III CZ 94/06

Sąd Najwyższy2006-12-21
SAOSCywilneochrona dóbr osobistychŚrednianajwyższy
apelacjaopłatakoszty sądoweochrona dóbr osobistychzadośćuczynienieSąd Najwyższyprocedura cywilna

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu apelacji z powodu jej nienależytego opłacenia, wskazując na potrzebę wezwania do uzupełnienia braków formalnych w przypadku częściowej opłaty.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło jego apelację od wyroku Sądu Okręgowego z powodu nienależytego opłacenia. Powód dochodził dwóch odrębnych roszczeń: niemajątkowego o ochronę dóbr osobistych i majątkowego o zadośćuczynienie. Apelacja została opłacona częściowo, co Sąd Apelacyjny uznał za podstawę do jej odrzucenia w całości. Sąd Najwyższy uznał to stanowisko za zbyt formalistyczne.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zażalenie powoda B.S. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 20 września 2006 r., które odrzuciło apelację powoda od wyroku Sądu Okręgowego w R. z dnia 13 kwietnia 2006 r. z powodu nienależytego opłacenia. Powództwo dotyczyło ochrony dóbr osobistych oraz roszczenia o zadośćuczynienie w kwocie 5.000 zł. Apelacja kwestionowała wyrok w części oddalającej oba te roszczenia. Powód uiścił opłatę od apelacji w łącznej kwocie 600 zł (350 zł + 250 zł), podczas gdy opłata od roszczenia niemajątkowego wynosiła 600 zł, a od majątkowego 250 zł. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację w całości, uznając ją za nienależycie opłaconą. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie, wskazując, że odrzucenie apelacji w całości z powodu częściowej opłaty jest zbyt formalistyczne. W sytuacji, gdy strona dochodzi kilku odrębnych roszczeń i opłaca tylko jedno z nich, pismo powinno być dalej prowadzone w części dotyczącej opłaconego roszczenia, a w pozostałym zakresie zwrócone lub odrzucone. Sąd Najwyższy podkreślił, że w przypadku wątpliwości co do tego, którego roszczenia dotyczy uiszczona opłata, sąd powinien wezwać stronę do uzupełnienia braków formalnych w trybie art. 130 § 1 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, nienależyte opłacenie apelacji w części dotyczącej jednego z kilku przedmiotowo odrębnych roszczeń nie uzasadnia odrzucenia całej apelacji. W takiej sytuacji apelacja powinna być dalej procedowana w części dotyczącej opłaconego roszczenia, a w pozostałym zakresie zwrócona lub odrzucona.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał stanowisko Sądu Apelacyjnego za zbyt formalistyczne. Wskazał, że w przypadku częściowej opłaty apelacji dotyczącej kilku odrębnych roszczeń, sąd powinien wezwać do uzupełnienia braków formalnych, a następnie nadać dalszy bieg pismu w części opłaconej i odrzucić w części nieopłaconej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

powód

Strony

NazwaTypRola
B.S.osoba_fizycznapowód
S.S.osoba_fizycznapozwany
R.S.osoba_fizycznapozwany
M.S.osoba_fizycznapozwany
T.J.osoba_fizycznapozwany
R.P.osoba_fizycznapozwany
J.L.osoba_fizycznapozwany
„A.”innepozwany

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 130 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje wezwanie do uzupełnienia braków formalnych pisma.

Pomocnicze

u.k.s.c. art. 26 § pkt 3

Ustawa o kosztach w sprawach cywilnych

Określa wysokość opłaty od roszczenia niemajątkowego.

u.k.s.c. art. 18 § ust. 2

Ustawa o kosztach w sprawach cywilnych

Określa wysokość opłaty od roszczenia niemajątkowego.

u.k.s.c. art. 13

Ustawa o kosztach w sprawach cywilnych

Określa wysokość opłaty stosunkowej od roszczenia majątkowego.

k.p.c. art. 394¹ § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje możliwość uchylenia postanowienia sądu pierwszej instancji.

k.p.c. art. 398¹5 § zd. pierwsze

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje skutki uwzględnienia kasacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Częściowa opłata apelacji dotyczącej kilku odrębnych roszczeń nie stanowi podstawy do jej odrzucenia w całości. W przypadku wątpliwości co do opłaty, sąd powinien wezwać do jej uzupełnienia.

Odrzucone argumenty

Nienależyte opłacenie apelacji w jakiejkolwiek części uzasadnia jej odrzucenie w całości.

Godne uwagi sformułowania

Stanowisko to jest przesadnie formalistyczne. Trzeba bowiem przyjąć, że jeżeli strona reprezentowana przez kwalifikowanego pełnomocnika dochodzi kilku przedmiotowo odrębnych roszczeń, a uiści opłatę tylko od jednego z nich, należy nadać dalszy bieg pismu w części dotyczącej opłaconego roszczenia, a w pozostałym zakresie pismo zwrócić lub – jeżeli dotyczy środka zaskarżenia – odrzucić.

Skład orzekający

Zbigniew Strus

przewodniczący

Mirosław Bączyk

członek

Antoni Górski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłat od apelacji w sprawach z wieloma roszczeniami oraz procedury uzupełniania braków formalnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji częściowej opłaty apelacji w sprawach cywilnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z opłatami sądowymi, które może mieć praktyczne znaczenie dla wielu prawników i stron postępowań.

Czy częściowa opłata apelacji oznacza jej odrzucenie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 5000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CZ 94/06 POSTANOWIENIE Dnia 21 grudnia 2006 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Zbigniew Strus (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk SSN Antoni Górski (sprawozdawca) w sprawie z powództwa B.S. przeciwko S.S., R.S., M.S., T.J., R.P., J.L. i „A.” o ochronę dóbr osobistych, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 grudnia 2006 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 20 września 2006 r., sygn. akt [...], uchyla zaskarżone postanowienie. 2 Uzasadnienie Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 20 września 2006 r. odrzucił apelację powoda od wyroku Sądu Okręgowego w R. z dnia 13 kwietnia 2006 r. z racji jej nienależytego opłacenia. W zażaleniu pełnomocnik powoda wnosił o uchylenie tego rozstrzygnięcia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Apelacja kwestionuje wyrok Sądu Okręgowego w części oddalającej powództwo w zakresie udzielenia powodowi niedostatecznej ochrony jego dóbr osobistych oraz oddalenia jego roszczenia o zadośćuczynienie w kwocie 5.000 zł. Dotyczy zatem dwóch odrębnych roszczeń : niemajątkowego, od którego należy się opłata w wysokości 600 zł (art. 26 pkt 3 w zw. z art. 18 ust. 2 ustawy o kosztach w sprawach cywilnych z dnia 28 lipca 2005 r. (Dz.U. nr 167, poz. 1398, ze zm.) i majątkowego, od którego przysługuje opłata stosunkowa w wysokości 250 zł (art. 13 ustawy o kosztach). Powód dołączył do apelacji dwa dowody opłaty, uiszczonej w dniu 31 maja 2006 r. – jeden w wysokości 350 zł i drugi 250 zł. Oznacza to, że nie opłacił należycie obu roszczeń podtrzymywanych w apelacji, natomiast uiszczona opłata jest wystarczająca od jednego z tych roszczeń : albo od roszczenia o ochronę dóbr osobistych (łącznie 600 zł), albo od zadośćuczynienia (250 zł). W tym sensie opłata ta była częściowa (nie obejmowała obu roszczeń objętych apelacją). Odrzucając apelacje powoda w całości, Sąd Apelacyjny wyszedł z założenia, że każdy przypadek niepełnej opłaty od całego pisma procesowego, stanowi jego nienależyte opłacenie. Stanowisko to jest przesadnie formalistyczne. Trzeba bowiem przyjąć, że jeżeli strona reprezentowana przez kwalifikowanego pełnomocnika dochodzi kilku przedmiotowo odrębnych roszczeń, a uiści opłatę tylko od jednego z nich, należy nadać dalszy bieg pismu w części dotyczącej opłaconego roszczenia, a w pozostałym zakresie pismo zwrócić lub – jeżeli dotyczy środka zaskarżenia – odrzucić. Wyrazem takiego zapatrywania jest wyrok Sądu 3 Najwyższego z dnia 29 stycznia 2002 r., IV CKN 590/00. LEX nr 53148, w którym przyjęto, że opłacenie wpisu stałego tylko od żądania uchylenia jednej z kilku uchwał rady nadzorczej spółdzielni, uzasadnia dopuszczalność apelacji od tej jednej, opłaconej - z kilku zaskarżonych uchwał. Jest rzeczą oczywistą, że w takiej sytuacji, to skarżący musi określić którego z kilku roszczeń dotyczy uiszczona opłata. Jeżeli tego nie uczyni, a kwestia jest wątpliwa, należy go wezwać do uzupełnienia braku formalnego pisma w trybie art. 130 § 1 k.p.c. Dopiero wówczas możliwe będzie nadanie apelacji dalszego biegu w części dotyczącej opłaconego roszczenia i jej odrzucenie w części, w której opłaty nie uiszczono. Postanowienie Sądu Apelacyjnego, wychodzące z odmiennych założeń, nie mogło więc się ostać i podlegało uchyleniu (art. 3941 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 39815 § 1 zd. pierwsze k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI