliwione niestawiennictwo opiera się na negatywnej ocenie bezpodstawnego uchylania się od stawiennictwa na rozprawie osoby, która ma być w sprawie przesłuchana jako świadek. Samo zaś ukaranie niesie w sobie element skutku negatywnego zachowania przez ustawodawcę nieakceptowanego. Zachowaniem tym, za które karany jest świadek jest przy tym nie nieodebranie przesyłki kierowanej do niego z Sadu, lecz niestawiennictwo w charakterze świadka. Zarzucać zaś można osobie, że nie stawiła się w takim charakterze, o ile miała wiedzę o tym, że w tym charakterze została wezwana. Takie stanowisko zawarł Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 28 maja 1982r., sygn. I KZ 154/82. Zgodnie z jego tezą, warunkiem skazania świadka na grzywnę jest wezwanie go do sądu jako świadka, przy czym świadek musi mieć świadomość tego, że w tym charakterze został wezwany . Jak wynika z twierdzeń skarżącej, jak i z treści akt sprawy, nie odebrała ona faktycznie przesyłki, a zatem nie miała ona świadomości, że jest wzywana w charakterze świadka. Z tych względów Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie poprzez jego uchylenie, na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. Jednocześnie na podstawie art. 79 ust.1 pkt c ustawy z 28 lipca 2005r.o kosztach sądowych w sprawach cywilnych ( t. jedn. Dz. U. z 2010r. nr 90 poz. 594 ze zm.) zarządzono zwrot opłaty uiszczonej przez skarżącą od zażalenia, które uwzględniono w całości. SSO Gabriela Sobczyk

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI