IV CZ 47/07

Sąd Najwyższy2007-09-26
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
klauzula wykonalnościtytuł wykonawczyzażaleniedopuszczalnośćSąd Najwyższypostępowanie egzekucyjnekoszty postępowania

Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego dotyczące nadania klauzuli wykonalności, uznając je za niedopuszczalne.

Powódka złożyła zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które oddaliło jej wniosek o nadanie klauzuli wykonalności dwóm wyrokom. Sąd Apelacyjny uznał, że powódka otrzymała już tytuł wykonawczy i nie wykazała potrzeby ponownego wniosku. Sąd Najwyższy rozpoznał kwestię dopuszczalności zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie nadania klauzuli wykonalności. Stwierdził, że takie postanowienie nie kończy postępowania w rozumieniu przepisów o zaskarżalności i dlatego odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne.

Sprawa dotyczyła zażalenia powódki H. O. na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które oddaliło jej wniosek o nadanie klauzuli wykonalności wyrokom Sądu Okręgowego i Sądu Apelacyjnego. Sąd Apelacyjny uzasadnił swoją decyzję tym, że powódka otrzymała już tytuł wykonawczy, a późniejsze uchylenie postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności nie miało wpływu na wykonalność orzeczenia, ponieważ świadczenie zostało już wyegzekwowane. Sąd Apelacyjny uznał również, że pełnomocnik powódki nie wyjaśnił dostatecznie przyczyn ponownego wniosku. Powódka w zażaleniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, twierdząc, że prawomocne wyroki z mocy ustawy stanowią tytuły egzekucyjne. Sąd Najwyższy rozpoznał jednak przede wszystkim kwestię dopuszczalności samego zażalenia. Zgodnie z art. 3941 § 2 k.p.c., zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienia sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie. Sąd Najwyższy, powołując się na swoje wcześniejsze orzecznictwo, wyjaśnił, że postanowienie w przedmiocie nadania tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie w rozumieniu tego przepisu, ponieważ nie rozstrzyga o istocie sprawy, a jedynie ułatwia jej wykonanie. W związku z tym, zażalenie powódki zostało uznane za niedopuszczalne i odrzucone na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. i art. 39821 k.p.c. Sąd Najwyższy zasądził od powódki na rzecz pozwanego kwotę 120 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji oddalające wniosek o wydanie tytułu wykonawczego nie jest dopuszczalne do Sądu Najwyższego, ponieważ takie postanowienie nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie w rozumieniu art. 3941 § 2 k.p.c.

Uzasadnienie

Postanowienie w przedmiocie nadania tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności nie ma charakteru postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, gdyż nie rozstrzyga o istocie sprawy, a jedynie stanowi pomost między postępowaniem rozpoznawczym a egzekucyjnym. Zgodnie z art. 3941 § 2 k.p.c., zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje jedynie na postanowienia kończące postępowanie w sprawie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie zażalenia i zasądzenie kosztów

Strona wygrywająca

Uniwersytet [...]

Strony

NazwaTypRola
H. O.osoba_fizycznapowódka (pozwana wzajemna)
Uniwersytet [...]instytucjapozwany (powód wzajemny)

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 3941 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie, z wyjątkiem postanowień wyjątkowo zaskarżalnych skargą kasacyjną oraz postanowień wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji.

Pomocnicze

k.p.c. art. 3941 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3981

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3986 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 39821

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 777 § pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 363 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji oddalające wniosek o nadanie klauzuli wykonalności nie jest dopuszczalne do Sądu Najwyższego, gdyż nie jest to postanowienie kończące postępowanie w sprawie w rozumieniu art. 3941 § 2 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego oddalające wniosek o nadanie klauzuli wykonalności jest dopuszczalne, ponieważ oba wyroki, jako prawomocne, mają walor tytułów egzekucyjnych z mocy ustawy.

Godne uwagi sformułowania

postępowanie w przedmiocie nadania tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności jest szczególnym postępowaniem, toczącym się już po prawomocnym rozpoznaniu sprawy. Nie ma ono na celu rozstrzygnięcia o istocie sprawy, lecz jedynie wdrożenie prawomocnego orzeczenia bądź innego tytułu egzekucyjnego do jego przymusowego wykonania; innymi słowy, stanowi ono pomost pomiędzy postępowaniem rozpoznawczym a egzekucyjnym.

Skład orzekający

Teresa Bielska-Sobkowicz

przewodniczący, sprawozdawca

Irena Gromska-Szuster

członek

Mirosława Wysocka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Dopuszczalność zażalenia do Sądu Najwyższego na postanowienia sądu drugiej instancji w sprawach dotyczących klauzuli wykonalności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z nadaniem klauzuli wykonalności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotną kwestię proceduralną dotyczącą dopuszczalności zażaleń do Sądu Najwyższego w sprawach o nadanie klauzuli wykonalności, co jest ważne dla praktyków prawa cywilnego.

Kiedy można zaskarżyć postanowienie o klauzuli wykonalności do Sądu Najwyższego? Wyjaśnia SN.

Dane finansowe

zwrot kosztów postępowania zażaleniowego: 120 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CZ 47/07 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 26 września 2007 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz 
          (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Irena Gromska-Szuster 
SSN Mirosława Wysocka 
 
 
w sprawie z powództwa H. O. 
przeciwko Uniwersytetowi […] 
o zapłatę 
oraz z powództwa wzajemnego Uniwersytetu […] 
przeciwko H. O. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 26 września 2007 r., 
zażalenia powódki (pozwanej wzajemnej) 
na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] 
z dnia 7 marca 2007 r.,  
 
 
odrzuca zażalenie i zasądza od powódki (pozwanej wzajemnej) 
na rzecz pozwanego (powoda wzajemnego) kwotę 120 (sto 
dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania 
zażaleniowego. 
 
Uzasadnienie 
 
 
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 7 marca 2007 r. Sąd Apelacyjny oddalił 
wniosek powódki H. O. o nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi Sądu 
Okręgowego w B. z dnia 14 lipca 2004 r. oraz wyrokowi Sądu Apelacyjnego w […] z 

 
2 
dnia 9 marca 2006 r. W  uzasadnieniu podał, że powódka otrzymała już tytuł 
wykonawczy, w postaci odpisu prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w B. 
zaopatrzonego 
w klauzulę 
wykonalności 
na 
mocy 
postanowienia 
Sądu 
Apelacyjnego z dnia 14 czerwca 2005 r., zaś uchylenie przez ten Sąd 
postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności nastąpiło już po wygaśnięciu 
wykonalności tytułu wykonawczego na skutek wyegzekwowania przez powódkę 
objętego nim świadczenia, w związku z czym uchylenie przedmiotowego 
postanowienia nie miało już wpływu na wykonalność orzeczenia. W ocenie Sądu 
Apelacyjnego, pełnomocnik powódki nie wyjaśnił dostatecznie przyczyn ponownego 
złożenia wniosku o nadanie klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu. 
W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik powódki zarzucił mu 
naruszenie przepisów postępowania, a to art. 777 pkt 1 k.p.c. w zw. z art. 363 § 1 
k.p.c., wskazując, że oba wyroki, jako prawomocne, mają walor tytułów 
egzekucyjnych z mocy ustawy. Na tej podstawie strona powodowa żąda uchylenia 
zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania 
Sądowi Apelacyjnemu oraz przyznania skarżącej kosztów postępowania, w tym 
kosztów zastępstwa adwokackiego. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
W sprawie zachodzi potrzeba rozstrzygnięcia kwestii, czy wniesienie 
zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji oddalające wniosek o wydanie 
tytułu wykonawczego jest w ogóle dopuszczalne. Należy bowiem zauważyć, że 
zgodnie z art. 3941 k.p.c., oprócz wskazanych w § 1 tego przepisu zażaleń na 
postanowienie sądu drugiej instancji odrzucających skargę kasacyjną oraz skargę 
o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, zażalenie do 
Sądu Najwyższego przysługuje jedynie na postanowienie Sądu drugiej instancji 
kończące postępowanie w sprawie, z wyjątkiem jedynie postanowień wyjątkowo 
zaskarżalnych skargą kasacyjną w myśl art. 3981 k.p.c., a także postanowień 
wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej 
instancji. 
Sąd Najwyższy wielokrotnie wypowiadał pogląd, że do kategorii postanowień 
kończących postępowanie należy zaliczyć jedynie te postanowienia, których 
uprawomocnienie się trwale zamyka drogę do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty 

 
3 
przez sąd danej instancji. Przy ocenie, czy dane postanowienie kończy 
postępowanie w rozumieniu art. 3941 § 2 k.p.c., chodzi zatem o ustalenie, czy jest 
to „ostatnie orzeczenie sądu drugiej instancji kończące sprawę jako całość”. 
Przeciwieństwem postanowień kończących postępowanie w sprawie są natomiast 
postanowienia kończące w postępowaniu jedynie zagadnienia incydentalne, 
uboczne (tak m.in. w uzasadnieniu uchwał SN: z dnia 24 listopada 1998 r., III CZP 
44/98, OSNC 1999 nr 5, poz. 87, a także z dnia 31 maja 2000 r., III ZP 1/00, 
niepubl. oraz w postanowieniu SN z dnia 11 sierpnia 1999 r., I CKN 367/99, OSNC 
2000 nr 3, poz. 48). 
Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy godzi się zauważyć, że 
postępowanie 
w 
przedmiocie 
nadania 
tytułowi 
egzekucyjnemu 
klauzuli 
wykonalności 
jest 
szczególnym 
postępowaniem, 
toczącym 
się 
już 
po 
prawomocnym rozpoznaniu sprawy. Nie ma ono na celu rozstrzygnięcia o istocie 
sprawy, lecz jedynie wdrożenie prawomocnego orzeczenia bądź innego tytułu 
egzekucyjnego do jego przymusowego wykonania; innymi słowy, stanowi ono 
pomost pomiędzy postępowaniem rozpoznawczym a egzekucyjnym (por. m.in. 
uchwałę SN z dnia 9 listopada 1994 r., III CZP 143/94, OSNCP 1995, nr 3, poz. 46, 
a także postanowienie SN z dnia 10 maja 2000 r., III CZ 48/00, LEX nr 51816). 
Z powyższych względów należy uznać, że wydane w nim postanowienie nie ma 
charakteru „postanowienia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie 
w sprawie”, od którego przysługiwałoby zażalenie do Sądu Najwyższego. 
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. w zw. z art. 
3941 § 3 k.p.c. i art. 39821 k.p.c. zażalenie jako niedopuszczalne podlegało 
odrzuceniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI