III Cz 832/14

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2014-07-08
SAOSubezpieczenia społeczneubezpieczenia obowiązkoweŚredniaokręgowy
ubezpieczeniawłaściwość miejscowasądpostępowanie cywilnelex specialisubezpieczenia obowiązkoweroszczenia

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie powoda, potwierdzając, że sąd pierwszej instancji prawidłowo stwierdził swoją niewłaściwość miejscową w sprawie o zapłatę z ubezpieczenia obowiązkowego, zgodnie ze szczególnym przepisem ustawy.

Powód złożył zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego o stwierdzeniu niewłaściwości miejscowej i przekazaniu sprawy do Kalisza. Powód zarzucił naruszenie przepisów dotyczących właściwości miejscowej w sprawach z ubezpieczeń obowiązkowych. Sąd Okręgowy uznał zażalenie za niezasadne, podkreślając, że art. 20 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych stanowi lex specialis i sąd może badać właściwość miejscową z urzędu, gdyż nie jest to właściwość dająca się usunąć umową stron.

Sąd Okręgowy w Gliwicach rozpoznał zażalenie powoda P. W. na postanowienie Sądu Rejonowego w Gliwicach, który stwierdził swoją niewłaściwość miejscową i przekazał sprawę do Sądu Rejonowego w Kaliszu. Sąd Rejonowy oparł się na wyłącznej właściwości miejscowej związanej z miejscem zamieszkania poszkodowanego. Powód zarzucił naruszenie art. 20 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, twierdząc, że przepis ten nie stanowi o właściwości wyłącznej, a także naruszenie art. 202 kpc poprzez badanie z urzędu właściwości miejscowej. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, wskazując, że art. 20 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych jest przepisem szczególnym (lex specialis) w stosunku do przepisów Kodeksu postępowania cywilnego regulujących właściwość. Przepis ten przyznaje powodowi możliwość wytoczenia powództwa bądź według przepisów o właściwości ogólnej, bądź przed sądem właściwym dla miejsca zamieszkania lub siedziby poszkodowanego lub uprawnionego. Sąd Okręgowy podkreślił, że jest to alternatywa rozłączna, a sąd może badać właściwość miejscową z urzędu, ponieważ nie jest to właściwość dająca się usunąć umową stron (ius cogens). W związku z tym, zarzuty zażalenia uznał za nieuzasadnione.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd może z urzędu badać właściwość miejscową w takich sprawach, ponieważ przepis art. 20 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych stanowi lex specialis i określa właściwość, która nie jest dająca się usunąć umową stron.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że art. 20 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych jest przepisem szczególnym (lex specialis) w stosunku do przepisów Kodeksu postępowania cywilnego regulujących właściwość. Przepis ten przyznaje powodowi prawo wyboru sądu, ale sąd może badać właściwość z urzędu, gdyż nie jest to właściwość dająca się usunąć umową stron (ius cogens).

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

pozwany

Strony

NazwaTypRola
P. W.osoba_fizycznapowód
(...) Spółka Akcyjna w W.spółkapozwany

Przepisy (7)

Główne

u.u.o. art. 20 § 1

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

Powództwo o roszczenia wynikające z umów ubezpieczeń obowiązkowych można wytoczyć bądź według przepisów o właściwości ogólnej, bądź przed sąd właściwy dla miejsca zamieszkania lub siedziby poszkodowanego lub uprawnionego z umowy ubezpieczenia. Jest to alternatywa rozłączna, a sąd może badać właściwość miejscową z urzędu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 30

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 202

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 20 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych stanowi lex specialis w stosunku do przepisów k.p.c. regulujących właściwość miejscową. Sąd może badać właściwość miejscową z urzędu, gdyż nie jest to właściwość dająca się usunąć umową stron (ius cogens). Przepis art. 20 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych przyznaje powodowi prawo wyboru sądu, ale nie wyłącza możliwości badania właściwości z urzędu.

Odrzucone argumenty

Art. 20 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych nie stanowi o właściwości wyłącznej. Sąd nie powinien badać z urzędu właściwości miejscowej, gdyż jest to możliwe tylko na zarzut pozwanego (art. 202 kpc).

Godne uwagi sformułowania

przepis ten został sformułowany z wykorzystaniem alternatywy rozłącznej i prawidłowa jego wykładnia prowadzi do wniosku, iż powód może wytoczyć powództwo wyłącznie przed jednym z sądów w nim wskazanych, z wyłączeniem art. 35 kpc przepis art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych (...) stanowi lex specialis w stosunku do przepisów kodeksu postępowania cywilnego regulujących kwestie właściwości Prawo wyboru sądu właściwego przyznane powodowi na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy (...) wskazuje w jakim zakresie powód może się wyłącznie poruszać składając pozew

Skład orzekający

Barbara Braziewicz

przewodniczący

Lucyna Morys – Magiera

sędzia

Roman Troll

sędzia (del.) sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 20 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w kontekście właściwości miejscowej i możliwości badania jej z urzędu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ubezpieczeniami obowiązkowymi i właściwością miejscową.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego – właściwości miejscowej w sprawach ubezpieczeniowych, co jest istotne dla praktyków prawa ubezpieczeniowego i procesowego.

Gdzie pozwać ubezpieczyciela? Sąd Okręgowy wyjaśnia kluczowe zasady właściwości miejscowej w ubezpieczeniach obowiązkowych.

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Cz 832/14 POSTANOWIENIE Dnia 8 lipca 2014 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący-Sędzia: SO Barbara Braziewicz Sędziowie: SO Lucyna Morys – Magiera SR (del.) Roman Troll (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2014 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa P. W. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w W. o zapłatę na skutek zażalenia powoda od postanowienia Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 16 kwietnia 2014 r., sygn. akt I C 910/14 postanawia: oddalić zażalenie. SSR (del.) Roman Troll SSO Barbara Braziewicz SSO Lucyna Morys – Magiera Sygn. akt III Cz 832/14 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2014 r. Sąd Rejonowy w Gliwicach stwierdził swą niewłaściwość miejscową i sprawę przekazał do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kaliszu wskazując, że jest to wyłączna właściwość związana z miejscem zamieszkania poszkodowanego. Zażalenie na to postanowienie złożył powód zarzucając mu naruszenie art. 20 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych , gdyż nie stanowi on o właściwości miejscowej, lecz przemiennej oraz art. 202 kpc poprzez nieuprawnione badanie z urzędu właściwości miejscowej i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie jest niezasadne i dlatego zostało oddalone. Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz 392 ze zm.) powództwo o roszczenie wynikające z umów ubezpieczeń obowiązkowych lub obejmujące roszczenia z tytułu tych ubezpieczeń można wytoczyć bądź według przepisów o właściwości ogólnej, bądź przed sąd właściwy dla miejsca zamieszkania lub siedziby poszkodowanego lub uprawnionego z umowy ubezpieczenia. Powództwo na podstawie tego przepisu można wytoczyć więc wg właściwości ogólnej – miejsca siedziby pozwanej ( art. 30 kpc ) lub miejsca zamieszkania powoda, który zamieszkuje w okręgu właściwego dla Sądu Rejonowego w Kaliszu. Przepis ten został sformułowany z wykorzystaniem alternatywy rozłącznej i prawidłowa jego wykładnia prowadzi do wniosku, iż powód może wytoczyć powództwo wyłącznie przed jednym z sądów w nim wskazanych, z wyłączeniem art. 35 kpc , dlatego też przepis art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych stanowi lex specialis w stosunku do przepisów kodeksu postępowania cywilnego regulujących kwestie właściwości. Przepis ten ponadto jest regulacją prawą o charakterze ius cogens i nie może być zmieniony wolą stron (por. M. Serwach: [w:] Prawo ubezpieczeń gospodarczych. Komentarz. Tom I. Komentarz do przepisów prawnych o funkcjonowaniu rynku ubezpieczeń, Warszawa 2010 r., s. 781). Art. 202 kpc wskazuje, iż jedynie niewłaściwość sądu dającą się usunąć za pomocą umowy stron bierze się pod rozwagę tylko na zarzut pozwanego i tylko takiej właściwości sąd nie bada z urzędu. Z powyższego wynika, że właściwość miejscową w rozpoznawanej sprawie, jako wynikającą z przepisu o charakterze ius cogens sąd może badać z urzędu. Dlatego też zarzuty zażalenia są nieuzasadnione, zaś przedstawione w załączeniu orzeczenia nie dotyczą rozpoznawanej sprawy, a przyjęcie w nich, iż art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych nie stanowi właściwości wyłącznej i jest możliwe jej badanie tylko na zarzut strony pozwanej jest spowodowane inną oceną prawną dokonaną przez sądy. Dodać tylko należy, że prawo wyboru sądu właściwego przyznane powodowi na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych wskazuje w jakim zakresie powód może się wyłącznie poruszać składając pozew, a skoro niewłaściwości miejscowej sądu w rozpoznawanej sprawie nie da się usunąć za pomocą umowy stron, to musi ona zostać wzięta pod uwagę z urzędu. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 385 kpc w związku z art. 397 § 1 i 2 kpc i art. 13 § 2 kpc oraz art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych , zażalenie jako bezzasadne należało oddalić. SSR(del.) Roman Troll SSO Barbara Braziewicz SSO Lucyna Morys-Magiera

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI