III Cz 7/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił zażalenie powódki na postanowienie Sądu Rejonowego odmawiające zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że rodzina powódki dysponuje dochodami pozwalającymi na pokrycie opłaty bez uszczerbku dla utrzymania.
Powódka H.P. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie o odszkodowanie, jednak Sąd Rejonowy odmówił, uznając, że dochód rodziny (emerytura męża w wysokości 4.300 zł netto) pozwala na pokrycie opłaty 300 zł bez uszczerbku dla utrzymania. Powódka złożyła zażalenie, argumentując trudną sytuacją finansową i obciążeniami związanymi z posiadaniem dwóch mieszkań. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, podkreślając, że osoba ubiegająca się o zwolnienie powinna poczynić oszczędności, a dochody rodziny powódki na to pozwalają.
Sąd Okręgowy w Gliwicach rozpoznał zażalenie powódki H.P. na postanowienie Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej, które odmówiło jej zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych w sprawie o odszkodowanie. Sąd Rejonowy ustalił, że powódka, niepracująca, prowadzi gospodarstwo domowe z mężem i córką, a dochód rodziny z emerytury męża wynosi 4.300 zł netto. Po pokryciu stałych opłat i wydatków, rodzinie pozostaje 3.130 zł na utrzymanie, leczenie i edukację córki. Sąd Rejonowy uznał, że opłata w kwocie 300 zł nie zagrozi podstawowej egzystencji powódki i jej rodziny, a nadto powódka nie przedstawiła wystarczających dowodów dotyczących prowadzonej wobec niej egzekucji. Powódka w zażaleniu domagała się zmiany postanowienia, wskazując na obciążenia związane z posiadaniem dwóch mieszkań i trudności w oszczędzaniu. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, powołując się na art. 102 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Podkreślono, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma na celu pomoc osobom w trudnej sytuacji materialnej, które nie mogą ponieść kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Sąd uznał, że dochody rodziny powódki pozwalają na poczynienie oszczędności w celu pokrycia kosztów sądowych, a wysokość tych dochodów jest kluczowa, a nie fakt posiadania dwóch lokali. Stwierdzono brak podstaw do priorytetowego traktowania innych zobowiązań powódki nad należnościami Skarbu Państwa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli dochody rodziny pozwalają na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powódka dysponuje dochodami pozwalającymi na pokrycie opłaty sądowej w kwocie 300 zł, zgodnie z art. 102 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, który wymaga od osoby ubiegającej się o zwolnienie poczynienia oszczędności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić zażalenie
Strona wygrywająca
Gmina R.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. P. | osoba_fizyczna | powódka |
| Gmina R. | instytucja | pozwana |
Przepisy (3)
Główne
u.k.s.s.c. art. 102 § 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Zwolnienia od kosztów sądowych może domagać się osoba fizyczna, jeżeli złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ubiegający się o pomoc powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 397 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dochody rodziny powódki pozwalają na poczynienie oszczędności w celu pokrycia kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania. Osoba ubiegająca się o zwolnienie od kosztów sądowych powinna poczynić oszczędności we własnych wydatkach.
Odrzucone argumenty
Posiadanie dwóch mieszkań i trudna sytuacja finansowa uniemożliwiają pokrycie kosztów sądowych. Egzekucja komornicza stanowi podstawę do zwolnienia od kosztów sądowych.
Godne uwagi sformułowania
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi pomoc państwa dla osób, które ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny.
Skład orzekający
Magdalena Hupa-Dębska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek zwolnienia od kosztów sądowych w kontekście dochodów rodziny i konieczności poczynienia oszczędności."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji osób fizycznych i kosztów sądowych w sprawach cywilnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej związanej z kosztami sądowymi, choć pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów dotyczących zwolnienia od tych kosztów.
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III Cz 7/15 POSTANOWIENIE Dnia 3 lutego 2015 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący – Sędzia SO Magdalena Hupa – Dębska po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2015 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa H. P. przeciwko Gminie R. o odszkodowanie na skutek zażalenia powódki na rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 1 postanowienia Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z dnia 27 listopada 2014 r., sygn. akt I C 3015/14 postanawia: oddalić zażalenie. SSO Magdalena Hupa-Dębska Sygn. akt III Cz 7/15 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem w R. oddalił wniosek H. P. o zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych przy ustaleniu, że niepracująca powódka prowadzi gospodarstwo domowe z mężem i córką, dochód rodziny stanowi emerytura męża w wysokości 4.300 zł netto, z czego po pokryciu stałych opłat i wydatków rodzinie pozostaje 3.130 zł na pokrycie kosztów utrzymania, leczenia oraz edukację córki. Powódka jest współwłaścicielką mieszkania własnościowego położonego w B. oraz mieszkania w R. . Uznał Sąd, że poniesienie opłaty w kwocie 300 zł nie zagrozi podstawowej egzystencji powódki i jej rodziny, gdyż jest ona w stanie zgromadzić kwotę niezbędną na zabezpieczenie kosztów sądowych. Wskazał, że prowadzona wobec powódki egzekucja kwoty 4.000 zł nie może stanowić podstawy do zwolnienia od kosztów, a nadto powódka nie podała tytułu, z jakiego prowadzona jest egzekucja, składnika majątku, do którego została skierowana, a nadto nie zaoferowała dowodów na potwierdzenie swoich twierdzeń. Z zażaleniem na to postanowienie wystąpiła powódka, wnosząc o jego zmianę przez uwzględnienie wniosku, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Zarzuciła, że pomimo posiadania dwóch mieszkań nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, skoro jedno służy zabezpieczeniu potrzeb mieszkaniowych rodziny, a w drugim zamieszkuje osoba eksmitowana, która nie uiszcza żadnych opłat, w związku z czym opłaty te obciążają rodzinę powódki. Przy dochodzie rodziny 4.300 zł netto oraz zadłużeniu, spłacanym kwotą 200 zł miesięcznie, zdaniem skarżącej nie jest ona w stanie czynić oszczędności „na bieżąco” bez skonkretyzowanego celu. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie powódki nie mogło być uwzględnione. W myśl art. 102 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych z dnia 28 lipca 2005 roku (Dz. U. z 2010r., Nr 90, poz. 594 ze zmianami), zwolnienia od kosztów sądowych może się domagać osoba fizyczna, jeżeli złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi pomoc państwa dla osób, które ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby oszczędności te okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 września 1984 r., sygn. akt II CZ 104/84). Z przedłożonego oświadczenia powódki wynika, że stały dochód jej trzyosobowej rodziny wynosi 4.300 zł, z czego po uiszczeniu wydatków związanych z utrzymaniem obu mieszkań pozostaje 3.130 zł, co prawidłowo ustalił Sąd Rejonowy. Powyższe świadczy w sposób jednoznaczny, iż powódka jest w stanie poczynić oszczędności, które pozwoliłyby jej pokryć koszty niezbędne dla zainicjowania niniejszego procesu, które na obecnym etapie postępowania wynoszą 300 zł. Słusznie do takiego wniosku doszedł też Sąd pierwszej instancji, przy czym, wbrew twierdzeniom skarżącej, okolicznością przesądzającą nie był fakt przysługiwania jej własności dwóch lokali, a wysokość stałych dochodów rodziny, pozwalająca poczynić oszczędności, które pokryją koszty sądowe bez uszczerbku dla jej utrzymania koniecznego. Brak jest natomiast podstaw do priorytetowego względem należności Skarbu Państwa traktowania innych zobowiązań powódki, aktualnie egzekwowanych przez wierzycieli za pośrednictwem komornika. Prawidłowo zatem Sąd Rejonowy stwierdził brak przesłanek koniecznych dla zastosowania art. 102 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych i oddalił wniosek powódki o zwolnienie jej od ich ponoszenia. Wobec powyższego bezzasadne zażalenie powódki oddalono stosownie do art. 385 kpc w związku z art. 397 § 2 kpc . SSO Magdalena Hupa-Dębska
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI