VIII Cz 519/13

Sąd Okręgowy w ToruniuToruń2013-09-13
SAOSCywilnepostępowanie egzekucyjneŚredniaokręgowy
klauzula wykonalnościart. 787 k.p.c.zgoda małżonkadokument urzędowydokument prywatnypostępowanie klauzulowewierzycieldłużnikmałżonek dłużnikaSąd Okręgowy

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie wierzyciela na postanowienie Sądu Rejonowego o odmowie nadania klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużniczki, uznając, że zeznania małżonka złożone w innym postępowaniu nie są dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 787 k.p.c.

Wierzyciel domagał się nadania klauzuli wykonalności wyrokowi przeciwko małżonkowi dłużniczki, powołując się na jego zeznania z innego postępowania jako dowód zgody na czynność prawną. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, a Sąd Okręgowy utrzymał to postanowienie w mocy. Sąd uznał, że zeznania świadka (małżonka dłużnika) złożone w protokole sądowym nie stanowią dokumentu urzędowego ani prywatnego w rozumieniu art. 787 k.p.c., który jest wymagany do wykazania zgody małżonka na zaciągnięcie zobowiązania.

Sąd Okręgowy w Toruniu rozpoznał zażalenie wierzyciela C. G. na postanowienie Sądu Rejonowego w Toruniu, które oddaliło wniosek o nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi przeciwko małżonkowi dłużniczki, K. D. Wierzyciel argumentował, że zeznania K. D. złożone w innej sprawie (I C 786/12), w których przyznał, że był pełnomocnikiem dłużniczki i przejął majątek firmy, powinny być uznane za dokument urzędowy (art. 244 k.p.c.) i stanowić dowód zgody na czynność prawną, zgodnie z art. 787 k.p.c. Sąd Okręgowy uznał jednak zażalenie za nieuzasadnione. Podkreślono, że art. 787 k.p.c. wymaga wykazania zgody małżonka dokumentem urzędowym lub prywatnym, na podstawie którego można przyjąć, że małżonek wyraził zgodę na zaciągnięcie zobowiązania. Zeznania świadka (małżonka dłużnika) złożone w protokole sądowym nie są oświadczeniem woli, lecz relacją o faktach (oświadczeniem wiedzy), a zatem nie spełniają wymogów tego przepisu. Sąd powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego (III CZP 117/10), zgodnie z którą dowodzenie zgody małżonka dokumentem wyłącza możliwość dowodzenia jej zeznaniami świadków lub przesłuchaniem stron. W konsekwencji, protokół z zeznań nie mógł być podstawą do uwzględnienia wniosku o nadanie klauzuli wykonalności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, zeznania te nie stanowią dokumentu urzędowego ani prywatnego w rozumieniu art. 787 k.p.c.

Uzasadnienie

Zeznania świadka (małżonka dłużnika) złożone w protokole sądowym są oświadczeniem wiedzy o faktach, a nie oświadczeniem woli, które jest wymagane przez art. 787 k.p.c. do wykazania zgody na czynność prawną. Dowodzenie zgody w ten sposób jest wyłączone przez przepis.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

K. D.

Strony

NazwaTypRola
C. G.innewierzyciel
K. D.innemałżonek dłużnika
B. D.innedłużniczka

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 787

Kodeks postępowania cywilnego

Wymaga wykazania dokumentem urzędowym lub prywatnym, że stwierdzona tytułem egzekucyjnym wierzytelność powstała na skutek czynności prawnej dokonanej za zgodą małżonka dłużnika. Zeznania świadka nie spełniają tego wymogu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 244

Kodeks postępowania cywilnego

Definiuje dokument urzędowy.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowany w zw. z art. 397 § 2 zd. 1 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. do oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 397 § § 2 zd. 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania zażaleniowego.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy stosowania przepisów o procesie do innych postępowań.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zeznania K. D. w sprawie I C 786/12, utrwalone w protokole sądowym, odpowiadają pojęciu dokumentu urzędowego (art. 244 k.p.c.) i wykazują zgodę małżonka na czynność prawną. K. D. był pełnomocnikiem B. D. i przejął majątek firmy, prowadząc ją pod tą samą nazwą.

Odrzucone argumenty

Zażalenie wierzyciela jest nieuzasadnione. Protokół z rozprawy sądowej obejmujący zeznania świadka będącego małżonkiem dłużnika, z których wynika, że wyrażał zgodę na dokonanie czynności będącej źródłem roszczenia, nie jest dokumentem o jakim mowa w art. 787 k.p.c. Zeznania nie stanowią oświadczenia woli, a jedynie relację o faktach (oświadczenie wiedzy). Dowodzenie zgody małżonka dokumentem wyłącza możliwość dowodzenia jej zeznaniami świadków lub przesłuchaniem stron (uchwała SN III CZP 117/10).

Godne uwagi sformułowania

nie wykazał dokumentem urzędowym lub prywatnym, że stwierdzona tytułem egzekucyjnym wierzytelność powstała na skutek czynności prawnej dokonanej za zgodą małżonka dłużnika protokół z rozprawy sądowej obejmujący zeznania świadka będącego małżonkiem dłużnika [...] nie jest dokumentem o jakim mowa w art. 787 k.p.c. nie stanowią one oświadczenia zmierzającego do wywołania skutków prawnych, a jedynie relację o faktach (oświadczenie wiedzy) wynikający z art. 787 k.p.c. nakaz wykazania zgody małżonka dłużnika dokumentem wyłącza możliwość jej dowodzenia takimi środkami dowodowymi jak zeznania świadków lub przesłuchanie stron

Skład orzekający

Rafał Krawczyk

przewodniczący-sprawozdawca

Włodzimierz Jasiński

sędzia

Małgorzata Kończal

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 787 k.p.c. w zakresie wymogów dowodowych dotyczących zgody małżonka na czynność prawną, w szczególności wyłączenie dowodzenia tej zgody zeznaniami świadków lub stron."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nadania klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika i wymogów dowodowych w tym zakresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z egzekucją i odpowiedzialnością majątkową małżonków, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego i egzekucyjnego.

Czy zeznania w sądzie zastąpią pisemną zgodę małżonka? Kluczowa interpretacja art. 787 k.p.c.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VIII Cz 519/13 POSTANOWIENIE Dnia 13 września 2013 r. Sąd Okręgowy w Toruniu VIII Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący SSO Rafał Krawczyk (spr.), Sędziowie SO Włodzimierz Jasiński, SO Małgorzata Kończal po rozpoznaniu w dniu 13 września 2013 r. w Toruniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku wierzyciela C. G. przeciwko małżonkowi dłużnika K. D. o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika na skutek zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 27 czerwca 2013 r. sygn. akt I Co 1760/13 postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy oddalił wniosek wierzyciela C. G. o nadania klauzuli wykonalności wyrokowi tego Sądu z dnia 26 lipca 2012 r. I C 786/12 także przeciwko małżonkowi dłużniczki B. D. - K. D. , albowiem wierzyciel wbrew wymogowi z art. 787 k.p.c. nie wykazał dokumentem urzędowym lub prywatnym, że stwierdzona tytułem egzekucyjnym wierzytelność powstała z czynności prawnej dokonanej za zgodą małżonka dłużniczki. Wierzyciel złożył zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając naruszenie art. 787 k.p.c. Wskazał, że z zeznań samego K. D. w sprawie I C 786/12 wynikało, że był pełnomocnikiem B. D. a obecnie przejął majątek firmy i prowadzi ją pod tą samą nazwą, zaś zeznania te, utrwalone w formie protokołu sądowego jego zdaniem odpowiadają pojęciu dokumentu urzędowego ( art. 244 k.p.c. ). Wniósł o zmianę postanowienia i uwzględnienie jego wniosku. Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Zażalenie jest nieuzasadnione. Wbrew stanowisku skarżącego, protokół z rozprawy sądowej obejmujący zeznania świadka będącego małżonkiem dłużnika, z których wynika, że wyrażał zgodę na dokonanie czynności będącej źródłem roszczenia, nie jest dokumentem o jakim mowa w art. 787 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem „tytułowi egzekucyjnemu wydanemu przeciwko osobie pozostającej w związku małżeńskim sąd nada klauzulę wykonalności także przeciwko jej małżonkowi z ograniczeniem jego odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością majątkową, jeżeli wierzyciel wykaże dokumentem urzędowym lub prywatnym, że stwierdzona tytułem egzekucyjnym wierzytelność powstała na skutek czynności prawnej dokonanej za zgodą małżonka dłużnika”. Chodzi więc o taki dokument, na podstawie którego treści można przyjąć, że małżonek dłużnika wyraził zgodę na zaciągnięcie zobowiązań wobec określonego wierzyciela. Zgodnie z dominującym poglądem, w każdym przypadku musi być to oświadczenie pochodzące od dłużnika, i co istotne mające postać oświadczenia woli. Nie sposób zaś za takie uznać zeznań złożonych w toku procesu przeciwko dłużnikowi, gdyż nie stanowią one oświadczenia zmierzającego do wywołania skutków prawnych, a jedynie relację o faktach (oświadczenie wiedzy). Należy zgodzić się ze stwierdzeniem Sądu Najwyższego zawartym w uzasadnieniu uchwały z dnia 18 marca 2011 r. (III CZP 117/10, OSNC 2011 r. nr 11 poz. 120), iż „wynikający z art. 787 k.p.c. nakaz wykazania zgody małżonka dłużnika dokumentem wyłącza możliwość jej dowodzenia takimi środkami dowodowymi jak zeznania świadków lub przesłuchanie stron”. Do takiego skutku prowadziłoby natomiast powołanie w postępowaniu klauzulowym protokołu z zeznań świadka złożonych w postępowaniu rozpoznawczym, dowodzących, że istotnie konkretna czynność została dokonana za zgodą małżonka dłużnika. Dokument powołany przez wierzyciela nie spełnia więc wymogów przewidzianych w art. 787 k.p.c. a tym samym nie jest wystarczający do uwzględnienia wniosku. Dlatego też Sąd Okręgowy postanowił jak w sentencji ( art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 zd. 1 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. ).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI