III CZ 71/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zażalenie R. M. na postanowienie Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim z dnia 15 listopada 2023 r., sygn. akt I WSC 3/23, w sprawie ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia. Sąd Rejonowy odrzucił skargę R. M. dotyczącą sprawy I Ns 364/01, wskazując na wymóg wniesienia skargi przez adwokata lub radcę prawnego, zgodnie z art. 87¹ w zw. z art. 424⁶ § 3 k.p.c. R. M. w swoim zażaleniu oświadczyła, że nie wnosiła skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem. Sąd Najwyższy przypomniał, że zgodnie z art. 394¹ § 1 k.p.c. zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem. Podkreślono, że w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje przymus adwokacko-radcowski (art. 87¹ § 1 k.p.c.), który oznacza, że czynności strony lub pełnomocnika niebędącego adwokatem lub radcą prawnym są bezskuteczne. Wyjątki od tej zasady, określone w art. 87¹ § 2 k.p.c., nie miały zastosowania w tej sprawie. W związku z tym, zażalenie sporządzone i podpisane przez stronę nieposiadającą zdolności postulacyjnej przed Sądem Najwyższym zostało odrzucone jako niedopuszczalne, bez możliwości uzupełnienia braku formalnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie ścisłego stosowania przymusu adwokacko-radcowskiego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, w tym w sprawach o stwierdzenie niezgodności z prawem.
Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy strona nie korzysta z profesjonalnego pełnomocnika i nie zachodzą wyjątki przewidziane w art. 87¹ § 2 k.p.c.
Zagadnienia prawne (2)
Czy strona wnosząca skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia do Sądu Najwyższego musi być reprezentowana przez adwokata lub radcę prawnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje przymus adwokacko-radcowski, a czynności strony wnoszącej skargę osobiście, bez profesjonalnego pełnomocnika, są bezskuteczne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na art. 87¹ § 1 k.p.c., który nakłada obowiązek zastępstwa przez adwokata lub radcę prawnego w postępowaniu przed SN. Brak takiego pełnomocnika skutkuje bezskutecznością czynności procesowych strony, a w przypadku środka odwoławczego, jakim jest zażalenie, prowadzi do jego odrzucenia jako niedopuszczalnego.
Czy istnieją wyjątki od obowiązku reprezentacji przez adwokata lub radcę prawnego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym w przypadku skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wyjątki od przymusu adwokacko-radcowskiego, określone w art. 87¹ § 2 k.p.c., nie obejmują sytuacji wnoszenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem przez osobę fizyczną, która nie należy do wskazanych w przepisie kategorii.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że R. M. nie wykazała, aby należała do kręgu osób wymienionych w art. 87¹ § 2 k.p.c., które są zwolnione z obowiązku reprezentacji przez profesjonalnego pełnomocnika. W związku z tym, standardowe zasady dotyczące przymusu adwokacko-radcowskiego miały zastosowanie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. M. | osoba_fizyczna | skarżący |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 87¹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek zastępstwa stron przez adwokatów lub radców prawnych w postępowaniu przed Sądem Najwyższym; skutkiem jest bezskuteczność czynności strony lub pełnomocnika niebędącego adwokatem lub radcą prawnym.
k.p.c. art. 394¹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje m.in. na postanowienie odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 87¹ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wyjątki od obowiązku zastępstwa przez adwokata lub radcę prawnego.
k.p.c. art. 424⁶ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Wymóg reprezentacji przez adwokata lub radcę prawnego przy skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.
k.p.c. art. 130 § § 5
Kodeks postępowania cywilnego
Ogólne regulacje dotyczące skutków niezachowania wymogów formalnych.
k.p.c. art. 397 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 373 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398²¹
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek reprezentacji przez adwokata lub radcę prawnego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. • Brak przesłanek do zastosowania wyjątków od przymusu adwokacko-radcowskiego.
Godne uwagi sformułowania
przymus adwokacko - radcowski • zdolności postulacyjnej • czynności procesowych osobiście • bezskuteczne
Skład orzekający
Maciej Kowalski
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie ścisłego stosowania przymusu adwokacko-radcowskiego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, w tym w sprawach o stwierdzenie niezgodności z prawem."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy strona nie korzysta z profesjonalnego pełnomocnika i nie zachodzą wyjątki przewidziane w art. 87¹ § 2 k.p.c.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie przypomina o fundamentalnej zasadzie postępowania przed Sądem Najwyższym, która może być pomijana przez strony, co prowadzi do odrzucenia ich środków odwoławczych.
“Wnosisz skargę do Sądu Najwyższego? Uważaj na przymus adwokacki, bo inaczej Twoje pismo trafi do kosza!”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.