III CZ 89/12

Sygn. akt III CZ 89/12 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 12 grudnia 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Katarzyna Tyczka-Rote (przewodniczący) 
SSN Iwona Koper (sprawozdawca) 
SSN Dariusz Zawistowski 
 
w sprawie z wniosku P. L. 
przy uczestnictwie A. L. 
o wpis do księgi wieczystej, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 12 grudnia 2012 r., 
zażalenia uczestnika na postanowienie Sądu Okręgowego  
z dnia 22 czerwca 2012 r.,  
 
oddala zażalenie; 
przyznaje adwokatowi M. K. od Skarbu Państwa - Sądu 
Okręgowego kwotę 120 (sto  dwadzieścia) zł powiększoną o 
stawkę 
podatku 
od 
towarów 
i 
usług 
tytułem 
kosztów 
nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej uczestnikowi w 
postępowaniu zażaleniowym.  
 
 
 
 
Uzasadnienie 

 
2 
 
Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2012 r. Sąd Okręgowy odrzucił apelację 
uczestnika A. L. od wpisu do księgi wieczystej z powodu nieuzupełnienia braków 
apelacji przez jej podpisanie. 
 A. L. zaskarżył zażaleniem powyższe postanowienie, zarzucając naruszenie 
art. 136 § 1 k.p.c., art. 136 § 2 k.p.c. w zw. z art. 373 k.p.c. poprzez ich 
zastosowanie w sytuacji, gdy osadzenie uczestnika w zakładzie karnym ma 
charakter przymusu i nie powinno być traktowane jako zmiana miejsca 
zamieszkania rodząca negatywne konsekwencje - skutku doręczenia, a fakt 
przebywania uczestnika w zakładzie karnym powinien być znany bądź ustalony 
przez Sąd z urzędu i nie powinien skutkować odrzuceniem apelacji.  
W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazał, że z akt sprawy wynika, iż Sąd 
Okręgowy powziął wiadomość o przebywaniu uczestnika w Zakładzie Karnym w K. 
W związku z tym samo wezwanie do usunięcia braku apelacji bez załączonego 
dokumentu apelacji pozbawiło faktycznie A. L. możliwości uzupełnienia braku 
podpisu. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie 
sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
W sprawie z wniosku P. L. z dnia 12 marca  2012 r. z udziałem uczestnika A. 
L. Sąd Rejonowy dokonał na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 3 
sierpnia 2010 r.  o zniesieniu współwłasności wpisu prawa własności nieruchomości 
na  rzecz wnioskodawcy. Zawiadomienie o wpisie zostało doręczone uczestnikowi 
postępowania A. L. w dniu 16 marca 2012 r. na adres B. ul Z.[..]. Uczestnik wniósł 
apelacje od wpisu w dniu 30 marca 2012 r. Na wezwanie Sądu uczestnik uzupełnił 
braki formalne apelacji przez doręczenie jej odpisu oraz złożył oświadczenie o 
stanie majątkowym. Z noszącego datę 13 kwietnia 2012 r. pisma uczestnika i jego 
oświadczenia wynika, że zamieszkuje i  przebywa pod tym adresem. Pod ten też 
adres zostało doręczone w dniu 20  kwietnia 2012 r. postanowienie oddalające 
wniosek uczestnika o ustanowienie pełnomocnika z urzędu i zwolnieniu od 
kosztów. W dniu 9 maja 2012  r Sąd Rejonowy przedstawił akta sprawy wraz z 
apelacją uczestnika Sądowi Okręgowemu, który w tym samym dniu  wezwał 

 
3 
uczestnika do uzupełnienia braku apelacji przez jej podpisanie. Nieodebrane przez 
adresata i awizowane dwukrotnie w dniach 15 i 23 maja 2012 r. wezwanie, złożone 
zostało do akt ze skutkiem doręczenia. Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2012 r. 
Sąd Okręgowy odrzucił apelację uczestnika. Postanowienie zostało doręczone 
uczestnikowi na adres zamieszkania, gdzie nie zostało podjęte i było awizowane 
w dniach 3 i 11 lipca 2012 r. Przewodniczący Wydziału zarządził uznanie 
postanowienia za doręczone,  jednak następnie w dniu 26 lipca 2012 r. zarządził 
jego doręczenie uczestnikowi na adres Zakładu karnego w K. Doręczenia 
dokonano 31 lipca 2012 r. We wniosku o ustanowienie adwokata  z urzędu do 
wniesienia zażalenia na postanowienia o odrzuceniu apelacji uczestnik podał, że od 
26 kwietnia 2012 r.  jest pozbawiony wolności i przebywa w Zakładzie Karnym w K. 
W tym stanie rzeczy zażalenie jest nieuzasadnione. Oceny tej nie może 
podważyć niewątpliwie trafny wywód  skarżącego odnośnie do wykładni art. 136 § 1 
k.p.c. prowadzący do wniosku, że czasowa zmiana miejsca pobytu związana 
z  pozbawieniem wolności nie jest zmianą miejsca zamieszkania strony 
w rozumieniu tego przepisu. Pogląd ten jest aktualny także na gruncie art. 62612 
k.p.c., który jako lex specialis w stosunku do art. 136 k.p.c. wyłącza jego 
zastosowanie w postępowaniu wieczystoksięgowym w odniesieniu do osób 
określonych w art. 626 12 § 1 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem osoba, na rzecz której 
wpisane jest prawo lub roszczenie w księdze wieczystej, jej przedstawiciel albo 
pełnomocnik do doręczeń mają obowiązek niezwłocznego zawiadomienia sądu 
prowadzącego księgę wieczystą o każdej zmianie adresu względnie wskazania 
adresu do doręczeń, a w razie zaniedbania tego obowiązku pismo sądowe 
pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia (art. 62612 § 3). 
Skarżącemu, jako uczestnikowi postępowania nie można więc – jak 
zasadnie podnosi w zażaleniu - przypisać zaniedbania obowiązku zawiadomienia 
sądu wieczystoksięgowego o zmianie adresu, co może uzasadniać wniosek 
o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku apelacji. Jednocześnie jednak nie 
można uznać, że wezwanie do jego usunięcia bezpodstawnie zostało doręczone na 
znany Sądowi Okręgowemu adres  zamieszkania uczestnika i było bezskuteczne 
skoro,  jak wynika to z akt sprawy i co nie zostało w zażaleniu podważone, 
informację, że uczestnik przebywa w zakładzie karnym Sąd ten  powziął dopiero po 

 
4 
doręczeniu mu postanowienia o odrzuceniu apelacji Postanowienie  zostało 
wówczas doręczone skarżącemu na adres zakładu karnego i w terminie, który 
rozpoczął bieg od tego doręczenia zostało zaskarżone rozpoznawanym 
zażaleniem.  W konsekwencji tego nie można uznać, że odrzucenie apelacji 
z powodu nieuzupełnienia jej braku naruszało art. 373 k.p.c. 
 Z tych względów orzeczono jak w sentencji (art. 3941 § 3 w zw. z art. 39814 
k.p.c.).