III CZ 71/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odrzucił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia z powodu braku profesjonalnego pełnomocnika i niedopuszczalności skargi.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego, które odrzuciło skargę M.T. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Sąd Rejonowy odrzucił skargę, wskazując na brak profesjonalnego pełnomocnika oraz niedopuszczalność skargi dotyczącej postanowień w toku procesu. Sąd Najwyższy utrzymał to postanowienie w mocy, odrzucając zażalenie z powodu naruszenia wymogu zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego, co jest obligatoryjne w postępowaniu ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zażalenie M.T. na postanowienie Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto w Poznaniu z dnia 5 lipca 2024 r., które odrzuciło skargę M.T. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Sąd Rejonowy uzasadnił odrzucenie skargi brakiem profesjonalnego pełnomocnika (adwokata lub radcy prawnego), co stanowiło brak nieusuwalny, a także niedopuszczalnością skargi, która dotyczyła postanowień wydanych w toku procesu, a nie orzeczeń kończących postępowanie. Sąd Najwyższy podkreślił, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, w którym obowiązuje zastępstwo procesowe przez adwokata lub radcę prawnego, zgodnie z art. 87¹ § 1 k.p.c. Wymóg ten dotyczył również zażalenia na postanowienie odrzucające skargę. Ponieważ zażalenie zostało wniesione osobiście przez stronę, a nie przez profesjonalnego pełnomocnika, Sąd Najwyższy uznał je za dotknięte brakiem nieusuwalnym. Dodatkowo, Sąd Najwyższy zauważył, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od wyroków oraz postanowień co do istoty sprawy wydanych w postępowaniu nieprocesowym, kończących postępowanie, a postanowienie Sądu Rejonowego nie spełniało tych kryteriów. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie na podstawie art. 398⁶ § 3 k.p.c. w związku z art. 394¹ § 3 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych.
Uzasadnienie
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, którego rozpoznanie należy do Sądu Najwyższego, co wiąże się z obligatoryjnym zastępstwem procesowym przez profesjonalnego pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucenie zażalenia
Strona wygrywająca
Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto w Poznaniu
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.T. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Bank spółki akcyjnej w W. | spółka | powód |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 424⁶ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Przewiduje odrzucenie skarg o stwierdzenie niezgodności z prawem dotkniętych brakiem profesjonalnego pełnomocnika przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie.
k.p.c. art. 87¹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Obliguje do zastępstwa stron przez adwokatów lub radców prawnych w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, także w czynnościach przed sądem niższej instancji.
k.p.c. art. 398⁶ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa odrzucenia zażalenia.
k.p.c. art. 394¹ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa odrzucenia zażalenia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 424¹
Kodeks postępowania cywilnego
Określa, od jakich orzeczeń przysługuje skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem (wyroki).
k.p.c. art. 519² § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa, od jakich orzeczeń przysługuje skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem (postanowienia co do istoty sprawy wydane w postępowaniu nieprocesowym, kończące postępowanie).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak profesjonalnego pełnomocnika przy wnoszeniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie przysługuje od postanowień wydanych w toku procesu, które nie kończą postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, którego rozpoznanie należy do Sądu Najwyższego. Oznacza to zarazem, że w postępowaniu wywołanym jej wniesieniem obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych.
Skład orzekający
Agnieszka Jurkowska-Chocyk
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wymóg profesjonalnego pełnomocnika przy skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia oraz zakres dopuszczalności tej skargi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego, nadzwyczajnego środka zaskarżenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia kluczowe wymogi formalne dotyczące skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, co jest istotne dla praktyków prawa, choć nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć.
“Kiedy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem jest skazana na porażkę? Sąd Najwyższy przypomina o kluczowych wymogach formalnych.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN III CZ 71/25 POSTANOWIENIE 26 czerwca 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Agnieszka Jurkowska-Chocyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 26 czerwca 2025 r. w Warszawie zażalenia M.T. na postanowienie Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto w Poznaniu z 5 lipca 2024 r., XII GC 2017/21, na skutek skargi M.T. o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia z 11 grudnia 2023 r., XII GC 2017/21 w sprawie z powództwa Banku spółki akcyjnej w W. przeciwko M.T. o zapłatę, odrzuca zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 5 lipca 2024 r. Sąd Rejonowy Poznań − Stare Miasto w Poznaniu na podstawie art. 424 6 § 3 k.p.c. odrzucił skargę M.T. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Sąd Rejonowy wyjaśnił w uzasadnieniu, że pozwany złożył skargę osobiście – nie sporządził jej profesjonalny pełnomocnik, czyli adwokat lub radca prawny, a brak w tym zakresie jest nieusuwalny. Ponadto, skarga dotyczyła postanowień wydanych w toku procesu i tych, które nie kończą postępowania w sprawie i tym samym była niedopuszczalna. Zażaleniem datowanym na 12 września 2024 r. ( zażalenie na postanowienie – k. 426), nadanym 16 września 2024 r. ( koperta z datą stempla pocztowego – k. 428), pozwany zaskarżył powyższe postanowienie, zarzucając mu naruszenie przepisów procedury cywilnej, w szczególności art. 328 § 2 w zw. z art. 361 k.p.c., art. 5 k.p.c., art. 504 § 1 k.p.c., art. 359 k.p.c., art. 102, art. 117 u.k.s.c., a także art. 108, art. 398 23 § 1 1 k.p.c. oraz art. 98 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, którego rozpoznanie należy do Sądu Najwyższego. Oznacza to zarazem, że w postępowaniu wywołanym jej wniesieniem obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych. Zastępstwo to dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji (art. 87 1 § 1 k.p.c.). Rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego odrzucające skargę pozwanego, jako wniesioną z naruszeniem art. 87 1 § 1 k.p.c. miało wprost oparcie w art. 424 6 § 3 k.p.c., który przewiduje odrzucenie skarg dotkniętych omawianym brakiem przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie. Należy również wrócić uwagę, że w obecnym stanie prawnym skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od wyroków (art. 424 1 k.p.c.) i postanowień co do istoty sprawy wydanych w postępowaniu nieprocesowym, kończących postępowanie w sprawie (art. 519 2 § 1 k.p.c.). Tymczasem, postanowienie z 5 lipca 2024 r. nie stanowiło żadnego z wyżej wymienionych rozstrzygnięć, nie jest zatem objęte katalogiem art. 424 1 k.p.c. Co równie istotne, wymóg z art. 87 1 § 1 k.p.c. dotyczył także zażalenia na postanowienie Sądu Rejonowego z 5 lipca 2024 r., odrzucającego skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Zażalenie dotknięte było brakiem, którego w świetle obowiązujących przepisów kodeksu postępowania cywilnego nie da się uzupełnić, co znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie Sądu Najwyższego, w którym wyrażono stanowisko, że tego rodzaju braku nie sanuje nawet następcze ustanowienie pełnomocnika (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 września 2020 r., II CZ 33/20; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 września 2016 r., II CZ 92/16). Z tych względów wniesione zażalenie podlegało odrzuceniu na podstawie art. 398 6 § 3 k.p.c. w związku z art. 394 1 § 3 k.p.c. A.W. [a.ł] Agnieszka Jurkowska-Chocyk
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI