V CZ 83/14

Sąd Najwyższy2015-01-09
SNCywilneprawo rodzinne i opiekuńczeŚrednianajwyższy
podział majątkumajątek wspólnypostanowieniezażalenieSąd Najwyższynieważność postępowaniauzupełnienie postanowienia

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie uczestniczki na postanowienie Sądu Okręgowego uchylające postanowienie o uzupełnieniu podziału majątku wspólnego i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania, uznając je za nieuzasadnione.

Uczestniczka postępowania wniosła zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego, które uchyliło postanowienie o uzupełnieniu podziału majątku wspólnego i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Zarzucała niewłaściwe zastosowanie przepisów k.p.c. oraz nierozpoznanie istoty sprawy. Sąd Najwyższy uznał jednak, że Sąd Okręgowy prawidłowo stwierdził nieważność postępowania w zakresie uzupełnienia postanowienia, ponieważ zostało ono wydane na posiedzeniu niejawnym, mimo że dotyczyło rozstrzygnięcia merytorycznego.

Sprawa dotyczyła zażalenia uczestniczki postępowania na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 10 kwietnia 2014 r., które uchyliło postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 7 października 2013 r. (uzupełniające postanowienie o podziale majątku wspólnego z dnia 18 lipca 2013 r.) i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Uczestniczka zarzucała Sądowi Okręgowemu niewłaściwe zastosowanie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego (art. 351 § 1, art. 13 § 2, art. 379 pkt 5, art. 386 § 2 k.p.c.), pominięcie treści rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego oraz nierozpoznanie istoty sprawy. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, stwierdził, że Sąd Okręgowy prawidłowo zidentyfikował naruszenie przepisów k.p.c. przez Sąd Rejonowy, który uzupełnił postanowienie o podziale majątku wspólnego na posiedzeniu niejawnym, mimo że dotyczyło to rozstrzygnięcia merytorycznego (rozliczenia nakładów). Takie działanie stanowiło nieważność postępowania w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c. W związku z tym Sąd Najwyższy oddalił zażalenie uczestniczki jako nieuzasadnione.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, uzupełnienie postanowienia w sprawie podziału majątku wspólnego, obejmujące rozstrzygnięcie merytoryczne (kwestię rozliczenia nakładów), wydane na posiedzeniu niejawnym, narusza art. 351 § 1 k.p.c. w zw. z art. 316 § 1 k.p.c. i w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., co skutkuje nieważnością postępowania w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że postanowienie merytoryczne, takie jak rozliczenie nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny, powinno zapaść po rozpoznaniu wniosku na rozprawie, a nie na posiedzeniu niejawnym. Wydanie takiego postanowienia na posiedzeniu niejawnym stanowi naruszenie przepisów k.p.c. i prowadzi do nieważności postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

brak wskazania

Strony

NazwaTypRola
F. M.osoba_fizycznawnioskodawca
E. M.osoba_fizycznauczestniczka

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 351 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Uzupełnienie postanowienia merytorycznego (rozliczenie nakładów) nie może nastąpić na posiedzeniu niejawnym.

k.p.c. art. 379 § pkt 5

Kodeks postępowania cywilnego

Nieważność postępowania zachodzi, gdy postanowienie merytoryczne zostało wydane z naruszeniem przepisów o postępowaniu, w tym na posiedzeniu niejawnym zamiast na rozprawie.

Pomocnicze

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 316 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § 1 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Okręgowy prawidłowo stwierdził nieważność postępowania w zakresie uzupełnienia postanowienia, ponieważ zostało ono wydane na posiedzeniu niejawnym, a powinno być wydane na rozprawie.

Odrzucone argumenty

Zarzuty uczestniczki dotyczące niewłaściwego zastosowania przepisów k.p.c., pominięcia treści rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego i nierozpoznania istoty sprawy.

Godne uwagi sformułowania

Sąd pierwszej instancji naruszył postanowienia art. 351 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. i dokonując uzupełnienia postanowienia w sprawie podziału majątku wspólnego byłych małżonków na posiedzeniu niejawnym, spowodował stan nieważności postępowania w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c.

Skład orzekający

Mirosław Bączyk

przewodniczący-sprawozdawca

Agnieszka Piotrowska

członek

Bogumiła Ustjanicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "interpretację przepisów dotyczących uzupełniania postanowień w sprawach o podział majątku wspólnego oraz konsekwencji wydania postanowienia merytorycznego na posiedzeniu niejawnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z uzupełnieniem postanowienia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy istotnego zagadnienia proceduralnego w kontekście spraw rodzinnych, jakim jest prawidłowość wydawania postanowień merytorycznych. Jest to ciekawe dla prawników procesujących się w podobnych sprawach.

Nieważność postępowania w sprawie podziału majątku? Kluczowa pułapka proceduralna.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CZ 83/14
POSTANOWIENIE
.Dnia 9 stycznia 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Agnieszka Piotrowska
‎
SSN Bogumiła Ustjanicz
w sprawie z wniosku F. M.
‎
przy uczestnictwie E. M.
‎
o podział majątku wspólnego,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym
w Izbie Cywilnej w dniu 9 stycznia 2015 r.,
‎
zażalenia uczestniczki na postanowienie Sądu Okręgowego w K.
‎
z dnia 10 kwietnia 2014 r.,
oddala zażalenie i pozostawia rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu końcowym.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2014 r. Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone postanowienie  z dnia 7 października 2013 r. i znosząc postępowanie wywołane wnioskiem o uzupełnienie postanowienia z dnia 18 lipca 2013 r., przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Wspomniane  uzupełnienie  nastąpiło na wniosek wnioskodawcy (k. 899, 905 akt).
W uzasadnieniu postanowienia z dnia 10 kwietnia 2014 r. wyjaśniono, że Sąd pierwszej instancji naruszył postanowienia art. 351 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. i dokonując  uzupełnienia  postanowienia  w sprawie  podziału  majątku wspólnego byłych małżonków na posiedzeniu niejawnym, spowodował stan  nieważności postępowania w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c.
W zażaleniu uczestniczki postępowania wniesionego od postanowienia z dnia 10 kwietnia 2014 r., podnoszono niewłaściwe zastosowania art. 351 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. i art. 379 pkt 5 k.p.c. i w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. oraz art.  386 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Podnoszono także zarzut pominięcia treści rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego z dnia 18 lipca 2013 r. i jego uzasadnienia w zakresie ustaleń co do składu majątku wspólnego i oddalenia wniosku wnioskodawcy o rozliczenie nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny. Wskazywano także na nierozpoznanie istoty sprawy.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W dniu 18 lipca 2013 r. wydane zostało postanowienie obejmujące podział  majątku wspólnego byłych małżonków (k. 891- 896; uzasadnienie: k. 907 i n. akt sprawy). Wnioskodawca złożył wniosek o uzupełnienie tego postanowienia na  podstawie art. 351 k.p.c. odnośnie do „zaliczenia nakładu z majątku osobistego  wnioskodawcy na majątek wspólny” i „rozliczenia  nakładu  z majątku  osobistego wnioskodawcy na majątek wspólny w postaci spłat rat kredytu hipotecznego” (k. 899 i n. akt). Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 7 października 2013 r.  uzupełnił postanowienie tego Sądu z dnia 18 lipca 2013 r. przez dodanie  punktów  VII   i  VIII, zawierających oddalenie wspomnianych wniosków wnioskodawcy (k. 405 i n. akt). Rozpatrując apelację wnioskodawcy od  rozstrzygnięcia z dnia 7 października 2013 r., Sąd Okręgowy postanowieniem z  dnia 10 kwietnia 2014 r. uchylił zaskarżone postanowienie i znosząc postępowanie w zakresie uzupełnienia postanowienia z dnia 18 lipca 2013 r., przekazał w tym zakresie sprawę Sądowi pierwszej instancji do ponownego  rozpoznania (k. 990, 988 - 989 akt).
Wbrew stanowisku uczestniczki postępowania wyrażonym w zażaleniu (k. 993 akt), nie doszło do naruszenia przepisów k.p.c. wskazanych we wstępnej części  zażalenia. Istotnie zaskarżone postanowienie zostało wydane na  podstawie  art. 351 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. na posiedzeniu niejawnym, a tymczasem - jako postanowienie obejmujące rozstrzygnięcie merytoryczne (kwestię  rozliczenia  nakładów) - powinno  zapaść po  rozpoznaniu  wniosku  na rozprawie (art. 351 §  1 k.p.c. w zw. z art. 316 § 1 k.p.c. i w zw. z art. 13 §  2 k.p.c.). W tej sytuacji były podstawy do przyjęcia nieważności postępowania w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c.
Skoro zatem zaskarżone postanowienie okazało się prawidłowe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 394
1
§ 3 k.p.c. w zw. z art. 398
4
k.p.c. oddalił  zażalenie uczestniczki postępowania jako nieuzasadnione i pozostawił rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego do rozstrzygnięcia w orzeczeniu końcowym w danej sprawie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI