III CZ 69/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie syndyka na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej dotyczącej wynagrodzenia syndyka w postępowaniu upadłościowym, uznając skargę za niedopuszczalną.
Syndyk zakwestionował postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu jego skargi kasacyjnej, która dotyczyła wynagrodzenia ustalonego przez Sąd Rejonowy w postępowaniu upadłościowym. Syndyk zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych. Sąd Najwyższy uznał, że skarga kasacyjna w tym przypadku była niedopuszczalna, ponieważ postanowienie dotyczące wynagrodzenia syndyka w postępowaniu upadłościowym nie podlega zaskarżeniu kasacyjnemu na podstawie przepisów regulujących dopuszczalność takich środków.
Sprawa dotyczyła zażalenia syndyka Masy Upadłości Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa (...) w Z. na postanowienie Sądu Okręgowego w L., które odrzuciło jego skargę kasacyjną. Skarga kasacyjna była skierowana przeciwko postanowieniu Sądu Okręgowego oddalającemu zażalenie syndyka na postanowienie Sądu Rejonowego ustalające wynagrodzenie syndyka za czynności wykonane w okresie od 6 lipca 1995 r. do 6 czerwca 2003 r. Sąd Najwyższy rozważył, że wynagrodzenie syndyka stanowi koszt postępowania upadłościowego i może być dochodzone tylko w tym postępowaniu. Niezłożenie wniosku o przyznanie wynagrodzenia w terminie powoduje utratę możliwości jego przyznania. Sąd Najwyższy podkreślił, że postanowienie Sądu Okręgowego oddalające zażalenie na postanowienie przyznające wynagrodzenie na podstawie art. 122 pr. upadł. nie podlega zaskarżeniu kasacyjnemu. Dopuszczalność skargi kasacyjnej w postępowaniu upadłościowym jest ograniczona do przypadków określonych w art. 193 pr. upadł. oraz w określonych sytuacjach związanych ze sprzedażą nieruchomości lub statków. Ponieważ postanowienie Sądu Okręgowego nie mieściło się w tych hipotezach, skarga kasacyjna była niedopuszczalna. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie syndyka.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie to nie podlega zaskarżeniu kasacyjnemu, ponieważ nie mieści się w katalogu orzeczeń dopuszczonych do zaskarżenia kasacyjnego w postępowaniu upadłościowym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że dopuszczalność środków zaskarżenia w postępowaniu upadłościowym jest regulowana przepisami szczególnymi, a skarga kasacyjna jest dopuszczalna tylko w ściśle określonych przypadkach (art. 193 pr. upadł. oraz art. 7751 § 2 k.p.c. w określonych sytuacjach). Postanowienie dotyczące wynagrodzenia syndyka nie należy do tych przypadków.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Sąd Okręgowy (w kontekście utrzymania w mocy jego postanowienia)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Wojewódzkie Przedsiębiorstwo (...) w Z. | spółka | upadły |
| syndyk Masy Upadłości Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa (...) w Z. | inne | skarżący |
Przepisy (15)
Główne
pr. upadł. art. 122 § § 1 i 2
Prawo upadłościowe
Wynagrodzenie syndyka stanowi element kosztów postępowania upadłościowego i może być dochodzone tylko w tym postępowaniu. Niezłożenie wniosku o przyznanie wynagrodzenia w terminie powoduje utratę możliwości jego przyznania.
Pomocnicze
Ustawa o zmianie rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 października 1934 r. – Prawo upadłościowe i niektórych innych ustaw art. 5
Podstawa prawna przyznania wynagrodzenia syndykowi w kwocie 317 989 zł na podstawie art. 122 § 1 i 2 pr. upadł. w brzmieniu obowiązującym do 3 stycznia 1998 r.
k.p.c. art. 519¹
Kodeks postępowania cywilnego
pr. upadł. art. 64
Prawo upadłościowe
k.p.c. art. 3935
Kodeks postępowania cywilnego
pr. upadł. art. 17 § § 3
Prawo upadłościowe
Podstawa do odrzucenia skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Nie mają zastosowania przepisy odsyłające w zakresie dopuszczalności środków zaskarżenia w postępowaniu upadłościowym.
pr. upadł. art. 68
Prawo upadłościowe
Nie mają zastosowania przepisy odsyłające w zakresie dopuszczalności środków zaskarżenia w postępowaniu upadłościowym.
k.p.c. art. 775¹ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przypadki dopuszczalności skargi kasacyjnej w postępowaniu egzekucyjnym, które mogą mieć zastosowanie w postępowaniu upadłościowym przy sprzedaży nieruchomości lub statków.
pr. upadł. art. 193
Prawo upadłościowe
Określa przypadki dopuszczalności skargi kasacyjnej w postępowaniu upadłościowym (odmowa zatwierdzenia układu).
k.p.c. art. 39814
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy.
k.p.c. art. 3941
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy.
pr. upadł. art. 68
Prawo upadłościowe
Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy.
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze art. 536
Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy.
Ustawa z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych art. 3
Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie sądu drugiej instancji oddalające zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji ustalające wynagrodzenie syndyka w postępowaniu upadłościowym nie podlega zaskarżeniu kasacyjnemu. Dopuszczalność skargi kasacyjnej w postępowaniu upadłościowym jest ściśle określona przepisami szczególnymi i nie obejmuje postanowień dotyczących wynagrodzenia syndyka. Wynagrodzenie syndyka stanowi koszt postępowania upadłościowego i może być dochodzone tylko w tym postępowaniu.
Odrzucone argumenty
Postanowienie Sądu Okręgowego oddalające zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego przyznające wynagrodzenie syndykowi podlega zaskarżeniu kasacyjnemu. Zastosowanie art. 5191 k.p.c., art. 64 pr. upadł., art. 3935 k.p.c. oraz art. 17 pr. upadł. prowadziło do błędnego odrzucenia skargi kasacyjnej.
Godne uwagi sformułowania
Wynagrodzenie należne syndykowi na podstawie art. 122 pr. upadł. stanowi element kosztów właściwego postępowania upadłościowego. Może być zatem dochodzone tylko w tym postępowaniu. Nie można się zgodzić ze skarżącym, że postanowienie Sądu Okręgowego oddalające zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego przyznające wynagrodzenie na podstawie art. 122 pr. upadł. podlega zaskarżeniu kasacyjnemu. o dopuszczalności skargi kasacyjnej w postępowaniu egzekucyjnym rozstrzygają wyłącznie przepisy art. 7751 k.p.c., a w postępowaniu upadłościowym - przepisy art. 17 ust. 3 oraz art. 193 pr. upadł.
Skład orzekający
Mirosław Bączyk
przewodniczący
Elżbieta Skowrońska-Bocian
członek
Kazimierz Zawada
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie niedopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach dotyczących wynagrodzenia syndyka w postępowaniu upadłościowym."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego i orzecznictwa sprzed nowelizacji przepisów dotyczących postępowania upadłościowego i kasacyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie jest istotne dla praktyków prawa upadłościowego, ponieważ precyzuje granice zaskarżalności orzeczeń dotyczących wynagrodzenia syndyka, co ma bezpośrednie przełożenie na koszty i przebieg postępowań.
“Kiedy skarga kasacyjna w sprawie wynagrodzenia syndyka jest niedopuszczalna? Wyjaśnia Sąd Najwyższy.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III CZ 69/05 POSTANOWIENIE Dnia 14 września 2005 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący) SSN Elżbieta Skowrońska-Bocian SSN Kazimierz Zawada (sprawozdawca) w sprawie upadłości Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa (...) w Z. po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 września 2005 r., zażalenia syndyka Masy Upadłości Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa (...) w Z. na postanowienie Sądu Okręgowego w L. z dnia 3 marca 2005 r., sygn. akt IX Gz (...), oddala zażalenie. Uzasadnienie W dniu 30 września 2004 r. Sąd Rejonowy ustalił wynagrodzenie syndyka za czynności wykonane w okresie od 6 lipca 1995 r. do 6 czerwca 2003 r. Podstawę prawną przyznanego syndykowi wynagrodzenia w kwocie 317 989 zł stanowił art. 122 § 1 i 2 pr. upadł. w brzmieniu obowiązującym do 3 stycznia 1998 r. Zastosowanie wymienionego przepisu we wskazanym brzmieniu opierało się na art. 5 ustawy z dnia 31 lipca 1997 r. o zmianie rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 października 1934 r. – Prawo upadłościowe i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 117, poz. 751). Zażalenie syndyka na wspomniane postanowienie Sąd Okręgowy oddalił postanowieniem z dnia 5 stycznia 2005 r. Na to ostatnie postanowienie syndyk wniósł skargę kasacyjną, która jednak została odrzucona przez Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 3 marca 2005 r. jako niedopuszczalna w świetle art. 17 § 3 pr. upadł. 2 W zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej syndyk zakwestionował zasadność tego rozstrzygnięcia; zarzucił, iż zostało ono wydane z naruszeniem art. 5191 k.p.c., art. 64 pr. upadł, art. 3935 k.p.c. oraz art. 17 pr. upadł. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wynagrodzenie należne syndykowi na podstawie art. 122 pr. upadł. stanowi element kosztów właściwego postępowania upadłościowego. Może być zatem dochodzone tylko w tym postępowaniu. Niezłożenie przez syndyka wniosku o przyznanie wynagrodzenia w terminie określonym w art. 125 pr. upadł. powoduje utratę możliwości jego przyznania. Nie można się zgodzić ze skarżącym, że postanowienie Sądu Okręgowego oddalające zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego przyznające wynagrodzenie na podstawie art. 122 pr. upadł. podlega zaskarżeniu kasacyjnemu. W literaturze reprezentowany jest pogląd, że dopuszczalność środków zaskarżenia jest regulowana (z wyjątkami dotyczącymi zażalenia) w każdym postępowaniu w sposób szczególny, co oznacza, że nie mają zastosowania w tym zakresie przepisy odsyłające, a więc między innymi art. 13 § 2 k.p.c. i art. 68 pr. upadł. Gdy chodzi o skargę kasacyjną, orzecznictwo Sądu Najwyższego podziela to stanowisko w szczególności w odniesieniu do postępowania egzekucyjnego toczącego się według przepisów w brzmieniu obowiązującym do 5 lutego 2005 r. oraz w odniesieniu do postępowania upadłościowego toczącego się według przepisów rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 października 1934 r. – Prawo upadłościowe. Przyjmuje się mianowicie w orzecznictwie Sądu Najwyższego, że o dopuszczalności skargi kasacyjnej w postępowaniu egzekucyjnym rozstrzygają wyłącznie przepisy art. 7751 k.p.c., a w postępowaniu upadłościowym - przepisy art. 17 ust. 3 oraz art. 193 pr. upadł. (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 1997 r., I CKN 13/96, OSNC 1997/5, poz. 54 i z dnia 20 lutego 2003 r., I CZ 10/03, LEX nr 78270). Stąd wniosek, że skarga kasacyjna na orzeczenia sądu drugiej instancji zapadłe w toku właściwego postępowania upadłościowego jest dopuszczalna tylko w przypadkach określonych w art. 193 pr. upadł. (odmowa zatwierdzenia układu) oraz – gdy nieruchomość lub statek są zgodnie z art. 118 pr. upadł. sprzedawane według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego - w dwóch pierwszych przypadkach określonych w art. 7751 § 2 k.p.c. (przybicie oraz przysądzenie własności). Wydane w toku właściwego postępowania upadłościowego postanowienie Sądu Okręgowego oddalające zażalenie syndyka na postanowienie Sądu Rejonowego 3 ustalające jego wynagrodzenie nie należy oczywiście do orzeczeń objętych hipotezą art. 193 pr. upadł., ani do orzeczeń objętych hipotezą art. 7751 § 2 k.p.c. w brzmieniu sprzed 5 lutego 2005 r. Wywody skarżącego odwołujące się do orzeczeń Sądu Najwyższego z okresu międzywojennego, rozstrzygających skargi kasacyjne na postanowienia sądu drugiej instancji co do wynagrodzenia syndyka, pomijają to, że w orzecznictwie, które ukształtowało się po przywróceniu w 1996 r. skargi kasacyjnej, nie zostało podtrzymane stanowisko judykatury z okresu międzywojennego kwalifikujące rozstrzygnięcia o kosztach postępowania jako orzeczenia co do istoty sprawy (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 20 grudnia 1996 r., I CZ 30/96, OSNC 1997, nr 3, poz. 34, z dnia 3 kwietnia 1997 r., I CZ 27/97, OSNC 1997, nr 9, poz. 130 i z dnia 11 stycznia 2001 r., IV CKN 1630/00, LEX nr 52455). Mając powyższe na względzie orzeczono jak w sentencji (art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 k.p.c., art. 68 pr. upadł., art. 536 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze /Dz. U. Nr 60, poz. 535 ze zm./ oraz art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych /Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98/).