III Cz 858/14

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2014-07-14
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaokręgowy
właściwość miejscowaubezpieczenia obowiązkoweodszkodowaniezażaleniesąd okręgowysąd rejonowykpc

Sąd Okręgowy uchylił postanowienie sądu rejonowego o przekazaniu sprawy do innego sądu, uznając, że przepis dotyczący właściwości miejscowej w sprawach o odszkodowanie od ubezpieczyciela nie wprowadza właściwości wyłącznej.

Sąd Rejonowy w Gliwicach uznał się niewłaściwym miejscowo w sprawie o zapłatę odszkodowania od ubezpieczyciela i przekazał sprawę do Sądu Rejonowego w Pszczynie, powołując się na szczególny charakter art. 20 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Powódka wniosła zażalenie, zarzucając błędną wykładnię tego przepisu i naruszenie art. 202 k.p.c. Sąd Okręgowy podzielił stanowisko powódki, uznając, że art. 20 ustawy nie statuuje właściwości wyłącznej, a jedynie przemienną, co oznacza, że sąd rejonowy nie był uprawniony do badania jej z urzędu.

Sąd Rejonowy w Gliwicach, rozpoznając sprawę z powództwa E. W. przeciwko Towarzystwu (...) Spółce Akcyjnej w W. o zapłatę, postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2014 r. uznał się niewłaściwym miejscowo i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Pszczynie. Sąd Rejonowy argumentował, że art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych ma charakter szczególny i wyłącza zastosowanie przepisów k.p.c. o właściwości przemiennej, wskazując na właściwość wyłączną sądu w sprawach o odszkodowanie dochodzone od ubezpieczyciela sprawcy szkody. Powódka zaskarżyła to postanowienie zażaleniem, zarzucając naruszenie art. 20 ustawy poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a także naruszenie art. 202 k.p.c. poprzez nieuprawnione badanie z urzędu właściwości miejscowej. Twierdziła, że art. 20 ustawy wprowadza właściwość przemienną, a nie wyłączną. Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając zażalenie, podzielił stanowisko powódki. Stwierdził, że art. 20 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych nie statuuje wyłącznej właściwości sądu, a jedynie wskazuje na możliwość wytoczenia powództwa według zasad ogólnych lub przed innymi wskazanymi sądami, co stanowi przykład właściwości przemiennej. Sąd Okręgowy uznał, że skoro uprawniony może samodzielnie dokonać wyboru sądu, a właściwość ta nie ma charakteru wyłącznego, to sąd rejonowy nie był uprawniony do jej badania z urzędu, naruszając tym samym art. 202 k.p.c. W konsekwencji, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie przez jego uchylenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Art. 20 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych nie wprowadza wyłącznej właściwości sądu, lecz stanowi przykład właściwości przemiennej.

Uzasadnienie

Przepis ten pozwala na wytoczenie powództwa według zasad ogólnych lub przed innymi wskazanymi sądami, a fakt jego umiejscowienia poza k.p.c. nie oznacza rezygnacji z właściwości przemiennej, która jest przywilejem uprawnionego. Brak sformułowań typu "wyłącznie" potwierdza tę interpretację.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

powódka

Strony

NazwaTypRola
E. W.osoba_fizycznapowódka
Towarzystwo (...) Spółka Akcyjna w W.spółkapozwany

Przepisy (5)

Główne

u.u.o. art. 20 § ust. 1

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

Nie wprowadza właściwości wyłącznej, lecz przemienną.

k.p.c. art. 202

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd nie jest uprawniony do badania z urzędu właściwości miejscowej, gdy przepis przewiduje właściwość przemienną.

Pomocnicze

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 20 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych wprowadza właściwość przemienną, a nie wyłączną. Sąd Rejonowy nie był uprawniony do badania z urzędu właściwości miejscowej w sytuacji, gdy przepis przewiduje właściwość przemienną.

Odrzucone argumenty

Art. 20 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych wprowadza wyłączną właściwość sądu. Sąd Rejonowy był uprawniony do badania z urzędu właściwości miejscowej.

Godne uwagi sformułowania

art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych (...) nie statuuje wyłącznej właściwości sądu właściwość ta nie ma charakteru wyłącznego i nie dawała się usunąć w drodze umowy stron nie posłużono się sformułowaniem „wyłącznie” lub innym równoważnym sąd Rejonowy nie był uprawniony do jej badania z urzędu, a czyniąc to naruszył art.202 k.p.c.

Skład orzekający

Danuta Pacześniowska

przewodniczący

Aleksandra Janas

sprawozdawca

Roman Troll

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 20 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w kontekście właściwości miejscowej sądu oraz stosowania art. 202 k.p.c."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z właściwością sądu w sprawach o odszkodowanie od ubezpieczyciela.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z właściwością sądu w sprawach ubezpieczeniowych, co jest istotne dla praktyków prawa. Interpretacja przepisu ma znaczenie dla wyboru sądu przez poszkodowanych.

Właściwość sądu w sprawach o odszkodowanie od ubezpieczyciela – czy zawsze można wybrać sąd?

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Cz 858/14 POSTANOWIENIE Dnia 14 lipca 2014r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia: SO Danuta Pacześniowska Sędziowie: SO Aleksandra Janas (spr.) SR (del.) Roman Troll po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 lipca 2014r. sprawy z powództwa E. W. przeciwko Towarzystwu (...) Spółce Akcyjnej w W. o zapłatę na skutek zażalenia powódki na postanowienie Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 7 kwietnia 2014r., sygn. akt I C 899/14 postanawia: zmienić zaskarżone postanowienie przez jego uchylenie. SSR (del.) Roman Troll SSO Danuta Pacześniowska SSO Aleksandra Janas UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Gliwicach uznał się niewłaściwym miejscowo i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Pszczynie jako właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania powódki. Przywołując art.20 ust.1 ustawy z dnia 22 maja 2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz.U. Nr 124, poz.1152) wskazał, że ma on charakter szczególny w stosunku do przepisów kodeksu postępowania cywilnego i jako taki wyłącza zastosowanie przepisów tego kodeksu o właściwości przemiennej. Za powyższym wnioskiem, w ocenie Sądu Rejonowego, przemawia także umieszczenie tej regulacji poza kodeksem postępowania cywilnego , to jest w ustawie obejmującej całość zagadnień dotyczących instytucji ubezpieczeń. W konsekwencji Sąd Rejonowy uznał, że art.20 ust.1 powołanej wyżej ustawy wskazuje na właściwość wyłączną sądu w sprawach o odszkodowanie dochodzone od ubezpieczyciela sprawcy szkody, a skoro tak, niewłaściwości miejscowej nie da się usunąć w drodze umowy stron i musi być ona wzięta przez sąd pod rozwagę z urzędu, co uzasadniało przekazanie sprawy sądowi właściwemu miejscowo. Rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o art.202 k.p.c. W zażaleniu na powyższe postanowienie powódka zarzuciła naruszenie powołanej wyżej art.20 ustawy z dnia 22 maja 2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych (…) poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz art.202 k.p.c. poprzez nieuprawnione badanie z urzędu właściwości miejscowej. Skarżąca twierdziła, że wbrew stanowisku Sądu Rejonowego art.20 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych (…) nie wprowadza właściwości wyłącznej lecz stanowi przykład właściwości przemiennej. Wskazuje on bowiem, że powództwo może być wytoczone bądź według zasad ogólnych, bądź przed innymi wskazanymi w tym przepisie sądami, a fakt umiejscowienia tego przepisu poza kodeksem postępowania cywilnego pozostaje bez znaczenia. W konsekwencji, badając z urzędu swoją właściwość miejscową, Sąd Rejonowy dopuścił się naruszenia art.202 k.p.c. W oparciu o przedstawione zarzuty powódka domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia i uwzględnienia kosztów postępowania zażaleniowego jako kosztów procesu. Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Zażalenie jest zasadne. Sąd Okręgowy podziela wyrażony w zażaleniu pogląd, iż art.20 ust.1 ustawy z dnia 22 maja 2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych (…) nie statuuje wyłącznej właściwości sądu w sprawach o odszkodowanie dochodzone od ubezpieczyciela sprawcy szkody. Skoro uprawniony może samodzielnie dokonać wyboru sądu, do którego wystąpi z pozwem, przy czym wybór ten nie ogranicza się do sądów wyznaczonych przepisami o właściwości ogólnej, lecz także obejmuje inne sądy wymienione w powołanym przepisie, to nie sposób uznać, by właściwość ta miała charakter wyłączny i nie dawała się usunąć w drodze umowy stron. Także fakt zamieszczenia tej regulacji poza kodeksem postępowania cywilnego nie może być interpretowany jako rezygnacja ustawodawcy z właściwości przemiennej stanowiącej przywilej uprawnionego, skoro w omawianym przepisie nie posłużono się sformułowaniem „wyłącznie” lub innym równoważnym. Ponieważ – jak wyżej wskazano – właściwość oparta na art.20 ust.1 ustawy z dnia 22 maja 2003r. nie ma charakteru wyłącznej, Sąd Rejonowy nie był uprawniony do jej badania z urzędu, a czyniąc to naruszył art.202 k.p.c. , jak zasadnie podnosi się w zażaleniu. Z podanych wyżej względów na podstawie art.386 § 1 k.p.c. w związku z art.397 § 2 k.p.c. Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach niniejszej postępowania odwoławczego po myśli art.108 § 1 k.p.c. zapadnie w przeczeniu kończącym postępowanie w sprawie. SSR (del.) Roman Troll SSO Danuta Pacześniowska SSO Aleksandra Janas

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI