II UZ 50/11

Sąd Najwyższy2012-01-18
SNubezpieczenia społeczneświadczenia z ubezpieczenia społecznegoŚrednianajwyższy
ubezpieczenie społeczneKRUSskarga kasacyjnaprzywrócenie terminubrak winypełnomocnikterminowość

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną z powodu uchybienia terminu, uznając, że pełnomocnik nie wykazał braku winy.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło skargę kasacyjną z powodu jej złożenia po terminie. Sąd Apelacyjny uznał wniosek o przywrócenie terminu za nieuzasadniony, wskazując na spóźnione złożenie skargi i brak wykazania braku winy po stronie pełnomocnika. Sąd Najwyższy podzielił to stanowisko, podkreślając, że choroba pełnomocnika czy trudności z uzyskaniem pełnomocnictwa nie usprawiedliwiają uchybienia terminu bez wykazania szczególnej staranności.

Sąd Najwyższy w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych rozpoznał zażalenie wnioskodawcy W. J. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 3 sierpnia 2011 r., które odrzuciło jego skargę kasacyjną od wyroku z dnia 18 kwietnia 2011 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną, ponieważ została złożona po terminie (22 lipca 2011 r.) w stosunku do daty doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem pełnomocnikowi (20 maja 2011 r.), co stanowi naruszenie art. 3985 k.p.c. Ponadto, sąd uznał, że skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu. Argumenty pełnomocnika dotyczące trudności w uzyskaniu pełnomocnictwa od klienta oraz jego własnej choroby uniemożliwiającej wychodzenie z domu zostały uznane za niewystarczające. Sąd Najwyższy, oddalając zażalenie, potwierdził, że pełnomocnik nie wykazał braku winy w przekroczeniu terminu. Podkreślono, że niedołączenie pełnomocnictwa jest brakiem formalnym, który można uzupełnić, a trudności z jego uzyskaniem nie usprawiedliwiają uchybienia terminu. Choroba pełnomocnika również nie zwalnia z obowiązku podjęcia wszelkich starań w celu dotrzymania terminu, w tym udzielenia pełnomocnictwa substytucyjnego, jeśli prowadzi jednoosobową kancelarię. Sąd Najwyższy powołał się na utrwaloną linię orzeczniczą, zgodnie z którą strona musi wykazać niezależną od niej przeszkodę oraz podjęte działania zabezpieczające terminowość.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli strona nie wykaże braku winy i nie podejmie wszelkich starań w celu dotrzymania terminu, w tym nie udzieli pełnomocnictwa substytucyjnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że choroba pełnomocnika i trudności z uzyskaniem pełnomocnictwa nie usprawiedliwiają uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, jeśli strona nie wykaże braku winy i nie podejmie działań zapobiegawczych, takich jak udzielenie pełnomocnictwa substytucyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego

Strony

NazwaTypRola
W. J.osoba_fizycznawnioskodawca
Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznegoinstytucjapozwany
J. J.osoba_fizycznazainteresowana

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 3985 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa termin do wniesienia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 397 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje kwestie związane z postępowaniem w przedmiocie skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pełnomocnik nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Choroba pełnomocnika i trudności w uzyskaniu pełnomocnictwa nie usprawiedliwiają uchybienia terminu bez wykazania szczególnej staranności. Niedołączenie pełnomocnictwa jest brakiem formalnym, który można uzupełnić, ale nie usprawiedliwia uchybienia terminu.

Odrzucone argumenty

Złożenie skargi kasacyjnej z 2-dniowym opóźnieniem nastąpiło bez winy pełnomocnika z powodu jego choroby uniemożliwiającej wychodzenie z domu i brak możliwości udzielenia substytucji. Pełnomocnik nie mógł uzyskać pełnomocnictwa od skarżącego w wymaganym terminie.

Godne uwagi sformułowania

Okolicznością wyłączającą winę skarżącego w nieterminowym złożeniu skargi kasacyjnej nie może być wskazywana przez pełnomocnika skarżącego okoliczność, iż nie mógł on w wymaganym terminie uzyskać pełnomocnictwa od skarżącego. Przedłożenie pełnomocnictwa do sporządzenia skargi kasacyjnej - jako warunek formalny skargi kasacyjnej - mogło być uzupełnione w toku postępowania sądowego. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą Sądu Najwyższego w takiej sytuacji profesjonalny pełnomocnik powinien udzielić pełnomocnictwa substytucyjnego innemu pełnomocnikowi w celu zapewnienia ochrony praw swojego klienta w postaci terminowego złożenia skargi kasacyjnej. Warunkiem bowiem uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej jest wykazanie przez stronę, że pomimo całej swej staranności nie mogła czynności dokonać w terminie, a więc, że zachodziła niezależna od niej przeszkoda.

Skład orzekający

Romualda Spyt

przewodniczący, sprawozdawca

Roman Kuczyński

członek

Maciej Piankowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika, obowiązki profesjonalnego pełnomocnika w zakresie terminowości i substytucji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej ze skargą kasacyjną i przywróceniem terminu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z terminowością wnoszenia skargi kasacyjnej i obowiązkami pełnomocnika, co jest istotne dla praktyków prawa, ale nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć merytorycznych.

Pełnomocnik chory, skarga kasacyjna spóźniona – czy to wystarczy do przywrócenia terminu?

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II UZ 50/11 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 18 stycznia 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Romualda Spyt (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Roman Kuczyński 
SSA Maciej Piankowski 
 
w sprawie z wniosku W. J. 
przeciwko Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z udziałem 
zainteresowanej J. J. 
o wysokość świadczenia, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 18 stycznia 2012 r., 
zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] 
z dnia 3 sierpnia 2011 r.,  
 
oddala zażalenie. 
 
 
UZASADNIENIE 
 
Postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2011 r. Sąd Apelacyjny - Sąd Pracy i 
Ubezpieczeń Społecznych, w sprawie z wniosku W. J. przeciwko Kasie Rolniczego 
Ubezpieczenia Społecznego, przy udziale zainteresowanej J. J., o wysokość 
świadczenia, na skutek skargi kasacyjnej i wniosku o przywrócenie terminu do 
wniesienia skargi kasacyjnej wnioskodawcy W. J. od wyroku tego Sądu z dnia 18 
kwietnia 2011 r., postanowił oddalić wniosek o przywrócenie terminu do złożenia 
skargi kasacyjnej i odrzucić skargę kasacyjną. 
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że orzeczenie Sądu drugiej 
instancji wraz z uzasadnieniem zostało doręczone pełnomocnikowi W. J. w dniu 20 
maja 2011 r., natomiast sama skarga kasacyjna została złożona w dniu 22 lipca 

 
 
2 
2011 roku. Dlatego też, przedmiotową skargę kasacyjną należy uznać za 
spóźnioną w świetle art. 3985 k.p.c. 
Podniesiono także, że skarżący nie wykazał, iż skarga kasacyjna została 
złożona w niniejszej sprawie po upływie terminu bez winy skarżącego. 
Okolicznością wyłączającą winę skarżącego w nieterminowym złożeniu skargi 
kasacyjnej nie może być wskazywana przez pełnomocnika skarżącego okoliczność, 
iż nie mógł on w wymaganym terminie uzyskać pełnomocnictwa od skarżącego. 
Przedłożenie pełnomocnictwa do sporządzenia skargi kasacyjnej - jako warunek 
formalny skargi kasacyjnej - mogło być uzupełnione w toku postępowania 
sądowego. 
Sąd wskazał ponadto, że okolicznością uzasadniającą uwzględnienie 
przedmiotowego wniosku nie mógł być również pobyt pełnomocnika skarżącego w 
domu w związku ze zgłaszanymi schorzeniami. Zgodnie z utrwaloną linią 
orzeczniczą Sądu Najwyższego w takiej sytuacji profesjonalny pełnomocnik 
powinien udzielić pełnomocnictwa substytucyjnego innemu pełnomocnikowi w celu 
zapewnienia ochrony praw swojego klienta w postaci terminowego złożenia skargi 
kasacyjnej. 
Pełnomocnik wnioskodawcy wniósł zażalenie na to postanowienie, wnosząc 
o jego uchylenie. 
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że „złożenie przez pełnomocnika 
skargi kasacyjnej z 2-dniowym opóźnieniem nastąpiło bez jego zawinienia, gdyż 
jest to usprawiedliwione jego chorobą uniemożliwiającą wychodzenie z domu i w 
tym czasie nie mógł udzielić pełnomocnictwa innemu pełnomocnikowi gdyż 
prowadzi kancelarią radcy prawnego osobiście i w kancelarii nie są zatrudnieni inni 
prawnicy, którym mógłby udzielić substytucji do złożenia skargi kasacyjnej”. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Zażalenie jest nieuzasadnione. Trafnie przyjął Sąd drugiej instancji, że 
pełnomocnik skarżącego nie wykazał, iż przekroczenie terminu do wniesienia 
skargi kasacyjnej (art. 3985 § 1 k.p.c.) nastąpiło bez jego winy. Podzielić należy 
pogląd, że niedołączenie pisemnego pełnomocnictwa do skargi kasacyjnej stanowi 

 
 
3 
brak formalny tego pisma procesowego, który można uzupełnić po jej wniesieniu – 
na wezwanie przewodniczącego. Stąd też trudności z uzyskaniem potwierdzenia 
pełnomocnictwa na piśmie od strony nie usprawiedliwiają uchybienia terminu do 
wniesienia skargi kasacyjnej. 
Jeśli zaś chodzi o „chorobę uniemożliwiającą wychodzenie z domu”, która 
wedle skarżącego usprawiedliwia niedochowanie terminu, to zauważyć należy, że z 
zaświadczenia lekarskiego z dnia 15 lipca 2011 r. wynika, że pełnomocnik 
ubezpieczonego „w dniach 15 - 22.07.2011 powinien pozostać w domu z powodu: 
1. Nadciśnienia tętniczego, 2. Infekcji wirusowej”. Nie potwierdza ono natomiast 
samo w sobie niemożności dochowania - z uwagi na chorobę - upływającego z 
dniem 20 lipca 2011 r. terminu do sporządzenia i wniesienia skargi (którego bieg 
rozpoczął się  20 maja 2011 r.). Uchybienie terminu byłoby w tym przypadku 
usprawiedliwione, gdyby do dnia 14 lipca 2011 r. skarga nie została sporządzona 
bądź została sporządzona, ale pełnomocnik ubezpieczonego nie mógł skorzystać z 
pomocy innych osób w nadaniu jej w urzędzie pocztowym. Warunkiem bowiem 
uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności 
procesowej jest wykazanie przez stronę, że pomimo całej swej staranności nie 
mogła czynności dokonać w terminie, a więc, że zachodziła niezależna od niej 
przeszkoda. Inaczej rzecz ujmując, przy tej ocenie należy brać pod rozwagę nie 
tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, 
lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań 
mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (postanowienie Sądu 
Najwyższego z dnia 6 października 1998 r., II CKN 8/98, Lex, nr 50679). Rzecz 
jednak w tym, że w argumentacji zawartej we wniosku o przywrócenie terminu brak 
jakichkolwiek odniesień do tych istotnych kwestii. Nie sposób zatem uznać, że 
skarżący uprawdopodobnił, iż nie wniósł skargi kasacyjnej w przepisanym terminie 
bez swojej winy. 
Nie ma więc znaczenia błędny pogląd Sądu drugiej instancji, z którego zdaje 
się wynikać, że w każdych okolicznościach choroba pełnomocnika w otwartym 
terminie do wniesienia skargi kasacyjnej  nie ma znaczenia przy ocenie braku winy 
w niedochowaniu tego terminu, gdyż ”profesjonalny pełnomocnik powinien udzielić 

 
 
4 
pełnomocnictwa substytucyjnego innemu pełnomocnikowi w celu zapewnienia 
ochrony praw swojego klienta w postaci terminowego złożenia skargi kasacyjnej”. 
Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy na mocy art. 3971 3 k.p.c. w 
związku z art. 39814 k.p.c. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI