I CZ 31/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu nieuiszczenia opłaty sądowej, uznając, że strona nie wykazała braku środków na jej pokrycie.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej powódki z powodu nieuiszczenia opłaty sądowej. Sąd Najwyższy uznał, że strona nie wykazała w sposób wystarczający braku środków na pokrycie kosztów sądowych, przedstawiając jedynie oświadczenie majątkowe spółki i nie przedkładając wymaganych dokumentów od wspólnika. W związku z tym zażalenie zostało oddalone.
Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 2 kwietnia 2015 r. rozpoznał zażalenie strony powodowej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 19 września 2014 r., które odrzuciło skargę kasacyjną powódki T.-B. Spółki jawnej A. S., J. H., J. H. w likwidacji w K. przeciwko Towarzystwu Ubezpieczeń i Reasekuracji A. P. S.A. w W. o zapłatę. Sąd Najwyższy przypomniał, że na postanowienia sądów niższej instancji w przedmiocie zwolnienia od opłaty od skargi kasacyjnej nie przysługuje zażalenie, jednakże takie postanowienie może być kontrolowane pośrednio w ramach zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, jeśli zostanie sformułowany odpowiedni wniosek. Sąd Najwyższy odwołał się do orzecznictwa, zgodnie z którym koszty dochodzenia roszczeń związanych z działalnością gospodarczą stanowią element racjonalnego planowania wydatków, a strona powinna uwzględniać konieczność posiadania środków na prowadzenie procesu. Zgodnie z ustawą o kosztach sądowych, sąd może przyznać zwolnienie od kosztów w razie wykazania braku dostatecznych środków, co można udokumentować różnymi dokumentami finansowymi. W niniejszej sprawie Sąd Apelacyjny zasadnie pokreślił, że żaląca przedstawiła jedynie oświadczenie majątkowe spółki i nie uzupełniła dokumentacji o oświadczenie wspólnika, co czyniło informacje niepełnymi. W związku z tym, Sąd Najwyższy uznał, że nie można przyjąć, iż zaskarżone postanowienie narusza przepisy k.p.c. i oddalił zażalenie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, na postanowienia sądów niższej instancji w przedmiocie zwolnienia od opłaty od skargi kasacyjnej nie przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego.
Uzasadnienie
Przepisy k.p.c. nie przewidują bezpośredniego zażalenia na postanowienie w przedmiocie zwolnienia od opłaty od skargi kasacyjnej. Jednakże, takie postanowienie może być kontrolowane pośrednio w ramach rozpoznania zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną z powodu nieuiszczenia opłaty, jeśli zostanie sformułowany wniosek na podstawie art. 380 k.p.c. w zw. z art. 398^21 k.p.c.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Towarzystwo Ubezpieczeń i Reasekuracji A. P. S.A.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T.-B. Spółka jawna A. S., J. H., J. H. w likwidacji | spółka | powódka |
| Towarzystwo Ubezpieczeń i Reasekuracji A. P. S.A. | spółka | pozwana |
Przepisy (4)
Główne
u.k.s.c. art. 103
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Pomocnicze
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 380
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieprzedstawienie przez stronę powodową wystarczających dokumentów finansowych potwierdzających brak środków na pokrycie opłaty sądowej. Oświadczenie majątkowe spółki i brak oświadczenia wspólnika są niewystarczające do wykazania braku możliwości wygospodarowania środków na koszty sądowe.
Odrzucone argumenty
Zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu nieuiszczenia opłaty sądowej powinno zostać uwzględnione.
Godne uwagi sformułowania
koszty dochodzenia przed sądem roszczeń związanych z prowadzoną działalnością stanowią koszty, które strona musi uwzględniać w racjonalnym planowaniu swoich wydatków w procedurze planowania wydatków związanych z działalnością gospodarczą podmioty prowadzące tę działalność, przewidując realizację swoich praw przed sądem, powinny uwzględniać także konieczność posiadania środków na prowadzenie procesu sądowego nie można przyjąć, że zaskarżone postanowienie narusza przepisy k.p.c.
Skład orzekający
Marian Kocon
przewodniczący, sprawozdawca
Krzysztof Pietrzykowski
członek
Marta Romańska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wykazanie braku środków na pokrycie kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym wymaga przedstawienia kompleksowej dokumentacji finansowej, a nie tylko oświadczenia majątkowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odrzucenia skargi kasacyjnej z powodu nieuiszczenia opłaty, ale zawiera ogólne wytyczne dotyczące zwolnienia od kosztów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania cywilnego - kosztów sądowych i zwolnienia od nich, co jest istotne dla praktyków prawa. Wyjaśnia, jakie dowody są wymagane.
“Jakie dokumenty są kluczowe, by uzyskać zwolnienie od kosztów sądowych w Sądzie Najwyższym?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I CZ 31/15 POSTANOWIENIE Dnia 2 kwietnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marian Kocon (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Krzysztof Pietrzykowski SSN Marta Romańska w sprawie z powództwa T.-B. Spółki jawnej A. S., J. H., J. H. w likwidacji w K. przeciwko Towarzystwu Ubezpieczeń i Reasekuracji A. P. S.A. w W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 2 kwietnia 2015 r., zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 19 września 2014 r., oddala zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 19 września 2014 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną powódki T. – B. spółki jawnej A. S., J. H., J. H. w likwidacji w K., w sprawie przeciwko Towarzystwu Ubezpieczeń i Reasekuracji A. P. SA w W . o zapłatę. W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik procesowy powódki wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że na postanowienia sądów niższej instancji w przedmiocie zwolnienia od opłaty od skargi kasacyjnej nie przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego (art. 394 1 k.p.c.). Jednak takie postanowienie może zostać skontrolowane pośrednio, w ramach rozpoznania zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną wskutek nieuiszczenia należnej opłaty, jeżeli w zażaleniu zostanie sformułowany wniosek na podstawie art. 380 k.p.c. w zw. z art. 398 21 k.p.c. W niniejszej sprawie żaląca uczyniła zadość wskazanemu wymaganiu, podniesione zarzuty podlegają zatem rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że koszty dochodzenia przed sądem roszczeń związanych z prowadzoną działalnością stanowią koszty, które strona musi uwzględniać w racjonalnym planowaniu swoich wydatków (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 maja 2013 r., V CZ 2/13, niepubl.). W procedurze planowania wydatków związanych z działalnością gospodarczą podmioty prowadzące tę działalność, przewidując realizację swoich praw przed sądem, powinny uwzględniać także konieczność posiadania środków na prowadzenie procesu sądowego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2013 r., IV CZ 144/12, niepubl.). Przy ocenie prawnej zagadnienia nie można również pominąć, że zgodne z art. 103 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. „o kosztach sądowych w sprawach cywilnych" (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r., Nr 90 poz. 594 ze zm. dalej jako: „u.k.s.c.") sąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych w razie wykazania, że strona nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie. Przepis nie wskazuje w jaki sposób należy wykazać tą okoliczność, jednak w orzecznictwie przyjmuje się, że można tego dokonać przedstawiając jakiekolwiek dokumenty, które pozwalają określić jej sytuację majątkową, np. bilans roczny, sprawozdanie finansowe, wyciągi z kont bankowych, raporty kasowe, deklaracje podatkowe, umowy kredytowe i pisma banku oceniające zdolność kredytową, dokumenty stwierdzające obciążenie nieruchomości hipoteką a ruchomości zastawem, dokumenty stwierdzające wysokość zobowiązań (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 2007 r., V CZ 106/07, niepubl.). Mając powyższe na względzie nie można przyjąć, że zaskarżone postanowienie narusza przepisy k.p.c. Sąd Apelacyjny zasadnie pokreślił, że żaląca poprzestała na przedstawieniu jednego dokumentu czyli oświadczenia majątkowego spółki. Ponadto, mimo wezwania, w toku postępowania nie przedłożono oświadczenia majątkowego jednego ze wspólników. Uzyskane w ten sposób informacje są niepełne i nie pozwalają na przyjęcie nieistnienia możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków i pokrycia chociaż części kosztów sądowych (1/10 opłaty sądowej). Nie bez znaczenia jest również okoliczność, że w toku wieloletniego procesu sądowego żaląca uzyskiwała zwolnienie od obowiązku ponoszenia opłat sądowych, co już oznaczało wymierną ulgę i powinno umożliwić wygospodarowanie chociażby części środków na pokrycie opłat sądowych należnych w toku dalszego postępowania. Z tych względów, skoro zażalenie okazało się niezasadne, należało orzec jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI