III CZ 70/13

Sąd Najwyższy2014-01-30
SNCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
zasiedzeniewznowienie postępowanianowe dowodyopinie biegłychpostępowanie cywilnenieruchomościwspółwłasność

Podsumowanie

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z powodu nierozważenia przez sąd niższej instancji nowych dowodów.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego, który odrzucił skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem w sprawie o zasiedzenie. Skarga opierała się na nowych dowodach w postaci opinii geodezyjnej i zeznań świadków. Sąd Okręgowy uznał, że dowody te nie były nowe i skarżący mieli możliwość ich przedstawienia wcześniej. Sąd Najwyższy uznał jednak, że sąd pierwszej instancji przedwcześnie odrzucił skargę, nie wyjaśniając należycie możliwości powołania świadków i nie analizując wystarczająco opinii geodezyjnej.

Sąd Najwyższy w składzie orzekającym rozpoznał sprawę ze skargi B.G. i D.G. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w K. z dnia 29 września 2009 r., które oddaliło apelację wnioskodawców od postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia 12 maja 2009 r. oddalającego wniosek o zasiedzenie udziału we współwłasności działki. Sąd Okręgowy w K. postanowieniem z dnia 12 września 2013 r. odrzucił skargę o wznowienie postępowania, uznając, że przedstawione przez skarżących dowody (opinia geodezyjna i zeznania świadków) nie stanowiły nowych środków dowodowych w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c., a skarżący mieli obiektywną możliwość ich przedstawienia w poprzednim postępowaniu. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uznał zarzuty skarżących za trafne. Stwierdził, że Sąd Okręgowy przedwcześnie odrzucił skargę, nie wyjaśniając należycie, na jakiej podstawie uznał, że skarżący mieli możliwość powołania świadków w poprzednim postępowaniu, mimo że skarżący wskazali, iż dowiedzieli się o istotnych informacjach dopiero w maju 2013 r. Ponadto, Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, że zdyskwalifikowanie opinii geodezyjnej jako nowego środka dowodowego pomija materiał geodezyjno-kartograficzny stanowiący jej podstawę, który istniał przed wydaniem postanowienia o zasiedzeniu i mógł nie być znany skarżącym. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli dowody te nie mogły być przedstawione w poprzednim postępowaniu z przyczyn niezależnych od strony, a sąd niższej instancji nie zbadał ich wystarczająco.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sąd okręgowy przedwcześnie odrzucił skargę o wznowienie postępowania, nie wyjaśniając należycie, czy skarżący mieli obiektywną możliwość powołania świadków w poprzednim postępowaniu oraz nie analizując wystarczająco opinii geodezyjnej i materiału geodezyjno-kartograficznego stanowiącego jej podstawę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

B.G. i D.G. (wnioskodawcy)

Strony

NazwaTypRola
B.G.osoba_fizycznawnioskodawca
D.G.osoba_fizycznawnioskodawca
D.J.osoba_fizycznauczestnik
Gmina B.instytucjauczestnik
Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej S.A. w B.spółkauczestnik
Skarb Państwa-Starosta B.organ_państwowyuczestnik
Powiat B.-Powiatowy Zarząd Dróg w B.instytucjauczestnik

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 403 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa wznowienia postępowania w przypadku odkrycia nowych faktów lub dowodów, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a które nie mogły być przedstawione w poprzednim postępowaniu.

k.p.c. art. 410 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oceny, czy sąd prawidłowo zastosował przepisy dotyczące wznowienia postępowania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oceny dowodów przez sąd.

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wymogów formalnych uzasadnienia orzeczenia.

k.p.c. art. 361

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 406

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 39815 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Okręgowy przedwcześnie odrzucił skargę o wznowienie postępowania. Sąd Okręgowy nie wyjaśnił należycie, czy skarżący mieli obiektywną możliwość powołania świadków w poprzednim postępowaniu. Sąd Okręgowy nie zbadał wystarczająco opinii geodezyjnej i materiału geodezyjno-kartograficznego stanowiącego jej podstawę.

Godne uwagi sformułowania

nie wiadomo, na jakiej podstawie Sąd uznał, że mieli obiektywną możliwość powołania zawnioskowanego dowodu z przesłuchania świadków w poprzednim postępowaniu nie sposób odeprzeć zarzutu skarżących, że Sąd z naruszeniem art. 410 § 2 k.p.c. uznał, że nie zachodzi wskazana przez nich podstawa wznowienia postępowania zdyskwalifikowanie opinii geodezyjnej z dnia 29 maja 2013 r., jako w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. nowego środka dowodowego, pomija stanowiący podstawę tej opinii zawarty w jej pkt II materiał geodezyjno-kartograficzny, istniejący przed wydaniem postanowienia w przedmiocie zasiedzenia

Skład orzekający

Antoni Górski

przewodniczący

Irena Gromska-Szuster

członek

Hubert Wrzeszcz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania w kontekście nowych dowodów, zwłaszcza opinii biegłych i zeznań świadków, oraz obowiązków sądu w zakresie badania tych przesłanek."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej ze skargą o wznowienie postępowania w sprawie o zasiedzenie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie przesłanek wznowienia postępowania i jak łatwo sąd niższej instancji może popełnić błąd proceduralny, odrzucając skargę bez należytego wyjaśnienia.

Czy nowe dowody zawsze prowadzą do wznowienia postępowania? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CZ 70/13 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 30 stycznia 2014 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Antoni Górski (przewodniczący) 
SSN Irena Gromska-Szuster 
SSN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca) 
 
w sprawie ze skargi B.G. i D. G. 
o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem  
Sądu Okręgowego w K. z dnia 29 września 2009 r., w sprawie II Ca (…) 
w sprawie z wniosku B. G. i D. G. 
przy uczestnictwie D. J., Gminy B., Przedsiębiorstwa Komunikacji Samochodowej 
S.A. w B., Skarbu Państwa-Starosty B. i Powiatu B.-Powiatowego Zarządu Dróg w 
B. 
o zasiedzenie, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 30 stycznia 2014 r., 
zażalenia wnioskodawców  
na postanowienie Sądu Okręgowego w K. 
z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt II Ca (…), 
 
 
uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę Sądowi 
Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania, pozostawiając 
temu 
sądowi 
rozstrzygnięcie 
o 
kosztach 
postępowania 
zażaleniowego. 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem z dnia 12 września 2013 r. Sąd Okręgowy w K. odrzucił 
skargę B. i D. małż. G. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym 
postanowieniem Sądu Okręgowego w K. z dnia 29 września 2009 r., sygn. akt II Ca 
(…), oddalającym apelację wnioskodawców od postanowienia Sądu Rejonowego w 
B. z dnia 12 maja 2009 r., sygn. akt I Ns (…), którym w sprawie z wniosku B. i D. 
małż. G. przy udziale D. J., Gminy B., Przedsiębiorstwa Komunikacji Samochodowej 
SA w B., Skarbu Państwa – Starosty B. i Powiatu B. – Powiatowego Zarządu Dróg w 
B. oddalono wniosek w części dotyczącej nabycia przez zasiedzenie udziału 
w wysokości po ½ części we współwłasności działki nr 247/2, położonej w B., przez 
wnioskodawców na prawach wspólności ustawowej i D.J. 
 
Skarga o wznowienie postępowania została oparta na podstawie 
przewidzianej w art. 403 § 2 k.p.c. Skarżący powołali się na nowe środki dowodowe 
w postaci opinii geodezyjnej z dnia 29 maja 2013 r., opartej na materiałach 
geodezyjnych sprzed wydania postanowienia, od którego została wniesiona skarga 
o wznowienie, i zeznań świadków, którzy - o czym skarżący dowiedzieli się dopiero 
w maju 2013 r. – posiadają informacje świadczące o samoistnym posiadaniu przez 
skarżących działki stanowiącej przedmiot zasiedzenia. 
 
Zdaniem Sądu Okręgowego nie zachodzi wskazana przez skarżących 
podstawa wznowienia, ponieważ przedstawione przez nich dowody nie mają 
charakteru nowych środków dowodowych w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. Skarżący 
mieli bowiem obiektywną możliwość skorzystania z zeznań wskazanych świadków w 
poprzednim 
postępowaniu. 
Opinia 
geodezyjna 
została 
zaś 
wydana 
po prawomocnym zakończeniu postępowania o zasiedzenie. 
 
 W zażaleniu pełnomocnicy B. i D. małż. G. zarzucili naruszenie art. 410 § 2 
w związku z art. 403 § 2 k.p.c., art. 233 § 1 k.p.c., art. 328 § 2 w związku z art. 361 i 
art. 406 k.p.c. i wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia bądź „o jego zmianę 
przez uwzględnienie skargi o wznowienie postępowania. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 

 
3 
Podniesione przez skarżących zarzuty wydania zaskarżonego postanowienia 
z naruszeniem wskazanych w zażaleniu przepisów prawa zmierzają do wykazania, 
że Sąd przedwcześnie, bez należytego wyjaśnienia przedstawionych w skardze 
okoliczności uznał, iż nie zachodzi wskazana podstawa wznowienia postępowania. 
Skarżącym nie można odmówić racji. 
Trafnie zarzucili oni, że nie wiadomo, na jakiej podstawie Sąd uznał, że mieli 
obiektywną możliwość powołania zawnioskowanego dowodu z przesłuchania 
świadków w poprzednim postępowaniu, uzasadniająca przypisanie im zaniedbania 
w starannym gromadzeniu materiału w postępowaniu o zasiedzenie. Nie można 
podzielić stanowiska Sądu, że skarżący nie wskazali przeszkody uniemożliwiającej 
im powołanie tego dowodu w poprzednim postępowaniu, w skardze podali bowiem, 
że dopiero w maju 2013 r. dowiedzieli się o tym, że wskazani świadkowie posiadają 
informacje istotne w sprawie. Okoliczności tłumaczące niepowołanie tego dowodu w 
poprzednim postępowaniu przedstawili też w oświadczeniu dołączonym do 
zażalenia. W tej sytuacji nie sposób odeprzeć zarzutu skarżących, że Sąd 
z naruszeniem art. 410 § 2 k.p.c. uznał, że nie zachodzi wskazana przez nich 
podstawa wznowienia postępowania (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 
30 października 2008 r., II CZ 74/08, nie publ. i z dnia 20 grudnia 2012 r., 92/12, nie 
publ.). 
Trafnie skarżący zarzucili również, że zdyskwalifikowanie opinii geodezyjnej z 
dnia 29 maja 2013 r., jako w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. nowego środka 
dowodowego, pomija stanowiący podstawę tej opinii zawarty w jej pkt II materiał 
geodezyjno-kartograficzny, istniejący przed wydaniem postanowienia w przedmiocie 
zasiedzenia, zwłaszcza operat z 1978 r., którego skarżący - jak twierdzą – wcześniej 
nie znali. Wyjaśnienia wymaga więc kwestia, czy stanowiący podstawę wydania 
opinii z dnia 29 maja 2013 r. materiał geodezyjno-kartograficzny był znany biegłemu 
sądowemu, który wydał opinię w sprawie o zasiedzenie i czy może on mieć wpływ 
na tę opinię. 
Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji 
postanowienia (art. 39815 § 1 i art. 108 § 2 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę