III CZ 9/21

Sąd Najwyższy2021-04-23
SNCywilnespadkiWysokanajwyższy
skarga kasacyjnawartość przedmiotu zaskarżeniasprawy działowepodział majątkudział spadkuzażalenieSąd Najwyższyprocedura cywilna

Podsumowanie

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie uczestnika P. J. na odrzucenie jego skargi kasacyjnej, uznając, że wartość przedmiotu zaskarżenia była niższa niż wymagane 150 000 zł.

Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną uczestnika P. J. w sprawie o podział majątku wspólnego i dział spadku, uznając, że wartość przedmiotu zaskarżenia (142 798 zł) była niższa niż próg 150 000 zł wymagany dla skargi kasacyjnej w sprawach działowych. Uczestnik złożył zażalenie, argumentując, że błędnie obliczono wartość przedmiotu zaskarżenia, która powinna uwzględniać sumę dopłat zasądzonych od wszystkich uczestników. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, potwierdzając, że wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawach działowych określa się na podstawie interesu majątkowego skarżącego, czyli kwot zasądzonych od niego, a nie od pozostałych uczestników.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie uczestnika P. J. na postanowienie Sądu Okręgowego w N., który odrzucił jego skargę kasacyjną w sprawie o podział majątku wspólnego, dział spadku i zniesienie współwłasności. Sąd Okręgowy uznał, że wartość przedmiotu zaskarżenia, określona przez skarżącego na 142 798 zł, jest niższa niż ustawowy próg 150 000 zł, co uniemożliwia wniesienie skargi kasacyjnej zgodnie z art. 519¹ § 2 i § 4 k.p.c. Uczestnik P. J. w zażaleniu zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych, twierdząc, że Sąd Okręgowy błędnie zaniechał weryfikacji wartości przedmiotu zaskarżenia i przyjął wartość wskazaną przez uczestnika, zamiast zsumować dopłaty zasądzone od wszystkich uczestników (łącznie 193 992,75 zł). Podkreślił, że zaskarżył zasadę podziału w zakresie dopłat. Sąd Najwyższy, powołując się na ugruntowany pogląd judykatury, wyjaśnił, że w sprawach działowych wartość przedmiotu zaskarżenia ustala się na podstawie wartości konkretnego interesu skarżącego. W tym przypadku skarżący kwestionował jedynie zasądzenie na jego rzecz dopłat, a jego interes majątkowy ograniczał się do kwoty zasądzonej od niego (142 797,25 zł), a nie sumy dopłat zasądzonych od wszystkich uczestników. W związku z tym, wartość przedmiotu zaskarżenia była niższa niż wymagany próg, a skarga kasacyjna nie przysługiwała. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawach działowych określa się na podstawie wartości konkretnego interesu majątkowego skarżącego, czyli kwot zasądzonych od niego, a nie sumy kwot zasądzonych od wszystkich uczestników.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na ugruntowany pogląd judykatury, zgodnie z którym interes majątkowy uczestnika w zaskarżeniu określa suma kwot zasądzonych od niego, a nie od pozostałych uczestników. Wartość przedmiotu zaskarżenia jest zatem wartością obciążających go zobowiązań.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Okręgowy w N.

Strony

NazwaTypRola
J. J.osoba_fizycznawnioskodawca
P. J.osoba_fizycznauczestnik
K. J.osoba_fizycznauczestnik
J. K.osoba_fizycznauczestnik
T. J.osoba_fizycznaspadkodawca

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 519¹ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna nie przysługuje w sprawach o podział majątku wspólnego, zniesienie współwłasności oraz dział spadku, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150 000 zł.

k.p.c. art. 519¹ § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Wskazuje na pkt 4 jako podstawę niedopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o dział spadku.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398⁶ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy odrzucenia skargi kasacyjnej przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy.

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania w przedmiocie zażalenia.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy stosowania przepisów o postępowaniu w sprawach, w których przepisy szczególne nie regulują wszystkich kwestii.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawach działowych określa się na podstawie interesu majątkowego skarżącego, czyli kwot zasądzonych od niego. Skarga kasacyjna nie przysługuje, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150 000 zł.

Odrzucone argumenty

Wartość przedmiotu zaskarżenia powinna być sumą dopłat zasądzonych od wszystkich uczestników postępowania.

Godne uwagi sformułowania

wartość konkretnego interesu (roszczenia, żądania) lub składnika majątkowego, którego dotyczy środek zaskarżenia Interes majątkowy uczestnika nie obejmuje wartości kwot zasądzonych na rzecz wnioskodawczyni od innych uczestników. Interes uczestnika w zaskarżeniu, wyznaczony pokrzywdzeniem tym orzeczeniem, określa bowiem suma kwot zasądzonych od niego, a nie pozostałych uczestników.

Skład orzekający

Władysław Pawlak

przewodniczący

Paweł Grzegorczyk

członek

Roman Trzaskowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o dział spadku i podział majątku wspólnego, dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach działowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej kategorii spraw działowych i sposobu ustalania wartości przedmiotu zaskarżenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczową kwestię proceduralną dotyczącą dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o podział majątku i dział spadku, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.

Czy skarga kasacyjna w sprawach o dział spadku zawsze wymaga 150 tys. zł? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 142 798 PLN

dopłata: 142 797,25 PLN

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt III CZ 9/21
POSTANOWIENIE
Dnia 23 kwietnia 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Władysław Pawlak (przewodniczący)
‎
SSN Paweł Grzegorczyk
‎
SSN Roman Trzaskowski (sprawozdawca)
w sprawie z wniosku J. J.
‎
przy uczestnictwie: P. J., K. J., J. K.
‎
o podział majątku wspólnego T. J. i J. J. oraz dział spadku
po T. J. ze zniesieniem współwłasności,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 23 kwietnia 2021 r.,
‎
zażalenia uczestnika P. J.
na postanowienie Sądu Okręgowego w N.
‎
z dnia 27 listopada 2020 r., sygn. akt III WSC (…) (III Ca (…)),
oddala zażalenie.
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w N., w sprawie o podział majątku wspólnego, dział spadku i zniesienie współwłasności, na podstawie art. 398
6
§ 2 k.p.c., odrzucił skargę kasacyjną uczestnika P. J., wskazując, że wartość przedmiotu zaskarżenia oznaczona przez skarżącego na kwotę 142 798 zł jest niższa niż przewidziana w art. 519
1
§ 2 i § 4 k.p.c.
W zażaleniu na powyższe postanowienie P. J. zarzucił naruszenie art. 519
1
§ 4 pkt 4 k.p.c. w zw. z art. 398
6
§ 2 k.p.c. poprzez błędne ich zastosowanie, polegające na zaniechaniu przez Sąd weryfikacji wartości przedmiotu zaskarżenia na podstawie akt sprawy i przyjęciu, że wartość przedmiotu zaskarżenia wyznacza wartość wskazana przez uczestnika, co w konsekwencji doprowadziło do uznania, że w niniejszej sprawie, ze względu na wartość przedmiotu, sporu skarga kasacyjna nie przysługuje. Skarżący wskazał, że w skardze kasacyjnej zakwestionował rozstrzygnięcie w zakresie, w jakim Sąd zasądził na rzecz wnioskodawczyni dopłaty od uczestników postępowania P. J., K. J. i J. K. Już więc samo matematyczne zsumowanie zasądzonych na rzecz wnioskodawczyni dopłat powinno prowadzić do wniosku, że skarga kasacyjna jest  dopuszczalna, albowiem suma tych wartości wynosi 193.992,75. Podniósł, że  w skardze kasacyjnej zaskarżył zasadę podziału, a wartość przedmiotu zaskarżenia odpowiada wartości dopłat zasądzonych na rzecz wnioskodawczyni od wszystkich uczestników.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 519
1
§ 2 i § 4 pkt 4 k.p.c. w sprawach o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami, o zniesienie współwłasności oraz o dział spadku, skarga kasacyjna nie przysługuje, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150 000 zł.
Zgodnie z ugruntowanym w judykaturze poglądem w tak zwanych sprawach działowych wartość przedmiotu zaskarżenia ustalać należy z uwzględnieniem wartości konkretnego interesu (roszczenia, żądania) lub składnika majątkowego, którego dotyczy środek zaskarżenia. Uczestnik nie kwestionuje w skardze kasacyjnej zasady podziału, przez którą rozumieć należy sytuację, gdy kwestionuje się fakt i podstawę uznania danego składnika majątku za wspólny, bądź dopuszczalność podziału z uwagi na zakazy bądź ograniczenia istniejące w tym zakresie, a wynikające z ustawy lub umowy (tak Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 14 października 2016 r., IV CSK 135/16, nie publ.). Podważa natomiast zasądzenie na rzecz wnioskodawczyni dopłat. Wartość przedmiotu zaskarżenia wskazana przez skarżącego w skardze kasacyjnej wynosi 142 798 zł i odpowiada wartości dopłaty zasądzonej od niego na rzecz wnioskodawczyni (142.797,25 zł). Interes majątkowy uczestnika nie obejmuje wartości kwot zasądzonych na rzecz wnioskodawczyni od innych uczestników. Interes uczestnika w zaskarżeniu, wyznaczony pokrzywdzeniem tym orzeczeniem, określa bowiem suma kwot zasądzonych od niego, a nie pozostałych uczestników (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 2014 r., III CZP 88/13, OSNC 2014, Nr 11, poz. 108). Wartością przedmiotu zaskarżenia jest zatem wartość obciążających jego samego, a nie pozostałych uczestników, zobowiązań.
Mając powyższe na względzie orzeczono, na podstawie art. 398
14
k.p.c. w zw. z art. 394
1
§ 3 oraz 13 § 2 k.p.c., jak w sentencji.
ke

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę