III CZ 7/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu apelacji z powodu nieuiszczenia opłaty podstawowej.
Sąd Apelacyjny odrzucił apelację powoda, ponieważ nie została uiszczona opłata podstawowa, mimo że powód był częściowo zwolniony z kosztów sądowych. Pełnomocnik powoda wniósł zażalenie, argumentując, że nie można obciążać pełnomocnika z urzędu obowiązkiem ponoszenia opłat. Sąd Najwyższy uznał, że obowiązek ten spoczywa na stronie, a skutki jego niewykonania ponosi strona, co uzasadnia odrzucenie apelacji.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło apelację od wyroku Sądu Okręgowego. Powodem odrzucenia apelacji było nieuiszczenie opłaty podstawowej, mimo częściowego zwolnienia powoda z kosztów sądowych. Sąd Apelacyjny zastosował przepisy ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2006 roku, zgodnie z którymi strona zwolniona z kosztów sądowych nadal była zobowiązana do uiszczenia opłaty podstawowej. Pełnomocnik powoda w zażaleniu podniósł zarzut naruszenia przepisów proceduralnych, argumentując, że nie można nakładać na pełnomocnika z urzędu obowiązku ponoszenia opłat sądowych. Sąd Najwyższy stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie nakładało takiego obowiązku na pełnomocnika, a jedynie na stronę postępowania. Negatywne skutki procesowe niewniesienia opłaty ponosi strona, co w tym przypadku skutkowało odrzuceniem apelacji. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny prawidłowo zastosował przepisy i oddalił zażalenie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, obowiązek ponoszenia opłat sądowych obciąża wyłącznie stronę postępowania, a nie jej pełnomocnika.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że negatywne skutki procesowe niewniesienia opłaty obciążają stronę, a nie pełnomocnika z urzędu. Postanowienie Sądu Apelacyjnego nie nakładało takiego obowiązku na pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Sąd Apelacyjny
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B.N. | osoba_fizyczna | powód |
| J.N. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 1302 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odrzucenia środka odwoławczego w przypadku nieuiszczenia należnej opłaty.
u.k.s.s.c. art. 100 § ust. 2
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Przepis w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2006 r., przewidujący obowiązek uiszczenia opłaty podstawowej przez stronę zwolnioną od kosztów sądowych.
k.p.c. art. 394¹ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.
k.p.c. art. 394¹ § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 395 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Ustawa w brzmieniu prawnym przed nowelizacją z dnia 14 grudnia 2006 r.
Ustawa z dnia 14 grudnia 2006 r.
Ustawa nowelizująca, do spraw wszczętych przed jej wejściem w życie stosuje się przepisy dotychczasowej ustawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek ponoszenia opłat sądowych obciąża stronę, a nie pełnomocnika z urzędu. Prawidłowe zastosowanie przepisów ustawy o kosztach sądowych w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2006 r. uzasadnia odrzucenie nieopłaconej apelacji.
Odrzucone argumenty
Pełnomocnik z urzędu powinien być zwolniony z obowiązku wykładania własnych środków na pokrycie opłat sądowych obciążających stronę. Zastosowanie art. 1302 § 3 k.p.c. obciążającego pełnomocnika odpowiedzialnością za nieopłacenie środka odwoławczego nie powinno mieć miejsca.
Godne uwagi sformułowania
Nie można bowiem nakładać na pełnomocnika, ustanowionego z urzędu, obowiązku wykładania własnych środków na pokrycie opłat sądowych obciążających stronę. Taki obowiązek może obciążać jedynie stronę postępowania, toteż negatywne, procesowo-prawne skutki niewykonania obowiązku wniesienia stosownej opłaty może ponosić jedynie strona nie czyniąca zadość ciążącemu na niej obowiązkowi ustawowemu.
Skład orzekający
Mirosław Bączyk
przewodniczący, sprawozdawca
Zbigniew Kwaśniewski
członek
Katarzyna Tyczka-Rote
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłat sądowych od apelacji w sprawach, gdzie strona jest częściowo zwolniona z kosztów, oraz odpowiedzialności za te opłaty."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji z 2006 r. oraz specyfiki postępowania zażaleniowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu kosztów sądowych i roli pełnomocnika z urzędu, co jest istotne dla praktyków prawa, choć nie zawiera nietypowych faktów.
“Pełnomocnik z urzędu a opłaty sądowe: Kto ponosi koszty apelacji?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III CZ 7/09 POSTANOWIENIE Dnia 12 lutego 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Zbigniew Kwaśniewski SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z powództwa B.N. przeciwko J.N. o złożenie oświadczenia woli, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 lutego 2009 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 14 listopada 2008 r., sygn. akt [...], oddala zażalenie. 2 Uzasadnienie Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 14 listopada 2008 r. odrzucił apelację powoda wniesioną od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 3 września 2008 r. Apelacja ta została złożona przez stronę powodową, reprezentowaną w postępowaniu przez pełnomocnika z urzędu bez uiszczenia opłaty podstawowej w wysokości 30 zł. W stosunku do powoda miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. nr 167, poz. 1398 ze zm.) w brzmieniu prawnym przed nowelizacją z dnia 14 grudnia 2006 r., przewidujące obowiązek uiszczenia opłaty podstawowej przez stronę zwolnioną od kosztów sądowych (art. 100 ust. 2 tej ustawy). Rozstrzygnięcie Sądu zapadło na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c. W zażaleniu na postanowienie Sądu Apelacyjnego podniesiono zarzut naruszenia art. 1302 § 3 k.p.c. i art. 100 § 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych z 2005 r. Wnosząc o dopuszczenie dowodów wnioskowanych w zażaleniu, pełnomocnik powoda domagał się zastosowania art. 395 § 2 k.p.c., ewentualnie – uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości oraz wezwania powoda do uiszczenia opłaty od apelacji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Należy przede wszystkim zwrócić uwagę na to, z jakiego powodu pełnomocnik powoda zaskarżył postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające apelację powoda. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik wyjaśnił, że nie mógł skontaktować się z powodem w żaden sposób po zapadnięciu wyroku przed sądem pierwszej instancji, dlatego złożył apelację bez uiszczenia stosownej opłaty podstawowej. Zdaniem pełnomocnika wnoszącego zażalenie, „zastosowanie przez Sąd art. 1302 § 3 k.p.c., obciążającego adwokata odpowiedzialnością za nieopłacenie środka odwoławczego, nie powinno mieć miejsca”. Nie można bowiem nakładać na pełnomocnika, ustanowionego z urzędu, obowiązku wykładania własnych środków na pokrycie opłat sądowych obciążających stronę. 3 Należy stwierdzić, że z zaskarżonego postanowienia nie wynika nałożenie na pełnomocnika powoda sugerowanego obowiązku ponoszenia opłaty podstawowej, przewidzianej w art. 100 ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Taki obowiązek może obciążać jedynie stronę postępowania, toteż negatywne, procesowo-prawne skutki niewykonania obowiązku wniesienia stosownej opłaty może ponosić jedynie strona nie czyniąca zadość ciążącemu na niej obowiązkowi ustawowemu. Takim procesowym skutkiem stanie się właśnie m.in. odrzucenie nieopłaconej apelacji. W zażaleniu pełnomocnik powoda nie kwestionuje, że w stosunku do powoda - zwolnionego od kosztów sądowych częściowo (tj. od opłat sądowych) – będą miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w brzmieniu przed zmianą tej ustawy ustawą z dnia 14 grudnia 2006 r. (art. 100 § 2 ustawy przewidywał obowiązek uiszczenia opłaty podstawowej także przez stronę zwolnioną od kosztów sądowych). Sąd powołał się na art. 2 ustawy nowelizującej, zgodnie z którym do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy z 2006 r. stosuje się przepisy dotychczasowej ustawy. Skoro wspomniane przepisy miały zastosowanie, to Sąd Apelacyjny prawidłowo odrzucił apelację, od której nie wniesiono opłaty podstawowej (art. 1302 § 3 k.p.c.). W tej sytuacji zażalenie pełnomocnika należy uznać za nieuzasadnione. Dlatego Sąd Najwyższy na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39414 k.p.c. orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI