III CZ 7/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda, potwierdzając, że apelacja wniesiona przez osobę niebędącą profesjonalnym pełnomocnikiem, która działała na podstawie pozornych umów mających na celu obejście przepisów kodeksu postępowania cywilnego, została prawidłowo odrzucona.
Powód wniósł pozew o ochronę dóbr osobistych, a następnie dołączył do niego pełnomocnika, który nie posiadał wykształcenia prawniczego. Pełnomocnik ten, działając na podstawie umów o zarządzanie majątkiem i stałego zlecenia, wniósł apelację od wyroku Sądu Okręgowego. Sąd Apelacyjny odrzucił tę apelację, uznając, że pełnomocnik nie spełniał wymogów art. 87 k.p.c., a umowy były pozorne. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda, podzielając stanowisko Sądu Apelacyjnego.
Sprawa dotyczyła zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu apelacji od wyroku Sądu Okręgowego. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację, ponieważ została ona wniesiona przez osobę, która nie mogła być pełnomocnikiem powoda zgodnie z art. 87 k.p.c. Powód samodzielnie wniósł pozew, a następnie dołączył do niego wolontariusza Stowarzyszenia Pokrzywdzonych przez System Bankowy i Prawny, który nie miał wykształcenia prawniczego. Pełnomocnik ten przedstawił umowę o zarządzanie majątkiem powoda w zakresie roszczenia o ochronę dóbr osobistych oraz umowę stałego zlecenia. Sąd Okręgowy zaakceptował te podstawy pełnomocnictwa, a pełnomocnik wniósł apelację. Sąd Najwyższy uznał rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego za trafne. Podkreślono, że umowy zawarte przez powoda z „pełnomocnikiem” nie uzasadniały dopuszczalności pełnomocnictwa w świetle art. 87 k.p.c., ponieważ roszczenie o naruszenie dóbr osobistych jest ściśle osobiste, a umowy miały charakter pozorny, mający na celu obejście przepisów. Dodatkowo wskazano, że umowy zostały zawarte z osobą prawną (Stowarzyszeniem), która powinna działać przez swoje organy lub udzielić pełnomocnictwa substytucyjnego profesjonalnemu pełnomocnikowi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli umowy te mają charakter pozorny i mają na celu obejście przepisów kodeksu postępowania cywilnego, a roszczenie o ochronę dóbr osobistych jest ściśle osobiste.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy potwierdził, że Sąd Apelacyjny prawidłowo odrzucił apelację wniesioną przez osobę niebędącą profesjonalnym pełnomocnikiem. Kluczowe było ustalenie, że umowy zawarte przez powoda z tą osobą były pozorne, miały na celu obejście art. 87 k.p.c., a roszczenie o ochronę dóbr osobistych nie mogło być przedmiotem umowy o zarządzanie majątkiem w taki sposób, aby umożliwić działanie osoby nieprofesjonalnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Skarb Państwa - Prezes Sądu Okręgowego w K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. G. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa - Prezes Sądu Okręgowego w K. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 87
Kodeks postępowania cywilnego
Określa, kto może być pełnomocnikiem procesowym. Wskazuje, że pełnomocnikiem może być m.in. adwokat lub radca prawny, a także inne osoby na zasadach określonych w ustawie. W kontekście tej sprawy kluczowe było ustalenie, czy osoba niebędąca profesjonalnym pełnomocnikiem mogła skutecznie reprezentować stronę.
Pomocnicze
k.p.c. art. 87 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy sytuacji, gdy pełnomocnictwo jest udzielane przez osobę prawną, która sama jest stroną umowy z powodem. Wskazuje, że osoba prawna powinna działać przez swoje organy lub udzielić pełnomocnictwa substytucyjnego profesjonalnemu pełnomocnikowi.
k.p.c. art. 398¹⁴
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący postępowania kasacyjnego, w tym rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego.
k.p.c. art. 394¹ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący zażaleń, w tym możliwości rozpoznania zażalenia przez Sąd Najwyższy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Apelacja została wniesiona przez osobę niebędącą profesjonalnym pełnomocnikiem. Umowy zawarte przez powoda z „pełnomocnikiem” miały charakter pozorny i miały na celu obejście art. 87 k.p.c. Roszczenie o ochronę dóbr osobistych jest ściśle osobiste i nie może być przedmiotem umowy o zarządzanie majątkiem w sposób umożliwiający działanie osoby nieprofesjonalnej. Osoba prawna, która udzieliła pełnomocnictwa, powinna była udzielić go profesjonalnemu pełnomocnikowi.
Godne uwagi sformułowania
umowy miały charakter pozorny, a ich celem było obejście art. 87 k.p.c. roszczenie to jest ściśle osobiste wolontariusz Stowarzyszenia Pokrzywdzonych przez System Bankowy i Prawny
Skład orzekający
Marta Romańska
przewodniczący
Krzysztof Pietrzykowski
sprawozdawca
Agnieszka Piotrowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 87 k.p.c. w kontekście pozornych umów i reprezentacji przez osoby nieprofesjonalne, zwłaszcza w sprawach o ochronę dóbr osobistych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pozornych umów i próby obejścia przepisów o pełnomocnictwie. Nie stanowi przełomu, ale utrwala utrwaloną linię orzeczniczą.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sądy interpretują przepisy dotyczące pełnomocnictwa procesowego i jak wykrywają próby obejścia prawa za pomocą pozornych umów. Jest to istotne dla praktyków prawa.
“Pozorne umowy i nieprofesjonalny pełnomocnik – Sąd Najwyższy wyjaśnia granice reprezentacji procesowej.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III CZ 7/13 POSTANOWIENIE Dnia 28 lutego 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Marta Romańska (przewodniczący) SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca) SSN Agnieszka Piotrowska w sprawie z powództwa A. G. przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Okręgowego w K. o ochronę dóbr osobistych, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 lutego 2013 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego […] z dnia 16 października 2012 r., oddala zażalenie. 2 Uzasadnienie Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 16 października 2012 r. odrzucił apelację powoda od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 17 lipca 2012 r. Przyczyną odrzucenia było złożenie apelacji przez osobę niemogącą być pełnomocnikiem powoda według art. 87 k.p.c. Powód samodzielnie wniósł pozew. Na rozprawie dołączył do niego pełnomocnik, którym był niemający prawniczego wykształcenia wolontariusz Stowarzyszenia Pokrzywdzonych przez System Bankowy i Prawny. Do wykazania swojego umocowania przedstawił umowę o zarządzanie majątkiem powoda co do jego roszczenia o ochronę dóbr osobistych, które było przedmiotem sprawy oraz umowę stałego zlecenia. Te podstawy pełnomocnictwa zostały zaakceptowane przez Sąd Okręgowy. Pełnomocnikowi powoda wydano odpisu wyroku Sądu Okręgowego wraz z uzasadnieniem. Następnie pełnomocnik powoda w przewidzianym terminie wniósł apelację, która została przesłana stronie przeciwnej, a strona ta wniosła odpowiedź na apelację. Powód reprezentowany przez adwokata wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego jest trafne, a orzeczenia powołane przez ten Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia dobrze ilustrują interpretację art. 87 k.p.c. w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Sąd Apelacyjny przekonywająco wyjaśnił, że osoba wnosząca apelację nie mogła być pełnomocnikiem powoda. Już same bowiem umowy zawarte przez powoda z „pełnomocnikiem” nie uzasadniały dopuszczalności pełnomocnictwa w świetle art. 87 k.p.c. Nie można bowiem zawrzeć umowy o zarządzanie majątkiem w zakresie roszczenia o naruszenie dóbr osobistych, bo roszczenie to jest ściśle osobiste. Poza tym z umowy stałego zlecenia nie wynikało, czego miało ono dotyczyć. Lektura obu umów dowodziła jasno, że miały one charakter pozorny, a ich celem było obejście art. 87 k.p.c. i umożliwienie działania za powoda osoby niebędącej profesjonalnym pełnomocnikiem. Sąd Apelacyjny wskazał ponadto, że rzeczone umowy zostały zawarte z osobą prawną – powołanym wyżej Stowarzyszeniem, 3 które jakby udzieliło pełnomocnictwa substytucyjnego na rzecz konkretnej osoby działającej za powoda. Sąd Apelacyjny przypomniał, że choć w świetle art. 87 k.p.c. osoba prawna może być stroną wymienionych tam umów zawartych z powodem, to jednak wówczas to właśnie osoba prawna przez swoje organy powinna działać w procesie, a jedynie wolno jej udzielić pełnomocnictwa substytucyjnego profesjonalnemu pełnomocnikowi, co wynika z art. 87 § 2 k.p.c. Z przedstawionych powodów orzeczono, jak w sentencji (art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.). db
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI