III CZ 9/17

Sąd Najwyższy2017-03-17
SNnieruchomościprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
księgi wieczysteprawo rzeczowewspólnota gruntowaspółka leśnareprezentacjaapelacjazażalenieSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o odrzuceniu apelacji, uznając, że Spółka Leśna była prawidłowo reprezentowana przez dwóch członków zarządu.

Sąd Okręgowy odrzucił apelację Spółki Leśnej z powodu niewykazania umocowania osób ją podpisujących. Spółka wniosła zażalenie, argumentując, że zgodnie ze statutem, reprezentacja przez dwóch członków zarządu (przewodniczącego i skarbnika) jest wystarczająca, zwłaszcza w sprawach o charakterze wieczystoksięgowym. Sąd Najwyższy podzielił ten pogląd, uchylając postanowienie o odrzuceniu apelacji.

Sprawa dotyczyła wniosku o założenie księgi wieczystej i wpis prawa własności działki gruntu na rzecz wnioskodawcy D. S. Sąd Rejonowy oddalił wniosek. Apelację od tego postanowienia złożyła Spółka Leśna właścicieli lasów i gruntów leśnych, sprawująca zarząd nad Wspólnotą Gruntową i Leśną K. Sąd Okręgowy wezwał do uzupełnienia braków formalnych apelacji, w szczególności do wykazania umocowania osób podpisujących apelację. Mimo przedłożenia dokumentów, w tym statutu Spółki, Sąd Okręgowy odrzucił apelację, uznając, że nie wykazano umocowania do działania za Spółkę. W zażaleniu Spółka zarzuciła naruszenie przepisów k.p.c. oraz ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, domagając się uchylenia postanowienia. Sąd Najwyższy, analizując statut Spółki, stwierdził, że choć nie reguluje on szczegółowo zasad reprezentacji w postępowaniu sądowym, to § 21 ust. 1 statutu uprawnia przewodniczącego zarządu i skarbnika do reprezentacji w sprawach majątkowych. Sąd Najwyższy uznał, że skoro w sprawach o dużym ciężarze gatunkowym wystarcza reprezentacja dwuosobowa, to tym bardziej jest ona wystarczająca w sprawie wieczystoksięgowej. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie, uznając Spółkę za prawidłowo reprezentowaną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, reprezentacja przez dwóch członków zarządu, w tym przewodniczącego i skarbnika, jest wystarczająca do skutecznego złożenia apelacji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że skoro statut Spółki Leśnej w § 21 ust. 1 uprawnia przewodniczącego zarządu i skarbnika do składania oświadczeń w sprawach majątkowych, a sprawa wieczystoksięgowa jest prostą konsekwencją sprzedaży działki, to reprezentacja dwuosobowa jest wystarczająca do złożenia apelacji. Argumentacja a maiore ad minus została uznana za przekonującą.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

Spółka Leśna

Strony

NazwaTypRola
D. S.osoba_fizycznawnioskodawca
Spółka Leśna właścicieli lasów i gruntów leśnych oraz gruntów nieleśnych przeznaczonych do zalesień K.inneuczestnik
W. K.osoba_fizycznauczestnik
D. S.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (6)

Główne

u.z.w.g. art. 15 § 1

Ustawa o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych

Spółka jest osobą prawną i działa na podstawie statutu.

u.z.w.g. art. 17

Ustawa o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych

Pomocnicze

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 15

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Reprezentacja Spółki przez dwóch członków zarządu (przewodniczącego i skarbnika) jest wystarczająca do złożenia apelacji, zgodnie z § 21 ust. 1 statutu. Argumentacja a maiore ad minus w kontekście reprezentacji w sprawach majątkowych i wieczystoksięgowych.

Odrzucone argumenty

Apelacja powinna być odrzucona z powodu niewykazania umocowania osób ją podpisujących do działania za Spółkę.

Godne uwagi sformułowania

a maiore ad minus skoro w sprawach majątkowych o dużym ciężarze gatunkowym i poważnym znaczeniu dla interesów Spółki wystarczy reprezentacja dwuosobowa, to tym bardziej należy ją uznać za wystarczającą w sprawie będącej prostą konsekwencją sprzedaży działki gruntu, a więc w sprawie wieczystoksięgowej o wpis

Skład orzekający

Iwona Koper

przewodniczący

Krzysztof Pietrzykowski

członek

Agnieszka Piotrowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasad reprezentacji spółek leśnych w postępowaniu sądowym, zwłaszcza w kontekście braku szczegółowych regulacji statutowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej spółek leśnych i ich statutów, a także interpretacji przepisów k.p.c. dotyczących braków formalnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej - reprezentacji strony w postępowaniu sądowym, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej. Choć nie zawiera nietypowych faktów, pokazuje, jak Sąd Najwyższy interpretuje przepisy w celu zapewnienia dostępu do sądu.

Czy dwóch członków zarządu wystarczy, by reprezentować spółkę w sądzie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CZ 9/17
POSTANOWIENIE
Dnia 17 marca 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Iwona Koper (przewodniczący)
‎
SSN Krzysztof Pietrzykowski
‎
SSN Agnieszka Piotrowska (sprawozdawca)
w sprawie z wniosku D. S.
‎
przy uczestnictwie Spółki Leśnej właścicieli lasów i gruntów leśnych oraz gruntów nieleśnych przeznaczonych do zalesień K., sprawującej zarząd nad Wspólnotą Gruntową i Leśną K.
‎
o założenie księgi wieczystej i wpis prawa własności,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 17 marca 2017 r.,
‎
zażalenia uczestnika na postanowienie Sądu Okręgowego w K.
‎
z dnia 12 stycznia 2017 r., sygn. akt II Ca ../16,
uchyla zaskarżone postanowienie.
UZASADNIENIE
Postanowienie z dnia 30 maja 2016 r., którym Sąd Rejonowy w    W. oddalił wniosek D. S. o założenie księgi wieczystej i wpis prawa własności opisanej we wniosku działki gruntu na rzecz wnioskodawcy, zostało zaskarżone apelacją wniesioną przez uczestnika postępowania Spółkę Leśną właścicieli lasów i gruntów leśnych oraz gruntów nieleśnych przeznaczonych do zalesień K., sprawującą zarząd nad Wspólnotą Gruntową i Leśną K. reprezentowaną przez przewodniczącego zarządu W. K. i skarbnika zarządu D. S. Po przekazaniu apelacji do Sądu Okręgowego w K., Przewodniczący wezwał wskazane osoby do usunięcia braków formalnych apelacji przez wykazanie odpowiednimi dokumentami ich umocowania do działania w imieniu Spółki. Wykonując to zarządzenie, W. K. i D. S. podnieśli, że dotychczas złożone dokumenty wykazują ich umocowanie, niemniej przedłożyli wypis z rejestru gruntów dotyczący działki objętej wnioskiem o wpis oraz kserokopię zaświadczenia Starosty Powiatowego w W. dotyczące składu osobowego zarządu uczestniczącej Spółki ze wskazaniem imion i nazwisk osób pełniących poszczególne funkcje w jej zarządzie. Wskutek kolejnego wezwania o uzupełnienie braków formalnych apelacji, osoby te przedłożyły kserokopię statutu Spółki poświadczonej za zgodność z oryginałem przez Wójta Gminy S.
Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2017 r., Sąd Okręgowy w K. odrzucił apelację Spółki z uwagi na nie wykazanie umocowania osób podpisanych na apelacji do działania za Spółkę. Sąd podniósł, że przedłożone dokumenty nie  zawierają regulacji dotyczących zasad prawidłowej reprezentacji Spółki, w związku z czym nie można przyjąć, aby dwaj członkowie zarządu byli uprawnieni do skutecznego złożenia środka odwoławczego w imieniu Spółki.
W zażaleniu na to postanowienie, Spółka zarzucając naruszenie art. 373 k.p.c. oraz naruszenie art. 17 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o  zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (jedn. t.: Dz.U. z 2016 r., poz. 703 - dalej:,,
u.z.w.g.”), wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Uczestnikiem postępowania jest Spółka Leśna sprawującą zarząd nad Wspólnotą Gruntową i Leśną K., utworzona na podstawie art. 14 ust. 1 i art.16 u.z.w.g. przez osoby uprawnione do udziału we wspólnocie gruntowej w celu sprawowania zarządu nad wspólnotą i właściwego zagospodarowania gruntów wchodzących w skład tej wspólnoty. Stosownie do art. 15 ust. 1 przytoczonej ustawy,
spółka jest osobą prawną i działa na podstawie statutu, którego wzorzec ustala minister właściwy do spraw rozwoju wsi (art.15 ust. 2), przy czym obligatoryjne elementy składowe statutu wymienia art. 17 ustawy; należy do nich określenie organów spółki, sposobu ich powoływania i zakresu działania. Ze statutu uczestniczącej Spółki wynika, że organem spółki jest zarząd (§ 9 ust. 1 pkt 2), którego skład (trzyosobowy - przewodniczący, sekretarz i skarbnik) oraz zakres kompetencji reguluje § 16. Do kompetencji zarządu należy między innymi reprezentowanie spółki, przy czym statut nie reguluje szczegółowo zasad reprezentacji, w szczególności nie wskazuje, w jakim składzie osobowym zarząd działa za spółkę. Jednoznaczna regulacja dotyczy składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków majątkowych spółki oraz podpisywania dokumentów finansowych - zgodnie z § 21 ust. 1 statutu uprawnieni są do tych czynności przewodniczący zarządu i skarbnik. W rozpoznawanej sprawie sporna jest kwestia prawidłowej reprezentacji uczestniczącej Spółki w postępowaniu sądowym - czy  reprezentuje ją zarząd w pełnym trzyosobowym składzie (jak przyjął Sąd Okręgowy) czy też wystarczające jest reprezentowanie Spółki przez dwóch członków zarządu – przewodniczącego i skarbnika, na co wskazuje prezentowana w zażaleniu argumentacja
a maiore ad minus,
odwołująca się do § 21 ust. 1 statutu (skoro w sprawach majątkowych o dużym ciężarze gatunkowym i poważnym znaczeniu dla interesów Spółki wystarczy reprezentacja dwuosobowa, to tym bardziej należy ją uznać za wystarczającą w sprawie będącej prostą konsekwencją sprzedaży działki gruntu, a więc w sprawie wieczystoksięgowej o wpis). Ten pogląd skarżącego jest przekonujący i należy go podzielić. Oznacza to, że Spółka była i jest prawidłowo reprezentowana, stąd nie było podstaw do odrzucenia apelacji.
W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji (398
15
§ 1 zd. pierwsze k.p.c. w zw. z art. 394
1
§ 3 k.p.c.).
kc
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI