III CZ 69/11

Sygn. akt III CZ 69/11 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 2 grudnia 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
SSN Hubert Wrzeszcz (przewodniczący) 
SSN Wojciech Katner 
SSN Anna Kozłowska (sprawozdawca) 
 
 
w sprawie ze skargi powoda Andrzeja L. 
o wznowienie postępowania w sprawie  
z powództwa Andrzeja L. 
przeciwko Skarbowi Państwa - Ministrowi Pracy i Polityki Społecznej, 
Wojewodzie M. i Czesławowi W. 
o ochronę dóbr osobistych, zapłatę i zadośćuczynienie, zakończonej  
prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego  
z dnia 30 września 2010 r.,  
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 2 grudnia 2011 r., 
zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego  
z dnia 14 czerwca 2011 r.,  
 
 
1. oddala zażalenie, 
2. zasądza od Andrzeja L. na rzecz Skarbu Państwa - 
Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa 3600 (trzy tysiące 
sześćset) 
zł 
tytułem 
zwrotu 
kosztów 
zastępstwa 
procesowego w postępowaniu zażaleniowym, 
3. oddala wniosek adw. Macieja M. o przyznanie kosztów 
nieopłaconej 
pomocy 
prawnej 
udzielonej 
z 
urzędu 
skarżącemu Andrzejowi L. w postępowaniu zażaleniowym. 
Uzasadnienie 

 
2 
 
Andrzej L. domagał się wznowienia postępowania w sprawie z jego 
powództwa przeciwko Czesławowi W. oraz Skarbowi Państwa reprezentowanemu 
przez Wojewodę M. i Ministra Pracy i Polityki Społecznej o ochronę dóbr 
osobistych, zadośćuczynienie i odszkodowanie. W sprawie tej, Sąd Okręgowy 
postanowieniem z dnia 30 grudnia 2008 r. odrzucił pozew w stosunku do Skarbu 
Państwa z uwagi na powagę rzeczy osądzonej, zaś wyrokiem z dnia 20 maja 2010 
r. oddalił powództwo skierowane przeciw Czesławowi W. Apelacja  powoda od tego 
wyroku została oddalona przez Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 30 września 2010 
r. W wyroku  Sądu Apelacyjnego Sąd ten zamieścił również postanowienie, mocą 
którego   rozstrzygnął o zażaleniu powoda na postanowienie Sądu Okręgowego z 
dnia 23 czerwca 2010 r. dotyczącego kosztów procesu należnych Skarbowi 
Państwa w związku z postanowieniem o odrzuceniu pozwu.  
 W skardze o wznowienie postępowania złożonej osobiście przez powoda, 
jako zaskarżone skargą zostały wskazane wyrok Sądu Okręgowego z dnia 20 maja 
2010 r. i postanowienie tego Sądu z dnia 30 grudnia 2008 r., zaś w piśmie jego 
pełnomocnika z dnia 25 maja 2010 r., precyzującego skargę wskazano, że skargą 
został zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 30 września 2010 r.  oddalający 
apelację powoda od wyroku Sądu Okręgowego. Jako podstawę  skargi o 
wznowienie postępowania skarżący powołał odkrycie nowych  faktów i dowodów  
wcześniej mu nie znanych, a ujawnionych w trakcie przeglądania przez niego akt 
swoich akt osobowych u byłego pracodawcy;  wskazał, że w aktach tych znalazł 
zaświadczenia lekarskie i pisma lekarzy zawierające kłamstwa i oszczerstwa pod 
jego adresem naruszające jego dobra osobiste. Nadto podniósł, że sądy orzekały 
na podstawie podrobionych dokumentów w postaci karty skorowidza Poradni 
Zdrowia Psychicznego  i dokumentacji rentowej  ZUS sfałszowanej przez 
pozwanego Czesława W. 
Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 14 czerwca 2011 r. odrzucił skargę o 
wznowienie postępowania wskazując, że żadna z powołanych przez skarżącego 
okoliczności nie pozwala jej zakwalifikować jako przewidziane w art. 403 § 1 pkt 1 
k.p.c. i art. 403 § 2 k.p.c. ustawowe podstawy wznowienia. Skarga  nieoparta na 

 
3 
ustawowej podstawie o wznowienie, podlega, zgodnie z treścią art. 410 § 1 k.p.c., 
odrzuceniu.  
W zażaleniu na to postanowienie Andrzej L. zarzucając naruszenie art. 410 
§1 k.p.c. w związku  z art. 412 §1 k.p.c. domagał się uchylenia zaskarżonego 
postanowienia i przekazania sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego  
rozpoznania oraz zasądzenia od pozwanych na rzecz powoda kosztów 
postępowania zażaleniowego, a nadto zasądzenia od Skarbu Państwa na swoją 
rzecz, jako działającego za powoda pełnomocnika z urzędu, kosztów pomocy 
prawnej udzielonej powodowi w postępowaniu zażaleniowym 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 Zażalenie jest bezzasadne. 
Zgodnie z art. 410 § 1 k.p.c., sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym skargę 
o wznowienie postępowania wniesioną po upływie przepisanego terminu, 
niedopuszczalną lub nieopartą na ustawowej podstawie. Skarga o wznowienie 
postępowania nie jest oparta na ustawowej podstawie nie tylko wtedy, gdy 
powołana w niej podstawa wznowienia została sformułowana w sposób 
nieodpowiadający ustawie, ale także wówczas, gdy z uzasadnienia skargi wynika, 
że podstawa ta w rzeczywistości nie istnieje. Innymi słowy, skarga o wznowienie 
postępowania podlega odrzuceniu, jeżeli w okolicznościach konkretnej sprawy 
wskazana przez stronę podstawa nie zostanie przez sąd stwierdzona. 
Taka sytuacja miała miejsce w sprawie.  
Stawiany pozwanemu Czesławowi W. przez skarżącego zarzut fałszerstwa 
dokumentów był przedmiotem badania przez sądy obu instancji, w toku 
postępowania którego dotyczy skarga o wznowienie postępowania. Nie można 
żądać wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 1 pkt 2 k.p.c., gdy zarzut 
fałszu dokumentu był zgłoszony w dotychczasowym postępowaniu i został przez 
sąd uznany za niezasadny (por. wyrok Sądu Najwyższego z 16 maja 2007 r., 
III CSK 56/07 nie publ.).  
Żaden  też z dokumentów wskazanych przez skarżącego nie może  zostać 
uznany za środek dowodowy, który mógłby stanowić przesłankę wznowienia 
postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. Również część okoliczności 

 
4 
powoływanych w skardze jako „nowych” była już powoływanych w postępowaniu, 
przy czym  twierdzenie o sfałszowaniu zaświadczenia lekarskiego powołana została  
w pozwie. Akta osobowe skarżącego znajdujące się u jego byłego pracodawcy, 
w Szpitalu Specjalistycznym, którym skarżący nadaje przymiot „nowości”, zostały 
utworzone wiele lat temu i mogły być wykorzystane przez skarżącego jako dowód w 
sprawie zarówno przed sądem pierwszej  jaki i drugiej instancji. W skardze brak 
było argumentacji  pozwalającej  na uznanie, że skarżący nie mógł zapoznać się 
wcześniej ze swoimi aktami osobowymi i powołać się na nie w toku zakończonego 
postępowania. 
Należy przypomnieć, że podstawa wznowienia z art. 403 § 2 k.p.c. 
nie zachodzi, jeżeli w poprzednim postępowaniu istniała obiektywna możliwość 
powołania oznaczonych okoliczności i środków dowodowych, a tylko na skutek 
opieszałości, zaniedbania, zapomnienia lub błędnej oceny potrzeby ich powołania 
strona tego nie uczyniła (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 
10 lutego 1999 r., II CKN 807/98, LEX nr 78214; z dnia 4 marca 2005 r., II CZ 
134/04, nie publ.; z dnia 19 lutego 2009 r., II CZ 16/09, nie publ.; z dnia 25 maja 
2011 r., II CZ 3/11, nie publ.). 
W tym stanie rzeczy zażalenie podlegało oddaleniu (art. 39814 k.p.c. 
w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).    
Dodać należy, że sentencja zaskarżonego postanowienia wskazuje, iż  Sąd 
Apelacyjny rozstrzygnął o skardze o wznowienie postępowania zakończonego 
prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 30  września 2010 r. Wyrokiem tym 
zakończono postępowanie toczące się z powództwa skarżącego wyłącznie 
przeciwko Czesławowi W. Objęcie tym wyrokiem rozstrzygnięcia dotyczącego 
kosztów procesu należnych Skarbowi Państwa w związku z prawomocnym już 
wówczas postanowieniem z dnia 30 grudnia 2008 r., odrzucającym pozew 
przeciwko temu pozwanemu, miało charakter techniczny i rozstrzygnięcia tego nie 
czyniło częścią wyroku jako decyzji procesowej sądu rozstrzygającego o roszczeniu 
przeciwko Czesławowi W.;  orzeczenie to pozostało  samoistnym postanowieniem 
wydanym 
pod 
odrębną 
sygnaturą 
akt 
rozstrzygającym 
o 
zażaleniu 
od 
postanowienia, które dotyczyło innego pozwanego. Zgodnie z treścią art. 399 k.p.c. 

 
5 
można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym 
wyrokiem. Jest zatem jasne, że skarga mogła być skierowana tylko przeciwko 
wyrokowi oddalającemu apelację od wyroku oddalającego powództwo przeciwko 
Czesławowi W. Jak wskazano na wstępie, w taki też sposób skargę tę sprecyzował 
pełnomocnik powoda w piśmie z dnia 25 maja 2011 r. Dodać jednak też należy, 
że zarówno w tym piśmie jak i w zażaleniu na  postanowienie Sądu Apelacyjnego 
odrzucające tę skargę,  jako pozwani  zostali wskazani nie tylko Czesław W., ale 
nadto Skarb Państwa, określono też wartość przedmiotu sporu wobec  każdego  z 
tych  pozwanych oddzielnie, a nawet  oddzielnie w odniesieniu do obu jednostek 
organizacyjnych pozwanego Skarbu Państwa. Ponadto w zażaleniu  skarżący 
domagał się zasądzenia kosztów postępowania zażaleniowego od pozwanych. 
Najwyraźniej konsekwentne traktowanie Skarbu Państwa jako pozwanego 
w sprawie toczącej się ze skargi o wznowienie postępowania (również 
i w postępowaniu zażaleniowym) uzasadniało zasądzenie od powoda na rzecz 
Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa należnych jej kosztów zastępstwa 
procesowego, tym bardziej, że postępowaniu zażaleniowym podjęła czynności 
procesowe  usprawiedliwiające zasądzenie  takich  kosztów (art. 98 § 1 i § 3 k.p.c. 
w związku z art. 11 ust. 3  ustawy z dnia  8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej  
Skarbu Państwa - Dz. U. z 2005 r. Nr 169, poz. 1417 ze zm. w związku z § § 6 pkt 
7 i 13 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 
2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb 
Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - Dz. U. 
nr 163, poz. 1348 ze zm.).  
 Oddalić należało wniosek pełnomocnika powoda o przyznanie kosztów 
pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Sam fakt świadczenia pomocy prawnej 
z urzędu nie jest wystarczającą podstawą do otrzymania wynagrodzenia z tego 
tytułu. 
Pomoc 
ta 
powinna 
być 
udzielona 
zgodnie 
z 
wymaganiami 
stawianymi  profesjonaliście. Tymczasem sformułowania nie tylko skargi, ale 
i zażalenia, o których była mowa wyżej, a nadto wyjątkowa ogólnikowość 
argumentów zawartych w zażaleniu i brak jakichkolwiek skonkretyzowanych 
w nawiązaniu do realiów sprawy zarzutów, adekwatnych przy tym do uzasadnienia 
zaskarżonego postanowienia, nie usprawiedliwiają przyznania tego wynagrodzenia 

 
6 
(por. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 12 lutego 1999 r., II CKN 341/98, OSNC 
1999, nr 6, poz. 123, z dnia 20 września 2007 r., II CZ 69/07, OSNC 2008, nr 3, 
poz. 41  z dnia 11 maja 2011 r., II CSK 699/10, OSNC Zb. Dod. 2011, nr C, 
poz. 72 i z dnia 22 września 2011 r. V CZ  66/11 LEX nr 960548). 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
jw