III CZ 68/11

Sąd Najwyższy2011-11-30
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
koszty sądowekoszty zastępstwa procesowegobiegły sądowyzażalenieSąd NajwyższySąd Okręgowypostępowanie apelacyjne

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego, uznając, że sąd drugiej instancji prawidłowo rozliczył koszty, nie uwzględniając wydatków na biegłego poniesionych przed sądem pierwszej instancji.

Powód wniósł zażalenie na postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego, zarzucając sądowi drugiej instancji naruszenie przepisów k.p.c. poprzez niezasądzenie od pozwanego poniesionych przez powoda kosztów wynagrodzenia biegłego sądowego z postępowania przed sądem pierwszej instancji. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, wskazując, że rozliczenie kosztów przez sąd drugiej instancji było prawidłowe, a kwestia kosztów biegłego z pierwszej instancji powinna być rozstrzygnięta odrębnie i nie stanowiła przedmiotu kontroli instancyjnej w ramach apelacji pozwanego.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda Iwo L. na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Okręgowego z dnia 29 kwietnia 2011 r. Powód zarzucił sądowi drugiej instancji naruszenie art. 98 § 1 i 2 oraz art. 108 § 1 k.p.c. poprzez niezasądzenie od pozwanego Andrzeja D. na jego rzecz kosztów wynagrodzenia biegłego sądowego poniesionych w postępowaniu przed Sądem Rejonowym. Powód wskazał, że sąd pierwszej instancji zarządził wydanie odrębnego postanowienia w przedmiocie rozliczenia kosztów opinii biegłego, czego jednak nie uczynił. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, stwierdzając, że zgodnie z art. 394¹ § 1 pkt 2 k.p.c. zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje także na postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Sąd Najwyższy podkreślił, że sąd rozstrzyga o kosztach w każdym orzeczeniu kończącym sprawę w instancji (art. 108 § 1 k.p.c.), co uczynił Sąd Okręgowy, orzekając o kosztach postępowania apelacyjnego i obciążając nimi pozwanego. Zarzuty powoda dotyczące kosztów biegłego z pierwszej instancji nie mogły być uwzględnione, ponieważ rozstrzygnięcie w tym zakresie podlegało oddzielnemu zaskarżeniu na podstawie art. 394 § pkt 9 k.p.c. i nie stanowiło przedmiotu kontroli instancyjnej w ramach apelacji pozwanego. Wydatki te nie należały do kosztów sądowych poniesionych przez stronę w postępowaniu apelacyjnym i nie podlegały rozliczeniu w instancji odwoławczej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd drugiej instancji nie jest zobowiązany do uwzględnienia kosztów biegłego z pierwszej instancji w ramach rozliczenia kosztów postępowania apelacyjnego, jeśli rozstrzygnięcie w tym zakresie nie było przedmiotem kontroli instancyjnej w ramach apelacji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że rozliczenie kosztów przez sąd drugiej instancji w postępowaniu apelacyjnym dotyczy kosztów poniesionych w tej instancji. Kwestia kosztów biegłego z pierwszej instancji, w przypadku zarządzenia odrębnego postanowienia, podlega oddzielnemu zaskarżeniu i nie stanowi przedmiotu kontroli w ramach apelacji od wyroku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

pozwany

Strony

NazwaTypRola
Iwo L.osoba_fizycznapowód
Andrzej D.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 394¹ § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje także na postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji.

Pomocnicze

k.p.c. art. 98 § § 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

Reguła odpowiedzialności za wynik procesu.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd rozstrzyga o kosztach w każdym orzeczeniu kończącym sprawę w instancji.

k.p.c. art. 394 § § pkt 9

Kodeks postępowania cywilnego

Zażalenie do sądu drugiej instancji przysługuje na postanowienie sądu pierwszej instancji w przedmiocie kosztów.

k.p.c. art. 378 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Granice zaskarżenia w postępowaniu apelacyjnym.

k.p.c. art. 398²¹

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o postępowaniu apelacyjnym do postępowania przed Sądem Najwyższym.

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o postępowaniu apelacyjnym do postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym.

k.p.c. art. 391 § § k.p.c.

Kodeks postępowania cywilnego

Zakres rozpoznania apelacji.

Ustawa z dnia 19 marca 2009 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego

Nowelizacja wprowadzająca art. 394¹ § 1 pkt 2 k.p.c.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd drugiej instancji prawidłowo rozliczył koszty postępowania apelacyjnego, obciążając nimi pozwanego zgodnie z wynikiem procesu. Koszty wynagrodzenia biegłego z pierwszej instancji nie podlegały rozliczeniu w postępowaniu apelacyjnym, gdyż nie były przedmiotem kontroli instancyjnej w ramach apelacji pozwanego i powinny być rozstrzygnięte odrębnym postanowieniem.

Odrzucone argumenty

Sąd drugiej instancji naruszył art. 98 § 1 i 2 oraz art. 108 § 1 k.p.c., nie zasądzając od pozwanego na rzecz powoda poniesionych przez niego kosztów wynagrodzenia biegłego sądowego w postępowaniu przed Sądem Rejonowym.

Godne uwagi sformułowania

zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje także na postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji sąd rozstrzyga o kosztach w każdym orzeczeniu kończącym sprawę w instancji Rozstrzygnięcie w tym zakresie Sądu pierwszej instancji podlegało jednak – czego zdaje się nie zauważać powód – oddzielnemu zaskarżeniu, stosownie do art. 394 § pkt 9 k.p.c. (z którego powód nie skorzystał) i nie stanowiło przedmiotu kontroli instancyjnej w ramach zaskarżenia apelacją pozwanego.

Skład orzekający

Jacek Gudowski

przewodniczący

Katarzyna Tyczka-Rote

członek

Roman Dziczek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Rozliczenie kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kwestię uwzględnienia kosztów poniesionych w pierwszej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji zarządził odrębne postanowienie o kosztach biegłego, ale go nie wydał, a następnie sąd drugiej instancji rozliczał koszty apelacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z rozliczaniem kosztów sądowych, co jest istotne dla prawników procesowych, ale niekoniecznie dla szerszej publiczności.

Dane finansowe

koszty postępowania apelacyjnego: 3698,02 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CZ 68/11 
 
 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
 
Dnia 30 listopada 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) 
SSN Katarzyna Tyczka-Rote 
SSA Roman Dziczek (sprawozdawca) 
 
 
w sprawie z powództwa Iwo L. 
przeciwko Andrzejowi D. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 30 listopada 2011 r., 
zażalenia powoda na postanowienie o kosztach zawarte  
w wyroku Sądu Okręgowego  
z dnia 29 kwietnia 2011 r.,  
 
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 
Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2011 r. rozpoznając sprawę z 
powództwa Iwo L. przeciwko Andrzejowi D. o zapłatę, na skutek apelacji 
pozwanego oddalił apelację i zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 
3 698,02 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego, na podstawie art. 98 
k.p.c. 
W zażaleniu na zawarte w przywołanym wyroku postanowienie o kosztach 
procesu w postępowaniu apelacyjnym powód zarzucił, że Sąd drugiej instancji, 
z  naruszeniem art. 98 § 1 i 2 oraz art. 108 § 1 k.p.c., nie zasądził od pozwanego na 
jego rzecz poniesionych przez niego kosztów wynagrodzenia biegłego sądowego 
w  postępowaniu przed Sądem Rejonowym. Wskazał, że w wyroku Sądu pierwszej 
instancji z dnia 1 marca 2010 r. w punkcie trzecim, w  przedmiocie rozliczenia 
kosztów sporządzonych w sprawie opinii przez biegłego sądowego Sąd ten 
postanowił zarządzić wydanie odrębnego postanowienia, ale dotychczas tego nie 
uczynił. A skoro tak, zdaniem powoda, Sąd drugiej instancji oddalając apelację 
pozwanego powinien był zasądzić na rzecz powoda nie tylko koszty postępowania 
apelacyjnego, lecz całość kosztów procesu, stosownie do powołanych w zażaleniu 
przepisów postępowania. 
Sąd Najwyższy zaważył, co następuje: 
Zgodnie z art. 394¹ § 1 pkt 2 k.p.c., dodanym przez ustawę z dnia 19 marca 
2009 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 69, 
poz. 592), zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje także na postanowienie 
sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem 
rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. To oznacza również zbadanie, jak trafnie 
podnosi powód w zażaleniu, prawidłowości wyliczenia i zasądzenia przez Sąd 
drugiej instancji kosztów, choćby Sąd nie orzekł o oddaleniu wniosku strony 
o  przyznanie kosztów procesu w części nieuwzględnionej (por. uchwały Sądu 
Najwyższego: z dnia 11 grudnia 1972 r., III PZP 14/72, OSNC 1972, nr 12, poz. 215 
i z dnia 30 listopada 2011 r., III CZP 69/11, Biul. SN 2011, nr 12, s. 16 - 17). 

 
3 
Dokonując takiej oceny w granicach zaskarżenia zażaleniem (art. 378 § 1 
w  zw. z art. 39821 i art. 394¹ § 3 k.p.c.) należało uznać, że jest ono pozbawione 
usprawiedliwionych podstaw. 
W myśl art. 108 § 1 k.p.c. sąd rozstrzyga o kosztach w każdym orzeczeniu 
kończącym sprawę w instancji. Tak też uczynił Sąd Okręgowy. Oddalając apelację 
pozwanego Sąd drugiej instancji orzekł jednocześnie o kosztach postępowania 
w  instancji odwoławczej, w całości obciążając nimi pozwanego, stosownie do 
reguły odpowiedzialności za wynik procesu (art. 98 k.p.c.), w wysokości, której 
powód w zażaleniu nie kwestionował. 
Zarzuty 
zażalenia 
sprowadzają 
się 
do 
kwestionowania 
nieobjęcia 
orzeczeniem o kosztach procesu przez Sąd Okręgowy, poniesionych przez powoda 
wydatków na biegłego sądowego przed Sądem Rejonowym. Rozstrzygnięcie w tym 
zakresie Sądu pierwszej instancji podlegało jednak – czego zdaje się nie zauważać 
powód – oddzielnemu zaskarżeniu, stosownie do art. 394 § pkt 9 k.p.c. (z którego 
powód nie skorzystał) i nie stanowiło przedmiotu kontroli instancyjnej w ramach 
zaskarżenia apelacją pozwanego. Wskazane wydatki przed Sądem pierwszej 
instancji nie należały do kosztów sądowych poniesionych przez stronę 
w  postępowaniu apelacyjnym. Jako takie nie podlegały rozliczeniu w instancji 
odwoławczej w ramach rozstrzygania o apelacji pozwanego i o kosztach, na 
podstawie art. 108 § 1 w zw. z art. 98 i art. 391 § k.p.c. 
Z tych względów, na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd 
Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI