III CZ 72/12

Sąd Najwyższy2012-10-11
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaprzywrócenie terminubrak formalnyzażalenieSąd Najwyższypełnomocnikchorobakoszty postępowania

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu braku uzupełnienia braków formalnych, uznając chorobę pełnomocnika za niewystarczającą podstawę do przywrócenia terminu.

Powód złożył skargę kasacyjną, której braków formalnych nie uzupełnił w terminie, powołując się na chorobę pełnomocnika. Sąd Apelacyjny oddalił wniosek o przywrócenie terminu i odrzucił skargę. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uznał, że choroba pełnomocnika nie była wystarczającą przeszkodą do wykonania zarządzenia i nie było podstaw do przywrócenia terminu. Oddalono zażalenie i zasądzono koszty postępowania.

Sąd Apelacyjny oddalił wniosek powoda o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej oraz odrzucił tę skargę, uznając, że choroba pełnomocnika nie stanowiła przeszkody do wykonania zarządzenia wzywającego do uzupełnienia braków formalnych skargi (złożenie jednego odpisu zamiast trzech). W konsekwencji nie wykonano zarządzenia, co skutkowało odrzuceniem skargi na podstawie art. 3984 § 3 k.p.c. Powód zaskarżył to postanowienie zażaleniem, zarzucając naruszenie art. 168 k.p.c. przez odmowę przywrócenia terminu oraz art. 3984 § 3 k.p.c. przez błędne przyjęcie, że brak formalny nie został uzupełniony z winy pełnomocnika. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie, stwierdzając, że postanowienie o odmowie przywrócenia terminu może być objęte kontrolą SN na podstawie art. 380 k.p.c., jeśli w środku zaskarżenia zawarto stosowny wniosek. W tym przypadku taki wniosek nie został jednoznacznie sformułowany, jednakże nawet przy założeniu jego istnienia, Sąd Najwyższy uznał, że choroba pełnomocnika musiałaby rzeczywiście uniemożliwiać mu dokonanie czynności procesowej lub podjęcie działania przy pomocy osób trzecich, aby uzasadnić przywrócenie terminu. Złożone zaświadczenie lekarskie nie wskazywało na takie okoliczności. Sąd Najwyższy uznał również, że zarzut naruszenia art. 3984 § 3 k.p.c. nie jest trafny, ponieważ skarżący nie kwestionował faktu złożenia dwóch odpisów skargi zamiast trzech. W związku z tym skarga kasacyjna została zasadnie odrzucona, choć Sąd Najwyższy wskazał na właściwą podstawę prawną (art. 3986 § 2 k.p.c. zamiast art. 3984 § 2 k.p.c.). Orzeczono o oddaleniu zażalenia i zasądzeniu kosztów postępowania zażaleniowego od powoda na rzecz Skarbu Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, tylko taka choroba, która rzeczywiście uniemożliwia pełnomocnikowi dokonanie czynności procesowej w terminie oraz uniemożliwia podjęcie działania przy pomocy osób trzecich, uprawnia do uchylenia ujemnych skutków procesowych związanych z przekroczeniem terminu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że przywrócenie terminu na podstawie art. 168 § 1 k.p.c. wymaga wykazania, że choroba pełnomocnika była na tyle poważna, iż uniemożliwiła mu wykonanie czynności procesowej lub skorzystanie z pomocy innych osób. Złożone zaświadczenie lekarskie nie spełniało tych rygorystycznych wymagań.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Skarb Państwa - Dyrektor Zakładu Karnego w N.

Strony

NazwaTypRola
A. .osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa - Dyrektor Zakładu Karnego w N.organ_państwowypozwany

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 168 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Choroba pełnomocnika stanowi podstawę do przywrócenia terminu tylko wtedy, gdy rzeczywiście uniemożliwia mu dokonanie czynności procesowej lub podjęcie działania przy pomocy osób trzecich.

k.p.c. art. 3984 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Określa wymagania, jakie powinna spełniać skarga kasacyjna; nieuzupełnienie braków formalnych w terminie skutkuje odrzuceniem skargi.

k.p.c. art. 3986 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna odrzucenia skargi kasacyjnej z powodu nieuzupełnienia braków formalnych.

Pomocnicze

k.p.c. art. 380

Kodeks postępowania cywilnego

Umożliwia kontrolę niezaskarżalnego postanowienia przez Sąd Najwyższy, jeśli w środku zaskarżenia zawarto stosowny wniosek.

k.p.c. art. 39821

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy stosowania przepisów o postępowaniu w sprawach cywilnych do postępowania przed Sądem Najwyższym.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zaskarżalności postanowień w postępowaniu przed Sądem Najwyższym.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek orzeczenia o kosztach w orzeczeniu kończącym postępowanie.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów w postępowaniu zażaleniowym.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu § § 6 pkt 6 oraz § 13 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 5

Podstawa prawna ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Choroba pełnomocnika nie stanowiła wystarczającej podstawy do przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, gdyż nie uniemożliwiła mu całkowicie podjęcia czynności procesowej ani skorzystania z pomocy osób trzecich. Brak jednoznacznego wniosku o kontrolę postanowienia o odmowie przywrócenia terminu w zażaleniu.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 168 k.p.c. przez odmowę przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Naruszenie art. 3984 § 3 k.p.c. przez przyjęcie, że brak formalny nie został uzupełniony w terminie z winy pełnomocnika.

Godne uwagi sformułowania

Tylko bowiem taka choroba pełnomocnika, która rzeczywiście uniemożliwia mu dokonanie czynności procesowej w terminie oraz uniemożliwia podjęcie działania przy pomocy osób trzecich, uprawnia do uchylenia w trybie art. 168 k.p.c. ujemnych skutków procesowych, jakie wiążą się z przekroczeniem terminu. Warunkiem kontroli niezaskarżalnego zażaleniem postanowienia (art. 380 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. i art. 3941 § 3 k.p.c.) jest jednak zamieszczenie w środku zaskarżenia stosownego wniosku, przy czym w wypadku środków zaskarżenia wnoszonych przez profesjonalnych pełnomocników wniosek powinien być jednoznacznie sformułowany.

Skład orzekający

Jan Górowski

przewodniczący

Krzysztof Pietrzykowski

członek

Maria Szulc

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przywrócenia terminu procesowego w przypadku choroby pełnomocnika oraz wymogów formalnych wniosku o kontrolę niezaskarżalnego postanowienia przez Sąd Najwyższy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej ze skargą kasacyjną i chorobą pełnomocnika.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z przywracaniem terminów i kontrolą sądową, co jest istotne dla praktyków prawa, choć nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć.

Choroba pełnomocnika – czy zawsze usprawiedliwia przekroczenie terminu w sądzie?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CZ 72/12 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 11 października 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Jan Górowski (przewodniczący) 
SSN Krzysztof Pietrzykowski 
SSN Maria Szulc (sprawozdawca) 
 
 
w sprawie z powództwa A. . 
przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Zakładu Karnego w N.  
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 11 października 2012 r., 
zażalenia powoda  
na postanowienie Sądu Apelacyjnego  
z dnia 13 lipca 2012 r.,  
 
1) oddala zażalenie; 
2) zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii 
Generalnej kwotę 2700,- (dwa tysiące siedemset) złotych 
tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. 
 
 
 
Uzasadnienie 

 
2 
 
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny oddalił wniosek powoda o 
przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej oraz 
odrzucił tę skargę. Uznał, że nie zachodzą podstawy do zastosowania art. 168 § 1 
k.p.c. bowiem choroba, na którą powoływał się pełnomocnik powoda, nie stanowiła 
przeszkody do wykonania w wyznaczonym terminie zarządzenia wzywającego do 
uzupełnienia braku formalnego tej skargi  poprzez złożenie jednego odpisu. 
Konsekwencją nie wykonania zarządzenia było odrzucenie skargi na podstawie art. 
3984 § 3 k.p.c. 
  
Powód 
zaskarżył 
zażaleniem 
powyższe 
postanowienie 
w 
zakresie 
odrzucenia skargi kasacyjnej i zarzucił naruszenie art. 168 k.p.c. przez przyjęcie, 
że nie było podstaw do przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego 
skargi oraz naruszenie art. 3984 § 3 k.p.c. przez przyjęcie, iż brak formalny nie 
został uzupełniony w terminie z winy pełnomocnika. Wniósł o uchylenie 
postanowienia w zaskarżonym zakresie. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Skarżący, podnosząc w zażaleniu zarzut naruszenia art. 168 § 1 k.p.c., 
zakwestionował zasadność odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braku 
formalnego skargi kasacyjnej. Postanowienie oddalające wniosek o przywrócenie 
terminu do dokonania czynności procesowej może być objęte kontrolą 
Sądu  Najwyższego na podstawie art. 380 k.p.c., bowiem nie podlega zaskarżeniu 
i  ma wpływ na wynik sprawy (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 
7  listopada 2006 r., I CZ 53/06, niepubl. i postanowienia w nim wymienione, 
postanowienie z  dnia 29 kwietnia 2011 r., I CZ 29/11, niepubl.). Warunkiem kontroli 
niezaskarżalnego zażaleniem postanowienia (art. 380 k.p.c. w zw. z art. 39821  
k.p.c. i art. 3941 § 3 k.p.c.) jest jednak zamieszczenie w środku zaskarżenia 
stosownego wniosku, przy czym w wypadku środków zaskarżenia wnoszonych 
przez profesjonalnych pełnomocników wniosek powinien być jednoznacznie 
sformułowany. 
Skarżący 
takiego 
wniosku 
w 
zażaleniu 
nie 
zawarł. 
Gdyby  jednakże uznać, że wobec skierowania zarzutu i argumentacji wyłącznie 
przeciwko rozstrzygnięciu w zakresie wniosku o przywrócenie terminu, zażalenie 

 
3 
zawiera implicite wniosek o dokonanie kontroli w tym zakresie, to brak jest podstaw 
do zakwestionowania stanowiska Sądu drugiej instancji. Tylko bowiem taka 
choroba pełnomocnika, która rzeczywiście uniemożliwia mu dokonanie czynności 
procesowej w terminie oraz uniemożliwia podjęcie działania przy pomocy osób 
trzecich, uprawnia do uchylenia w trybie art. 168 k.p.c. ujemnych skutków 
procesowych, jakie wiążą się z  przekroczeniem terminu. Na zaistnienie takich 
okoliczności nie wskazuje treść złożonego zaświadczenia lekarskiego. 
Nie jest trafny zarzut naruszenia art. 3984 § 3 k.p.c. uzasadniony błędnym 
przyjęciem, że brak formalny nie został uzupełniony w terminie z winy 
pełnomocnika. Przepis tego artykułu ten określa wymagania, jakie powinna 
spełniać skarga kasacyjna, a skarżący nie kwestionuje, że zamiast trzech, złożył jej 
dwa odpisy.  
Z uwagi na powyższe skarga kasacyjna została zasadnie została odrzucona, 
aczkolwiek podstawę takiego rozstrzygnięcia stanowi art. 3986 § 2 k.p.c., a nie 
omyłkowo wskazany przez Sąd drugiej instancji art. 3984 § 2 k.p.c.  
Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 39814 
w zw. z  art. 3941 § 3 k.p.c. O kosztach postępowania zażaleniowego należnych 
pozwanemu orzeczono na podstawie art. 98 i 108 § 1 k.p.c. w zw. z 394 § 3 k.p.c., 
art. 39821 i 391 § 1 k.p.c. oraz art. 99 k.p.c. w zw. § 6 pkt 6 oraz § 13 ust. 2 pkt 2 
w zw. z § 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. 
w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa 
kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, 
poz. 1348 ze zm.). 
 
 
 
 
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI