III CZ 7/14

Sąd Najwyższy2014-03-27
SNCywilnespadkiŚrednianajwyższy
spadekstwierdzenie nabycia spadkuzmiana postanowieniaterminnierozpoznanie istoty sprawyzażalenieSąd Najwyższypostępowanie cywilne

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o uchyleniu postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, uznając, że sąd drugiej instancji prawidłowo ocenił nierozpoznanie istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego, które uchyliło postanowienie Sądu Rejonowego o oddaleniu wniosku o zmianę stwierdzenia nabycia spadku. Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy z powodu błędnego zastosowania art. 679 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy, ograniczając się do kontroli formalnej, oddalił zażalenie, stwierdzając, że Sąd Okręgowy prawidłowo zakwalifikował sytuację procesową.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie uczestniczki U. T. na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 6 września 2013 r., które uchyliło postanowienie Sądu Rejonowego w O. z dnia 28 czerwca 2012 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na nierozpoznanie istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji. Sąd Rejonowy oddalił wniosek o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym W. K. ze względu na upływ terminu z art. 679 § 1 k.p.c. Uczestniczka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 233 § 1 k.p.c. i art. 328 § 2 k.p.c. Wnioskodawca A. K. argumentował, że zakres kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym jest ograniczony do badania formalnych podstaw uchylenia orzeczenia. Sąd Najwyższy, podzielając stanowisko wnioskodawcy i analizując zakres kontroli wynikający z art. 3941 § 11 k.p.c., stwierdził, że Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił nierozpoznanie istoty sprawy przez Sąd Rejonowy. W związku z tym, zażalenie zostało oddalone na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. i art. 108 § 2 w zw. z art. 39821 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Zakres kognicji Sądu Najwyższego jest ograniczony jedynie do zbadania istnienia formalnych, procesowych podstaw wydania zaskarżonego orzeczenia, które określa art. 386 § 2 lub § 4 k.p.c. Nie obejmuje oceny zasadności roszczeń ani merytorycznego badania stanowiska prawnego sądu drugiej instancji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że w przypadku zażalenia na postanowienie uchylające orzeczenie sądu pierwszej instancji na podstawie art. 386 § 4 k.p.c., kontrola Sądu Najwyższego dotyczy wyłącznie formalnych podstaw uchylenia, a nie merytorycznej zasadności sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

wnioskodawca A. K.

Strony

NazwaTypRola
A. K.osoba_fizycznawnioskodawca
U. T.Sosoba_fizycznauczestniczka
M. T.osoba_fizycznauczestniczka
W. K.osoba_fizycznauczestniczka

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 386 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, gdy sąd drugiej instancji stwierdzi nierozpoznanie istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji.

k.p.c. art. 3941 § § 11

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje zakres kognicji Sądu Najwyższego przy rozpoznawaniu zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji uchylające postanowienie sądu pierwszej instancji.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 679 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy terminu do złożenia wniosku o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oceny dowodów przez sąd.

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy uzasadnienia orzeczenia.

k.p.c. art. 108 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 39821

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił, że Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy z powodu błędnego zastosowania art. 679 § 1 k.p.c. Zakres kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym jest ograniczony do badania formalnych podstaw uchylenia orzeczenia.

Odrzucone argumenty

Zarzuty uczestniczki dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 233 § 1, art. 328 § 2 k.p.c.) nie mogły odnieść skutku, gdyż nie kwestionowały oceny Sądu Okręgowego odnośnie do nierozpoznania istoty sprawy.

Godne uwagi sformułowania

Zakres kognicji Sądu Najwyższego przy rozpoznawaniu zażalenia [...] jest ograniczony jedynie do zbadania istnienie formalnych, procesowych podstaw wydania zaskarżonego orzeczenia Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy.

Skład orzekający

Mirosław Bączyk

przewodniczący

Iwona Koper

sprawozdawca

Krzysztof Pietrzykowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym na postanowienie uchylające orzeczenie sądu pierwszej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z art. 386 § 4 k.p.c. i art. 3941 § 11 k.p.c.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z zakresem kontroli Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym, co jest istotne dla prawników procesowych, ale mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CZ 7/14 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 27 marca 2014 r. 
 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący) 
SSN Iwona Koper (sprawozdawca) 
SSN Krzysztof Pietrzykowski 
 
 
w sprawie z wniosku A. K. 
przy uczestnictwie U. T.S, M. T. i W. K. 
o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku z dnia 13 maja 1993 r.  
w sprawie o sygn. akt I Ns …/93, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 27 marca 2014 r., 
zażalenia uczestniczki U. T.  
na postanowienie Sądu Okręgowego w K. 
z dnia 6 września 2013 r.,  
 
 
oddala zażalenie i pozostawia rozstrzygnięcie o kosztach 
postępowania 
zażaleniowego 
w 
orzeczeniu 
kończącym 
postępowanie w sprawie. 
 
 
 
 
 
Uzasadnienie 

 
2 
 
Postanowieniem z dnia 6 września 2013 r. Sąd Okręgowy w K., na skutek 
apelacji wnioskodawcy, na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. uchylił postanowienie Sądu 
Rejonowego w O. z dnia 28 czerwca 2012 r. i  przekazał sprawę temu Sądowi do 
ponownego rozpoznania wskazując, że Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty 
sprawy. Sąd Rejonowy oddalił wniosek o  zmianę postanowienia z dnia 13 maja 
1993 r. o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym W. K. ze względu na upływ 
terminu przewidzianego w art. 679 § 1 k.p.c., jednak w ocenie Sądu Okręgowego 
podjętej po rozważeniu materiału dowodowego sprawy, stanowisko to nie jest 
uzasadnione. 
Uczestniczka postępowania U. T. zaskarżyła zażaleniem postanowienie 
Sądu Okręgowego w całości. Zarzuciła naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez 
zaniechanie 
przeprowadzenia 
rzetelnego 
postępowania 
dowodowego 
i 
wszechstronnego zbadania materiału dowodowego zebranego w  sprawie, a także 
przez dowolną ocenę zgromadzonych dowodów; naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. 
przez niewskazanie przyczyn, z powodu których części dowodów odmówiono 
wiarygodności i mocy dowodowej. Wskazała na sprzeczności istotnych ustaleń 
Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego. 
Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do 
ponownego 
rozpoznania 
Sądowi 
Okręgowemu 
oraz 
zasądzenie 
kosztów 
postępowania. 
W odpowiedzi na zażalenie wnioskodawca A. K. podniósł, że  zarzuty 
uczestniczki są sprzeczne z procesową formą instytucji zażalenia do Sądu 
Najwyższego uregulowanego w art. 3941 § 11 k.p.c., która pozwala jedynie na 
badanie, czy Sąd drugiej instancji mógł uchylić zaskarżone postanowienie przy 
powołaniu się na przepis art. 386 § 4 k.p.c. Wniósł o oddalenie zażalenia 
i  zasądzenie od uczestniczki na rzecz wnioskodawcy kosztów postępowania 
zażaleniowego. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 

 
3 
Zakres 
kognicji 
Sądu 
Najwyższego 
przy 
rozpoznawaniu 
zażalenia 
wniesionego na podstawie art. 3941 § 11 k.p.c. jest ograniczony jedynie do 
zbadania istnienie formalnych, procesowych podstaw wydania zaskarżonego 
orzeczenia, które określa art. 386 § 2 lub § 4 k.p.c. (postanowienie Sądu 
Najwyższego z dnia 7  listopada 2012 r. IV CZ 147/12, OSNC 2013 r., nr 3, poz. 
41). Tak określony zakres kontroli nie obejmuje oceny zasadności roszczeń ani 
merytorycznego badania stanowiska prawnego sądu drugiej instancji, jak również 
badania prawidłowości zastosowania przepisów prawa procesowego, które nie 
odnoszą się ściśle do wskazanych w art. 386 § 2 i § 4 k.p.c. podstaw 
uzasadniających uchylenie orzeczenia sądu pierwszej instancji. Sąd Najwyższy 
uwzględnia zażalenie, jeżeli stwierdzi błędne zakwalifikowanie przez sąd 
odwoławczy określonej sytuacji procesowej, jako odpowiadającej powołanej w 
zaskarżonym wyroku podstawie kasatoryjnej. 
W okolicznościach niniejszej sprawy słusznie Sąd Okręgowy przyjął, 
że  w  następstwie bezpodstawnego uznanie przez Sąd Rejonowy istnienia 
przesłanki unicestwiającej żądanie w postaci upływu terminu przewidzianego w art. 
679 § 1 k.p.c., doszło do oddalenia wniosku mimo nierozpoznania istoty sprawy 
w  rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c. 
Nie może odnieść skutku zażalenie uczestniczki, w którym skarżąca 
zarzucając naruszenie przepisów postępowania, nie podnosi zarzutu naruszenia 
art. 386 § 4 k.p.c. i nie kwestionuje oceny Sądu Okręgowego, odnośnie do 
nierozpoznania istoty sprawy przez Sąd pierwszej instancji. 
Z tych względów na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. i art. 
108 § 2 w zw. z art. 39821 k.p.c. orzeczono jak sentencji. 
 
 
 
 
 
 
 
 
es

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI