II CSK 406/20

Sąd Najwyższy2021-03-19
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnawymogi formalnedopuszczalnośćpostępowanie cywilneSąd Najwyższyzniesienie współwłasnościzakres zaskarżenia

Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną z powodu niespełnienia wymogów formalnych dotyczących określenia zakresu zaskarżenia.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną uczestników postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego, które oddaliło ich apelacje od postanowienia Sądu Rejonowego w sprawie o zniesienie współwłasności. Skarga kasacyjna została odrzucona z powodu niedookreślenia zakresu zaskarżenia oraz sprzeczności między zakresem zaskarżenia a wnioskiem o uchylenie orzeczenia w całości. Sąd podkreślił, że wymogi formalne skargi kasacyjnej są kluczowe dla jej dopuszczalności.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną uczestników postępowania dotyczącą postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 27 stycznia 2020 r., które oddaliło apelacje wnioskodawczyni i uczestników od postanowienia Sądu Rejonowego w P. z dnia 18 stycznia 2019 r. w sprawie o zniesienie współwłasności. Uczestnicy postępowania wnieśli o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398^4 § 1 pkt 1 i 3 k.p.c., stwierdził, że skarga kasacyjna powinna zawierać oznaczenie orzeczenia, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem zakresu zaskarżenia oraz wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia. W niniejszej sprawie skarżący nie określili prawidłowo zakresu zaskarżenia, wskazując niejasno, że orzeczenie jest kwestionowane „w części, tj. pkt 2 i 3 - w jakim Sąd obciążył uczestników w zakresie przez nich poniesionym”, podczas gdy we wniosku kasacyjnym domagali się uchylenia zaskarżonego orzeczenia w całości. Ta sprzeczność i niejasność skutkowały koniecznością odrzucenia skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej z powodu niedochowania wymagań konstrukcyjnych. Sąd Najwyższy odwołał się do licznych orzeczeń potwierdzających tę zasadę. Ubocznie sąd zauważył, że argumenty podniesione we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania nie uzasadniały jej przyjęcia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych.

Uzasadnienie

Skarżący nie określili prawidłowo zakresu zaskarżenia, wskazując niejasno na część orzeczenia, a jednocześnie domagali się uchylenia go w całości. Ta sprzeczność i niejasność skutkują niedopuszczalnością skargi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi kasacyjnej

Strony

NazwaTypRola
K. R.osoba_fizycznawnioskodawczyni
A. R.osoba_fizycznauczestnik postępowania
E. R.osoba_fizycznauczestnik postępowania
Ł. R.osoba_fizycznauczestnik postępowania

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 398^4 § § 1 pkt 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna powinna zawierać oznaczenie orzeczenia, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części oraz wniosek o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^13 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy nie może uchylić lub zmienić rozstrzygnięcia w szerszym zakresie niż wynika to z oznaczonego przez skarżącego zakresu zaskarżenia.

k.p.c. art. 398^6 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy odrzuca skargę kasacyjną niedopuszczalną.

k.p.c. art. 87^1

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązkowe zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych w postępowaniu kasacyjnym.

k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do przyjęcia skargi kasacyjnej, gdy orzeczenie jest wadliwe w stopniu elementarnym i widocznym na pierwszy rzut oka.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przez skarżących wymogów formalnych skargi kasacyjnej określonych w art. 398^4 § 1 pkt 1 i 3 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

Wymagania te mają wprawdzie odrębny charakter, są one jednak ze sobą ściśle związane, zważywszy, że oznaczenie zakresu zaskarżenia przez wskazanie, czy orzeczenie jest kwestionowane w całości czy częściowo i - ewentualnie - w jakiej części, musi korespondować z treścią wniosku kasacyjnego. Zwiększony stopień formalizmu procesowego koresponduje z przewidzianym w postępowaniu kasacyjnym obowiązkowym zastępstwem stron przez adwokatów lub radców prawnych (...) oraz charakterem prawnym skargi kasacyjnej, jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia o publicznoprawnych, ponadindywidualnych funkcjach.

Skład orzekający

Paweł Grzegorczyk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi kasacyjnej i wymogi formalne dotyczące określenia zakresu zaskarżenia oraz wniosku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i wymogów formalnych skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest istotne dla praktyków prawa procesowego cywilnego, ponieważ precyzyjnie określa rygorystyczne wymogi formalne skargi kasacyjnej i konsekwencje ich niedochowania.

Niedoprecyzowałeś zakresu zaskarżenia? Sąd Najwyższy odrzuci skargę kasacyjną!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt II CSK 406/20
POSTANOWIENIE
Dnia 19 marca 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Paweł Grzegorczyk
w sprawie z wniosku K. R.
‎
przy uczestnictwie A. R., E.R. i Ł. R.
‎
o zniesienie współwłasności,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 marca 2021 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej uczestników postępowania
od postanowienia Sądu Okręgowego w P.
‎
z dnia 27 stycznia 2020 r., sygn. akt XV Ca (…),
odrzuca skargę kasacyjną.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 27 stycznia 2020 r. Sąd Okręgowy w P. oddalił apelacje wnioskodawczyni i uczestników postępowania od postanowienia Sądu Rejonowego w P. z dnia 18 stycznia 2019 r., wydanego w sprawie o zniesienie współwłasności z wniosku K. R. przy udziale E. i A. małżonków R. oraz Ł. R. Postanowienie to zaskarżyli skargą kasacyjną uczestnicy postępowania, wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z
art. 398
4
§ 1 pkt 1
i
3
k.p.c. skarga kasacyjna powinna zawierać oznaczenie orzeczenia, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części oraz wniosek o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany. Wymagania te mają wprawdzie odrębny charakter, są one jednak ze sobą ściśle związane, zważywszy, że oznaczenie zakresu zaskarżenia przez wskazanie, czy orzeczenie jest kwestionowane w całości czy częściowo i - ewentualnie         - w jakiej części, musi korespondować z treścią wniosku kasacyjnego. Sąd  Najwyższy nie może bowiem uchylić lub zmienić rozstrzygnięcia w  szerszym zakresie niż wynika to z oznaczonego przez skarżącego zakresu zaskarżenia (art. 398
13
§ 1 k.p.c.).
Wymagania przewidziane w art. 398
4
§ 1 pkt 1 i 3 k.p.c. należą do wymagań konstrukcyjnych skargi kasacyjnej, co oznacza, że ich niedochowanie prowadzi do odrzucenia skargi kasacyjnej
a limine
przez sąd
a quo
, a jeżeli skarga nie została odrzucona przez ten sąd – przez Sąd Najwyższy w ramach kontroli dopuszczalności skargi kasacyjnej, poprzedzającej orzekanie o jej przyjęciu do rozpoznania (art. 398
6
§ 3 k.p.c.). Zwiększony stopień formalizmu procesowego koresponduje z przewidzianym w postępowaniu kasacyjnym obowiązkowym zastępstwem stron przez adwokatów lub radców prawnych (art. 87
1
k.p.c.) oraz charakterem prawnym skargi kasacyjnej, jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia o publicznoprawnych, ponadindywidualnych funkcjach.
W okolicznościach sprawy skarżący nie określili prawidłowo zakresu zaskarżenia wskazując niejasno, że orzeczenie jest kwestionowane                 „(…) w części, tj. pkt 2 i 3 - w jakim Sąd obciążył uczestników w zakresie przez nich poniesionym.”. We wniosku kasacyjnym zażądali natomiast uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości. Nawet jeżeli założyć, że intencją skarżących było zakwestionowanie zaskarżonego orzeczenia w części oddalającej złożoną przez nich apelację (pkt 2 postanowienia) i orzekającej o kosztach postępowania (pkt 3 postanowienia), określony w ten sposób zakres zaskarżenia był sprzeczny z wnioskiem kasacyjnym, w którym domagano się uchylenia zaskarżonego orzeczenia w całości. Niejasność zakresu zaskarżenia w powiązaniu z brakiem korelacji między oznaczeniem zakresu zaskarżenia a wnioskiem kasacyjnym, skutkował koniecznością odrzucenia skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej z uwagi na niedochowanie wymagań konstrukcyjnych określonych w art. 398
4
§ 1 pkt 1 i 3 k.p.c. (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12 października 2007 r.,
V CSK 309/07
, OSNC-ZD 2008,              nr C, poz. 81, z dnia 23 sierpnia 2012 r.,
III CSK 161/12
, niepubl., z dnia                 10 kwietnia 2013 r.,
III CSK 64/13
, niepubl., z dnia 24 kwietnia 2013 r.,
III CSK 77/13
, niepubl., z  dnia 11 grudnia 2014 r., III CZ 54/14, niepubl. i z dnia                  24 sierpnia 2016 r.,
V CSK 112/16
, niepubl.).
Ubocznie jedynie należało zauważyć, że analiza wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w którym wskazywano na ryzyko hipotetycznego postępowania egzekucyjnego przeciwko wnioskodawczyni i jego konsekwencje – w zestawieniu z motywami zaskarżonego postanowienia – nie pozwalała przyjąć, że zaskarżone orzeczenie jest nieprawidłowe, a tym bardziej, iż jest ono wadliwe w stopniu elementarnym i widocznym już na pierwszy rzut oka, co stanowi założenie powołanej przez skarżących przyczyny kasacyjnej określonej w art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c. (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2000, V CKN 1780/00, OSNC 2001, nr 3, poz. 52, z dnia 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, nr 10, poz. 156, i z dnia 15 czerwca 2018 r., III CSK 38/18, niepubl.).
Z tych względów, na podstawie art. 398
6
§ 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
ke

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI