III CZ 80/12

Sąd Najwyższy2012-11-28
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
prawomocnośćKRSwykreślenie z rejestruspółka jawnaskuteczność orzeczeńSąd Najwyższypostępowanie apelacyjne

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie spółki jawnej na postanowienie sądu okręgowego o uchyleniu wyroku sądu rejonowego i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, uznając, że wykreślenie spółki z rejestru nie było prawomocne.

Spółka jawna wniosła zażalenie na wyrok sądu okręgowego, który uchylił wyrok sądu rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, argumentując, że w momencie wydania wyroku przez sąd okręgowy spółka była już wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, wskazując, że postanowienie o wykreśleniu spółki z rejestru nie było prawomocne w dacie orzekania przez sąd okręgowy.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie strony pozwanej – spółki jawnej „D. & K. - Projekt” – na wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 1 czerwca 2012 r. Sąd Okręgowy, działając na podstawie wcześniejszego wyroku Sądu Najwyższego z dnia 2 grudnia 2011 r., uchylił wyrok Sądu Rejonowego, zniósł postępowanie od dnia 21 czerwca 2010 r. i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Pozwana spółka zaskarżyła ten wyrok, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i podnosząc, że w dacie orzekania przez Sąd Okręgowy była już prawomocnie wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego, co powinno skutkować umorzeniem postępowania. Sąd Najwyższy uznał te argumenty za chybione. Wskazał, że prawomocność orzeczenia stwierdza sąd i jest ona konieczna dla wywołania określonych skutków prawnych. Wyjaśnił, że wpis do KRS podlega niezwłocznemu wykonaniu, a postanowienie o wykreśleniu podmiotu z rejestru nie staje się skuteczne z chwilą uprawomocnienia, jeśli nie zostało jeszcze wpisane. Prawomocne wykreślenie spółki jawnej powoduje jej rozwiązanie i ustanie bytu prawnego. Sąd Najwyższy stwierdził, że odpis postanowienia o wykreśleniu z KRS, na który powoływała się spółka, nie dowodził jego prawomocności w dacie orzekania przez Sąd Okręgowy. W konsekwencji, zażalenie zostało oddalone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie o wykreśleniu spółki z rejestru nie jest prawomocne w dacie orzekania przez sąd drugiej instancji, jeśli nie zostało jeszcze wpisane do rejestru i nie upłynął termin do jego zaskarżenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że prawomocność orzeczenia stwierdza sąd i jest ona konieczna dla wywołania określonych skutków prawnych. Wpis do KRS podlega niezwłocznemu wykonaniu, a postanowienie o wykreśleniu podmiotu z rejestru nie staje się skuteczne z chwilą uprawomocnienia, jeśli nie zostało jeszcze wpisane. Prawomocne wykreślenie spółki jawnej powoduje jej rozwiązanie i ustanie bytu prawnego. Odpis postanowienia o wykreśleniu z KRS nie dowodzi jego prawomocności w dacie orzekania przez sąd drugiej instancji, jeśli nie zostało jeszcze opublikowane.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

A. K. i A. P.-K.

Strony

NazwaTypRola
A. K.osoba_fizycznapowód
A. P.-K.osoba_fizycznapowód
D. & . Projekt sp. j.spółkapozwany

Przepisy (17)

Główne

k.p.c. art. 364

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 6945 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

u.k.r.s. art. 20 § ust.1

Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym

u.k.r.s. art. 20 § ust. 2 i 3

Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym

k.s.h. art. 84 § § 2

Kodeks spółek handlowych

k.p.c. art. 363

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 365 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 386 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 379 § pkt 5

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 64

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 355

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 378 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 379 § pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3941 § § 11

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 39814 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie o wykreśleniu spółki z rejestru nie było prawomocne w dacie orzekania przez sąd okręgowy, ponieważ nie zostało jeszcze wpisane do rejestru i nie upłynął termin do jego zaskarżenia.

Odrzucone argumenty

Spółka jawna była prawomocnie wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego w dacie orzekania przez Sąd Okręgowy, co powinno skutkować uchyleniem wyroku Sądu Rejonowego oraz umorzeniem postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Prawomocność orzeczenia, zgodnie z art. 364 k.p.c., stwierdza sąd. Wpisowi do KRS zgodnie z art. 20 ust.1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym podlega każde postanowienie sądu rejestrowego niezwłocznie po jego wydaniu, niezależnie od tego czy jest skuteczne i wykonalne. Prawomocne wykreślenie spółki jawnej z rejestru powoduje jej rozwiązanie, a tym samym ustanie jej bytu prawnego (art. 84 § 2 k.s.h.). Chybione jest wywodzenie przez pozwaną spółkę w zażaleniu , że postanowienie o wykreśleniu jej z rejestru przedsiębiorców z dnia 10 maja 2012 r. [...] jest prawomocne, ze skutkiem wynikającym z art. 84 § 2 k.s.h., na tej podstawie, iż mimo upływu terminu do jego zaskarżenia, nie została od niego wniesiona apelacja.

Skład orzekający

Jacek Gudowski

przewodniczący

Iwona Koper

sprawozdawca

Władysław Pawlak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawomocności wpisów do Krajowego Rejestru Sądowego i ich wpływu na toczące się postępowania, zwłaszcza w kontekście wykreślenia podmiotu z rejestru."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy postanowienie o wykreśleniu nie zostało jeszcze opublikowane w rejestrze w momencie orzekania przez sąd wyższej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z prawomocnością wpisów do KRS i ich wpływem na postępowanie sądowe, co jest istotne dla praktyków prawa.

Kiedy wykreślenie z KRS naprawdę kończy byt prawny spółki? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CZ 80/12 POSTANOWIENIE Dnia 28 listopada 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Iwona Koper (sprawozdawca) SSA Władysław Pawlak w sprawie z powództwa A. K. i A. P.-K. przeciwko D. & . Projekt sp. j. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 listopada 2012 r., zażalenia strony pozwanej na wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 1 czerwca 2012 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie 2 Wyrokiem z dnia 2 grudnia 2011 r. Sąd Najwyższy po rozpoznaniu skargi kasacyjnej strony pozwanej, uznał za uzasadniony podniesiony przez skarżącą zarzut naruszenia art. 386 § 2 k.p.c. przez oddalenie apelacji w sytuacji, gdy strona pozwana przed Sądem pierwszej instancji została pozbawiona możności obrony swych praw (art. 379 pkt 5 k.p.c.) i uchylił wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 22 października 2010 r., przekazując sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku wskazał, że Sąd Okręgowy rozpoznając apelacje pozwanej powinien był uchylić wyrok Sądu Rejonowego i przekazać sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy w K. po ponownym rozpoznaniu sprawy, z powołaniem się na wiążący charakter dokonanej przez Sąd Najwyższy wykładni przepisów, wyrokiem z dnia 1 czerwca 2012 r. uchylił wyrok Sądu Rejonowego, zniósł postępowanie przed tym Sądem od dnia 21 czerwca 2010 r. i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Powyższy wyrok Sądu Okręgowego pozwana - „D. & K. - Projekt” spółka jawna zaskarżyła w całości zażaleniem na podstawie art. 3941 § 11 k.p.c., zarzucając naruszenie art. 386 § 3 w związku z art. 64, art. 355, art. 378 § 1 oraz art. 379 pkt 2 k.p.c. Skarżąca podniosła, że w dacie orzekania przez Sąd Okręgowy w K. była prawomocnie wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego, co powinno skutkować uchyleniem wyroku Sądu Rejonowego oraz umorzeniem postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Prawomocność orzeczenia, zgodnie z art. 364 k.p.c., stwierdza sąd. Jest ono konieczne w stosunku do orzeczeń, z których prawomocnością wiążą się określone skutki prawne. W myśl zasady wynikającej z art. 6945 § 2 k.p.c. postanowienia sądu rejestrowego co do istoty sprawy są skuteczne i wykonalne z chwilą ich wydania, z wyjątkiem jednak wykreślenia podmiotu z Krajowego Rejestru Sadowego (KRS). Wpisowi do KRS zgodnie z art. 20 ust.1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r., nr 168, poz. 1186 – dalej jako ustawa o KRS) podlega każde postanowienie sądu rejestrowego niezwłocznie po jego wydaniu, niezależnie od tego czy jest skuteczne i wykonalne. 3 W sprawach, w których postanowienia sądu rejestrowego stają się skuteczne i wykonalne z chwilą uprawomocnienia, wraz z wpisem zamieszcza się wzmiankę o jego nieprawomocności a następnie, kiedy stają się prawomocne, z urzędu wpisuje się kolejną wzmianką o prawomocności (art. 20 ust. 2 i 3 ustawy o KRS). Prawomocne wykreślenie spółki jawnej z rejestru powoduje jej rozwiązanie, a tym samym ustanie jej bytu prawnego (art. 84 § 2 k.s.h.). Upływ terminu do zaskarżenia orzeczenia warunkuje jego prawomocność (art. 363 k.p.c.), natomiast podstawą mocy wiążącej orzeczenia (art. 365 § 1 k.p.c.) jest stwierdzona przez sąd jego prawomocność. Moc wiążąca orzeczenia odnosi się zarówno do faktu istnienia prawomocnego orzeczenia, jaki i mocy określonego waloru prawnego zawartego w nim rozstrzygnięcia. W świetle powyższego chybione jest wywodzenie przez pozwaną spółkę w zażaleniu , że postanowienie o wykreśleniu jej z rejestru przedsiębiorców z dnia 10 maja 2012 r. którego odpis ze wzmianką o nieprawomocności wpisu przedłożony został przez pozwaną na rozprawie apelacyjnej (protokół k. 394), jest prawomocne, ze skutkiem wynikającym z art. 84 § 2 k.s.h., na tej podstawie, iż mimo upływu terminu do jego zaskarżenia, nie została od niego wniesiona apelacja. Nieuzasadnione z tych względów zażalenie podlegało oddaleniu stosownie do art. 39814 § 1 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI