III CZ 91/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, uznając, że termin do jej wniesienia powinien być liczony od uprawomocnienia się wyroku karnego stwierdzającego podrobienie podpisu.
Sąd Apelacyjny odrzucił skargę o wznowienie postępowania, uznając, że skarżąca E.M. nie dochowała terminu do jej wniesienia. Skarżąca domagała się wznowienia postępowania cywilnego, w którym ustalono jej zobowiązanie wobec banku, powołując się na wyrok karny stwierdzający podrobienie jej podpisu na umowie kredytowej. Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego, wskazując, że termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, w przypadku oparcia wyroku na dokumencie podrobionym, powinien być liczony od dnia uprawomocnienia się wyroku karnego stwierdzającego podrobienie.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie skarżącej E.M. na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło jej skargę o wznowienie postępowania. Sprawa pierwotnie dotyczyła ustalenia zobowiązania E.M. wobec Banku [...]. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę o wznowienie, uznając, że skarżąca nie dochowała trzymiesięcznego terminu do jej wniesienia, liczonego od dnia, w którym dowiedziała się o podstawie wznowienia. Skarżąca wskazywała jako podstawę wznowienia art. 403 § 2 k.p.c., powołując się na wyrok Sądu Rejonowego w L. z dnia 22 grudnia 2005 r., który stwierdził podrobienie jej podpisu na umowie kredytowej. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny niewłaściwie ustalił początek biegu terminu do wniesienia skargi. Zwrócił uwagę, że skarżąca, działając bez profesjonalnego pełnomocnika, mogła domagać się wznowienia na podstawie art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c. (oparcie wyroku na dokumencie podrobionym). W takiej sytuacji termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania powinien być liczony od dnia uprawomocnienia się wyroku karnego, który stwierdził fakt podrobienia podpisu. Ponieważ wyrok karny uprawomocnił się 14 lutego 2006 r., a skarga została złożona 23 marca 2006 r., termin został dochowany. Z tych względów Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, w przypadku oparcia wyroku sądu cywilnego na dokumencie podrobionym, należy liczyć od dnia uprawomocnienia się wyroku karnego, w którym ustalono fakt podrobienia podpisu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że dla prawidłowego określenia początku biegu terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania kluczowe jest ustalenie, czy sprawa dotyczy oparcia wyroku na dokumencie podrobionym (art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c.), a nie tylko nowej okoliczności faktycznej (art. 403 § 2 k.p.c.). W sytuacji, gdy fakt podrobienia dokumentu został potwierdzony wyrokiem karnym, termin do wniesienia skargi o wznowienie powinien być liczony od dnia uprawomocnienia się tego wyroku karnego, a nie od wcześniejszej daty, np. dowiedzenia się o opinii biegłego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie postanowienia
Strona wygrywająca
E.M.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E.M. | osoba_fizyczna | skarżąca |
| Bank [...] S.A. | spółka | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 403 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Oparcie wyroku sądu cywilnego na dokumencie podrobionym stanowi podstawę do wznowienia postępowania.
k.p.c. art. 407 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym, licząc od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 403 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Nowa okoliczność faktyczna, która mogłaby mieć wpływ na wynik sprawy, stanowi podstawę do wznowienia postępowania.
k.p.c. art. 3941 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący zaskarżalności postanowień sądu drugiej instancji.
k.p.c. art. 39815 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący uchylenia postanowienia przez Sąd Najwyższy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania powinien być liczony od dnia uprawomocnienia się wyroku karnego stwierdzającego podrobienie podpisu na umowie kredytowej. Sąd powinien wziąć pod uwagę opis podstawy wznowienia dokonany przez stronę, a nie tylko jej kwalifikację prawną, zwłaszcza gdy strona działała samodzielnie.
Odrzucone argumenty
Sąd Apelacyjny prawidłowo ustalił początek biegu terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Zasadnicze znaczenie ma kwestia znaczenia początku biegu terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania przewidzianego w art. 407 § 1 k.p.c. Dla określenia prawidłowej podstawy prawnej wznowienia postępowania podstawowe znaczenie ma przede wszystkim opis tej podstawy, dokonany w skardze o wznowienie postępowania, następnie odpowiednio uzupełniony w piśmie z dnia 17 lipca 2005 r., a nie jej kwalifikacja prawna sugerowana przez skarżącą.
Skład orzekający
Zbigniew Strus
przewodniczący
Mirosław Bączyk
sprawozdawca
Antoni Górski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania w przypadku oparcia wyroku na dokumencie podrobionym, potwierdzonym wyrokiem karnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy fakt podrobienia dokumentu jest kluczowy dla rozstrzygnięcia sprawy cywilnej i został potwierdzony prawomocnym wyrokiem karnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie terminu procesowego i jak wyrok karny może wpłynąć na postępowanie cywilne, nawet w kontekście wznowienia postępowania.
“Podrobiony podpis na umowie kredytowej? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy można wznowić postępowanie cywilne.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III CZ 91/06 POSTANOWIENIE Dnia 21 grudnia 2006 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Zbigniew Strus (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Antoni Górski w sprawie ze skargi E.M. o wznowienie postępowania w sprawie z powództwa E.M. przeciwko Bankowi [...] S.A., o ustalenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 grudnia 2006 r., zażalenia skarżącej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 15 września 2006 r., sygn. akt [...], uchyla zaskarżone postanowienie. 2 Uzasadnienie Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 15 września 2006 r. odrzucił skargę o wznowienie postępowania, zakończonego prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 24 listopada 2004 r., wniesioną przez E.M. Wyrok ten zapadł w sprawie z powództwa skarżącej przeciwko Bankowi […] S.A. Skarżąca jako podstawę wznowienia wskazała art. 403 § 2 k.p.c., powołując się na nową okoliczność faktyczną, potwierdzoną wyrokiem Sądu Rejonowego w L. z dnia 22 grudnia 2005 r., z którego wynika, że podpis skarżącej na umowę kredytu z Bankiem został podrobiony. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę z tej przyczyny, że – w jego ocenie – skarżąca nie dochowała terminu do wniesienia skargi przewidzianego w art. 407 k.p.c. W zażaleniu na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 15 września 2006 r. skarżąca wniosła o jego zmianę, ewentualnie o jego uchylenie w całości i przekazanie skargi powódki o wznowienie postępowania do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu. Zdaniem skarżącej, Sąd Apelacyjny niewłaściwie ustalił początek biegu terminu do wniesienia skargi (art. 407 k.p.c.), ponieważ termin ten należy liczyć od dnia uprawomocnienia się wyroku karnego z dnia 22 grudnia 2005 r., (wyrok ten uprawomocnił się w dniu 14 lutego 2006 r., a skarga została złożona w dniu 23 marca 2006 r.). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zasadnicze znaczenie ma kwestia znaczenia początku biegu terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania przewidzianego w art. 407 § 1 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem, skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym i termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia. W samej treści skargi o wznowienie postępowania (k. 1-3 akt) i w piśmie z dnia 17 lipca 2004 r. (k. 55 akt) powódka, jako podstawę wznowienia, wskazywała wyraźnie przepis art. 403 § 2 k.p.c. Tak wskazaną podstawę opisywała w ten sposób, że w sprawie karnej oskarżony M.F. (mąż skarżącej) został uznany winnym tego, że w lipcu 1 sierpnia 1998 r. podrobił podpis skarżącej (żony) m.in. na 3 dokumencie obejmującym umowę kredytu bankowego. Po uprawomocnieniu się wyroku (w sprawie cywilnej) „wykryty został środek dowodowy, który mógłby mieć wpływ na jej (sprawy cywilnej) wynik, a powód nie mógł z niego skorzystać w po przednim postępowaniu”. W piśmie z dnia 17 lipca 2006 r. skarżąca stwierdzała, że fakt sfałszowania jej podpisu na umowie kredytowej „powódka wykryła po prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie [...]/03”. Chodzi tu zatem – w ocenie skarżącej – także o nową okoliczność w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. W ocenie Sądu Najwyższego, dla określenia prawidłowej podstawy prawnej wznowienia postępowania podstawowe znaczenie ma przede wszystkim opis tej podstawy, dokonany w skardze o wznowienie postępowania, następnie odpowiednio uzupełniony w piśmie z dnia 17 lipca 2005 r., a nie jej kwalifikacja prawna sugerowana przez skarżącą. Należy bowiem zwrócić uwagę na to, że skarżąca samodzielnie zainicjowała postępowanie o wznowienie postępowania bez udziału profesjonalnych pełnomocników. W rezultacie należałoby przyjąć, że skarżąca domagała się wznowienia postępowania w związku z tym, że rozstrzygniecie w postępowaniu cywilnym oparte zostało na dokumencie podrobionym (umowie kredytowej), tj. takim, który nie mógł wywoływać odpowiednich skutków prawnych wobec skarżącej jako kredytobiorczyni (art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c.). W tej sytuacji należałoby z pewnością inaczej liczyć początek trzymiesięcznego terminu do wniesienia skargi, przewidzianego w art. 407 § 1 k.p.c. Nie przekonuje stwierdzenie Sądu Apelacyjnego, że skarżąca dowiedziała się definitywnie o podstawie wznowienia w sposób wiarygodny ze sporządzonej w postępowaniu opinii biegłej, tj. najpóźniej w dniu 11 listopada 2005 r. (postanowienie z dnia 26 października 2005 r., SR w L.), skoro dowód z opinii biegłego został przeprowadzony na wniosek skarżącej jako oskarżyciela posiłkowego w postępowaniu karnym. Trafnie podnosi skarżąca w zażaleniu, że informacja taka powinna być jeszcze dostatecznie pewna w tym sensie, iż postępowanie dowodowe zostało zakończone i Sąd karny orzekał na podstawie całego zebranego w sprawie materiału dowodowego. Do tego czasu mogłaby nastąpić przecież odpowiednia weryfikacja stwierdzonego na podstawie opinii biegłego faktu podrobienia podpisu skarżącej na dokumencie obejmującym umowę kredytu bankowego. W rezultacie istnieją podstawy do stwierdzenia, że przy 4 przyjęciu podstawy wznowienia określonej w art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c. (oparcie wyroku sądu cywilnego na dokumencie podrobionym) termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania (art. 407 § 1 k.p.c.) należałoby liczyć od uprawomocnienia się wyroku Sądu karnego, w którym ustalono fakt podrobienia podpisu skarżącej na dokumencie obejmującym umowę kredytu bankowego. Z tych względów należało uwzględnić zażalenie powódki wnoszącej skargę o wznowienie postępowania i uchylić zaskarżone postanowienie (art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39815 § 1 k.p.c.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI