III CZ 94/06

Sąd Najwyższy2006-12-21
SNCywilneochrona dóbr osobistychŚrednianajwyższy
apelacjaopłata sądowakoszty postępowaniadobra osobistezadośćuczynienieSąd Najwyższypostanowienieuchylenie

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie sądu apelacyjnego o odrzuceniu apelacji z powodu jej nienależytego opłacenia, wskazując na potrzebę częściowego nadania biegu apelacji, jeśli opłacono tylko jedno z kilku roszczeń.

Sąd Apelacyjny odrzucił apelację powoda od wyroku Sądu Okręgowego z powodu nienależytego opłacenia. Powód zaskarżył wyrok w części oddalającej powództwo o ochronę dóbr osobistych oraz roszczenie o zadośćuczynienie. Apelacja została opłacona częściowo, co Sąd Apelacyjny uznał za podstawę do jej odrzucenia w całości. Sąd Najwyższy uchylił to postanowienie, wskazując, że w przypadku kilku odrębnych roszczeń, opłacenie jednego z nich powinno skutkować nadaniem biegu apelacji w tej części, a w pozostałym zakresie pismo powinno zostać zwrócone lub odrzucone.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło apelację od wyroku Sądu Okręgowego z powodu nienależytego opłacenia. Powód kwestionował wyrok w zakresie oddalenia powództwa o ochronę dóbr osobistych oraz roszczenia o zadośćuczynienie w kwocie 5.000 zł. Apelacja dotyczyła zatem dwóch odrębnych roszczeń: niemajątkowego, od którego należała się opłata w wysokości 600 zł, oraz majątkowego, od którego przysługiwała opłata stosunkowa w wysokości 250 zł. Powód uiścił łącznie 600 zł, dołączając dwa dowody opłaty (350 zł i 250 zł). Sąd Apelacyjny uznał, że opłata była nienależyta, ponieważ nie pokrywała w pełni obu roszczeń, i odrzucił apelację w całości. Sąd Najwyższy uznał to stanowisko za przesadnie formalistyczne. Wskazał, że jeśli strona dochodzi kilku odrębnych roszczeń i opłaci tylko jedno z nich, apelacja powinna być rozpoznana w części dotyczącej opłaconego roszczenia, a w pozostałym zakresie zwrócona lub odrzucona. Sąd Najwyższy powołał się na wyrok z dnia 29 stycznia 2002 r. (IV CKN 590/00), który potwierdzał taką zasadę. Podkreślono, że w sytuacji wątpliwości, sąd powinien wezwać stronę do uzupełnienia braku formalnego. W związku z tym, postanowienie Sądu Apelacyjnego zostało uchylone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nienależyte opłacenie apelacji dotyczącej kilku odrębnych roszczeń nie zawsze skutkuje odrzuceniem jej w całości. Jeśli opłata pokrywa przynajmniej jedno z roszczeń, apelacja powinna być rozpoznana w tej części, a w pozostałym zakresie zwrócona lub odrzucona.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że odrzucenie apelacji w całości z powodu częściowego nieuiszczenia opłaty jest zbyt formalistyczne. W przypadku kilku odrębnych roszczeń, opłacenie jednego z nich powinno pozwolić na rozpoznanie apelacji w tej części. W razie wątpliwości, sąd powinien wezwać do uzupełnienia braków formalnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

powód

Strony

NazwaTypRola
B.S.osoba_fizycznapowód
S.S.osoba_fizycznapozwany
R.S.osoba_fizycznapozwany
M.S.osoba_fizycznapozwany
T.J.osoba_fizycznapozwany
R.P.osoba_fizycznapozwany
J.L.osoba_fizycznapozwany
„A.”spółkapozwany

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 394¹ § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do uchylenia postanowienia sądu drugiej instancji.

k.p.c. art. 398¹⁵ § § 1 zd. pierwsze

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do uchylenia postanowienia w postępowaniu kasacyjnym.

Pomocnicze

u.k.s.c. art. 26 § pkt 3

Ustawa o kosztach w sprawach cywilnych

Określa wysokość opłaty od roszczenia niemajątkowego.

u.k.s.c. art. 18 § ust. 2

Ustawa o kosztach w sprawach cywilnych

Wskazuje na wysokość opłaty od roszczenia niemajątkowego.

u.k.s.c. art. 13

Ustawa o kosztach w sprawach cywilnych

Określa wysokość opłaty stosunkowej od roszczenia majątkowego.

k.p.c. art. 130 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje wezwanie do uzupełnienia braków formalnych pisma.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Apelacja dotyczy dwóch odrębnych roszczeń, które powinny być opłacone oddzielnie. Opłacenie jednego z roszczeń powinno pozwolić na nadanie biegu apelacji w tej części. Odrzucenie apelacji w całości z powodu częściowego nieuiszczenia opłaty jest zbyt formalistyczne. W przypadku wątpliwości, sąd powinien wezwać do uzupełnienia braków formalnych.

Odrzucone argumenty

Nienależyte opłacenie apelacji w całości uzasadnia jej odrzucenie. Opłata musi pokrywać wszystkie zaskarżone roszczenia.

Godne uwagi sformułowania

Stanowisko to jest przesadnie formalistyczne. Trzeba bowiem przyjąć, że jeżeli strona reprezentowana przez kwalifikowanego pełnomocnika dochodzi kilku przedmiotowo odrębnych roszczeń, a uiści opłatę tylko od jednego z nich, należy nadać dalszy bieg pismu w części dotyczącej opłaconego roszczenia, a w pozostałym zakresie pismo zwrócić lub – jeżeli dotyczy środka zaskarżenia – odrzucić.

Skład orzekający

Zbigniew Strus

przewodniczący

Mirosław Bączyk

członek

Antoni Górski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłat sądowych w apelacjach obejmujących kilka odrębnych roszczeń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji opłacenia tylko części apelacji obejmującej kilka roszczeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą opłat sądowych w apelacjach, co jest istotne dla praktyków prawa, choć nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć merytorycznych.

Nienależyta opłata apelacji – czy zawsze oznacza jej odrzucenie?

Dane finansowe

WPS: 5000 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CZ 94/06 
 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 21 grudnia 2006 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Zbigniew Strus (przewodniczący) 
SSN Mirosław Bączyk 
SSN Antoni Górski (sprawozdawca) 
 
 
w sprawie z powództwa B.S. 
przeciwko S.S., R.S., M.S., T.J., R.P., J.L. i „A.” 
o ochronę dóbr osobistych, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 21 grudnia 2006 r., 
zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego  
z dnia 20 września 2006 r., sygn. akt [...], 
 
 
uchyla zaskarżone postanowienie. 
 
 
 
 
 

 
 
2 
 
Uzasadnienie 
 
Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 20 września 2006 r. odrzucił apelację 
powoda od wyroku Sądu Okręgowego w R. z dnia 13  kwietnia 2006 r. z racji jej 
nienależytego opłacenia. 
W zażaleniu pełnomocnik powoda wnosił o uchylenie tego rozstrzygnięcia. 
 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Apelacja kwestionuje wyrok Sądu Okręgowego w części oddalającej 
powództwo w zakresie udzielenia powodowi niedostatecznej ochrony jego dóbr 
osobistych oraz oddalenia jego roszczenia o zadośćuczynienie w kwocie 5.000 zł. 
Dotyczy zatem dwóch odrębnych roszczeń : niemajątkowego, od którego należy się 
opłata w wysokości 600 zł (art. 26 pkt 3 w zw. z art. 18 ust. 2 ustawy o kosztach 
w  sprawach cywilnych z dnia 28 lipca 2005 r. (Dz.U. nr 167, poz. 1398, ze zm.) 
i  majątkowego, od którego przysługuje opłata stosunkowa w wysokości 250 zł (art. 
13 ustawy o kosztach).  
Powód dołączył do apelacji dwa dowody opłaty, uiszczonej w dniu 31 maja 2006 r. 
– jeden w wysokości 350 zł  i drugi 250 zł. Oznacza to, że nie opłacił należycie obu 
roszczeń 
podtrzymywanych 
w 
apelacji, 
natomiast 
uiszczona 
opłata 
jest 
wystarczająca od jednego z tych roszczeń : albo od roszczenia   o ochronę dóbr 
osobistych (łącznie 600 zł), albo od zadośćuczynienia (250 zł). W tym sensie  
opłata ta była częściowa (nie obejmowała obu roszczeń objętych apelacją).  
Odrzucając apelacje powoda w całości, Sąd Apelacyjny wyszedł z założenia, że 
każdy przypadek niepełnej opłaty od całego pisma procesowego, stanowi jego 
nienależyte opłacenie. Stanowisko to jest przesadnie formalistyczne. Trzeba 
bowiem przyjąć, że jeżeli strona reprezentowana przez kwalifikowanego 
pełnomocnika dochodzi kilku  przedmiotowo odrębnych roszczeń, a uiści opłatę 
tylko od jednego z nich, należy nadać dalszy bieg pismu w części dotyczącej 
opłaconego roszczenia, a w pozostałym zakresie pismo zwrócić lub – jeżeli dotyczy 
środka zaskarżenia – odrzucić. Wyrazem takiego zapatrywania jest wyrok Sądu 

 
 
3 
Najwyższego z dnia 29 stycznia 2002 r., IV CKN 590/00. LEX nr 53148, w którym 
przyjęto, że opłacenie wpisu stałego tylko od żądania uchylenia jednej z kilku 
uchwał rady nadzorczej spółdzielni, uzasadnia dopuszczalność apelacji od tej 
jednej, opłaconej - z kilku zaskarżonych uchwał. 
Jest rzeczą oczywistą, że w takiej sytuacji, to skarżący musi określić którego 
z kilku roszczeń dotyczy uiszczona opłata. Jeżeli tego nie uczyni, a kwestia jest 
wątpliwa, należy go wezwać do uzupełnienia braku formalnego pisma w trybie art. 
130 § 1 k.p.c. Dopiero wówczas możliwe będzie nadanie apelacji dalszego biegu 
w  części dotyczącej opłaconego roszczenia i jej odrzucenie w części, w której 
opłaty nie uiszczono. 
Postanowienie Sądu Apelacyjnego, wychodzące z odmiennych założeń, nie mogło 
więc się ostać i podlegało uchyleniu (art. 3941 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 39815 § 1 
zd. pierwsze k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI