III CZ 65/05

Sąd Najwyższy2005-08-04
SNCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
droga koniecznakasacjazażalenieopłata sądowakoszty sądowepełnomocnikadwokatpostępowanie cywilne

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu kasacji z powodu nieuiszczenia opłaty sądowej, podkreślając obowiązek profesjonalnych pełnomocników w tym zakresie.

Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie Sądu Okręgowego, które odrzuciło kasację uczestnika G. N. z powodu braku opłaty sądowej. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za bezzasadne, wskazując, że nieuiszczenie wpisu stałego od środka odwoławczego przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata) skutkuje jego odrzuceniem bez wezwania do uzupełnienia braków. Podkreślono, że takie uchybienie nie pozbawia strony możliwości dochodzenia swoich racji, a zarzut naruszenia prawa jest nieuzasadniony.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie uczestnika G. N. na postanowienie Sądu Okręgowego w Z., które odrzuciło jego kasację od postanowienia dotyczącego ustanowienia drogi koniecznej. Powodem odrzucenia kasacji było jej wniesienie przez adwokata bez uiszczenia stałej opłaty sądowej. Sąd Okręgowy odrzucił również zażalenie na to postanowienie, wskazując, że zażalenie podlega opłacie ułamkowej części wpisu stałego, a jej nieuiszczenie skutkuje odrzuceniem. Pełnomocnik uczestnika zarzucił naruszenie prawa i względów słuszności z powodu odrzucenia kasacji i zażalenia z powodu drobnych braków formalnych. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, stwierdzając, że zgodnie z przepisami ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, nieuiszczenie przez adwokata wpisu stałego od środka odwoławczego powoduje jego odrzucenie bez wezwania do uzupełnienia braków. Podkreślono, że od profesjonalnych pełnomocników można wymagać znajomości przepisów i uiszczenia należnych opłat. Sąd Najwyższy powołał się na utrwalone stanowisko, że nieopłacone zażalenie, od którego pobiera się ułamkową część wpisu stałego, również podlega odrzuceniu. Stwierdzono, że odrzucenie środka odwoławczego z powodu uchybienia przez adwokata obowiązkom ustawowym nie uzasadnia zarzutu pozbawienia strony możliwości dochodzenia swoich racji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, nieuiszczenie przez adwokata wpisu stałego od zażalenia, od którego pobiera się ułamkową część wpisu stałego, skutkuje jego odrzuceniem bez wezwania do uzupełnienia braku.

Uzasadnienie

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (art. 17) stanowi, że nieuiszczenie przez adwokata wpisu stałego od środka zaskarżenia powoduje jego odrzucenie bez wezwania do usunięcia braku. Ten przepis ma na celu przyspieszenie postępowania, a od profesjonalnego pełnomocnika można wymagać znajomości przepisów i uiszczenia opłat. Sąd Najwyższy potwierdził, że dotyczy to również zażaleń, od których pobiera się ułamkową część wpisu stałego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

brak wskazania

Strony

NazwaTypRola
Z. N.osoba_fizycznawnioskodawca
G. N.osoba_fizycznauczestnik
S. N.osoba_fizycznauczestnik
M. P.osoba_fizycznauczestnik
M. Ł.osoba_fizycznauczestnik
Z. Ł.osoba_fizycznauczestnik
Spółka D.(…)spółkauczestnik

Przepisy (4)

Główne

u.k.s.c. art. 17

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Nieuiszczenie przez wnoszącego środek zaskarżenia adwokata lub radcy prawnego wpisu stałego pobieranego od tego środka, powoduje jego odrzucenie wprost, bez wzywania do usunięcia tego braku.

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

Ustawa o zmianie ustawy - kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - prawo o ustroju sądów powszechnych art. 3

Stosuje się przepisy kodeksu postępowania cywilnego w brzmieniu sprzed nowelizacji, jeśli orzeczenie zapadło przed dniem 6 lutego 2005 r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieuiszczenie przez adwokata wpisu stałego od środka odwoławczego skutkuje jego odrzuceniem bez wezwania do uzupełnienia braków. Od profesjonalnych pełnomocników można wymagać znajomości przepisów dotyczących opłat sądowych. Odrzucenie środka odwoławczego z powodu uchybienia przez adwokata obowiązkom ustawowym nie pozbawia strony możliwości dochodzenia swoich racji.

Odrzucone argumenty

Odrzucenie kasacji i zażalenia z powodu drobnych braków formalnych narusza prawo i przeczy względom słuszności. Uzupełnienie braku fiskalnego po odrzuceniu środka odwoławczego powinno być dopuszczalne.

Godne uwagi sformułowania

nieuiszczenie przez wnoszącego środek zaskarżenia adwokata lub radcy prawnego wpisu stałego pobieranego od tego środka, powoduje jego odrzucenie wprost, bez wzywania do usunięcia tego braku od profesjonalnego pełnomocnika procesowego można wymagać znajomości przepisów prawa ustalających stałe wpisy sądowe w określonych sprawach i uiszczenia takiego wpisu przy wnoszeniu środka odwoławczego, bez uprzedniego wezwania przewodniczącego do uzupełnienia braku fiskalnego stawianie takiego zarzutu przez adwokata, który uchybił swoim obowiązkom ustawowym i z naruszeniem art. 17 uksc nie uiścił wpisu stałego od wnoszonego środka odwoławczego oraz określanie tego uchybienia jako „drobnego uchybienia formalnego” (...) musi być uznane za pozbawione jakiejkolwiek podstawy prawnej

Skład orzekający

Gerard Bieniek

przewodniczący

Irena Gromska-Szuster

sprawozdawca

Maria Grzelka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie obowiązku uiszczania opłat sądowych przez profesjonalnych pełnomocników i konsekwencji ich nieuiszczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nieuiszczenia opłaty od zażalenia na postanowienie o odrzuceniu kasacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest interesujące dla prawników procesowych ze względu na potwierdzenie rygorystycznego podejścia do opłat sądowych i obowiązków pełnomocników, choć nie zawiera przełomowych wniosków.

Adwokat bez opłaty? Sąd Najwyższy przypomina o konsekwencjach!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CZ 65/05 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 4 sierpnia 2005 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Gerard Bieniek (przewodniczący) 
SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca) 
SSN Maria Grzelka 
 
w sprawie z wniosku Z. N. 
przy uczestnictwie G. N., S. N., M. P., M. Ł., Z. Ł. i Spółki D.(…) we wsi W. o 
ustanowienie drogi koniecznej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie 
Cywilnej w dniu 4 sierpnia 2005 r., zażalenia uczestnika G. N. na postanowienie Sądu 
Okręgowego w Z. z dnia 17 maja 2005 r., sygn. akt I Ca (…), 
 
oddala zażalenie. 
 
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2005 r. Sąd Okręgowy w Z. odrzucił kasację 
uczestnika postępowania G. N. od postanowienia tego Sądu z dnia 27 stycznia 2005 r. 
dotyczącego ustanowienia drogi koniecznej stwierdzając, że została wniesiona przez 
adwokata bez uiszczenia stałej opłaty sądowej. 
Zażalenie pełnomocnika uczestnika na to postanowienie, wniesione także bez 
uiszczenia wpisu sądowego, zostało odrzucone przez Sąd Okręgowy w Z. zaskarżonym 
postanowieniem z dnia 17 maja 2005 r. ze wskazaniem, iż zażalenie to podlega opłacie 
ułamkiem wpisu stałego w wysokości 1/5 tego wpisu, co stanowi także wpis stały w 
rozumieniu art. 17 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, a zatem nie 
uiszczenie tego wpisu przez adwokata prowadzi do odrzucenia zażalenia. 
W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik uczestnika zarzucił, iż 
odrzucenie oczywiście uzasadnionej kasacji i zażalenia z powodu drobnych braków 

 
2 
formalnych wywołanych chorobą adwokata i przez niego uzupełnionych, narusza prawo, 
przeczy względom słuszności i zamyka uczestnikowi drogę do dochodzenia swoich racji 
w postępowaniu sądowym. Wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Z uwagi na to, że zaskarżone kasacją orzeczenie zapadło przed dniem 6 lutego 
2005 r., do złożenia (i rozpoznania) kasacji stosuje się, zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 22 
grudnia 2004 r. o zmianie ustawy- kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - prawo 
o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98), przepisy kodeksu 
postępowania cywilnego w brzmieniu sprzed nowelizacji. 
Zażalenie jest oczywiście bezzasadne. Zgodnie z wymogami procedury cywilnej, 
każdy środek odwoławczy musi spełniać określone wymagania formalne, których brak 
wywołuje wskazane w ustawie skutki procesowe. Jednym z takich wymogów, 
uregulowanych w przepisach ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w 
sprawach cywilnych (j.t: Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 88 ze zm.) jest obowiązek uiszczenia 
opłaty sądowej od wnoszonego środka odwoławczego. Zgodnie z art. 17 tej ustawy, nie 
uiszczenie przez wnoszącego środek zaskarżenia adwokata lub radcy prawnego wpisu 
stałego pobieranego od tego środka, powoduje jego odrzucenie wprost, bez wzywania 
do usunięcia tego braku. Przepis ten ma na celu przyspieszenie i uproszczenie 
postępowania międzyinstancyjnego i jest wyrazem przekonania ustawodawcy, że od 
profesjonalnego pełnomocnika procesowego można wymagać znajomości przepisów 
prawa ustalających stałe wpisy sądowe w określonych sprawach i uiszczenia takiego 
wpisu 
przy 
wnoszeniu 
środka 
odwoławczego, 
bez 
uprzedniego 
wezwania 
przewodniczącego 
do 
uzupełnienia 
braku 
fiskalnego. 
Zgodnie 
z utrwalonym 
stanowiskiem Sądu Najwyższego, wniesienie przez adwokata lub radcę prawnego 
nieopłaconego zażalenia, od którego pobiera się ułamkową część wpisu stałego, także 
podlega odrzuceniu, bez wzywania do uiszczenia opłaty (porównaj między innymi 
uchwałę tego Sądu z dnia 13 września 2000 r. III CZP 34/00, OSNC 2001/1/4). 
Odrzucenie środka odwoławczego z powodu nie sprostania przez adwokata 
powyższym wymaganiom, nie może w żadnym wypadku uzasadniać zarzutu 
pozbawienia strony możliwości dochodzenia swych racji w postępowaniu w drugiej 
instancji, jak również naruszenia prawa i względów słuszności. Stawianie takiego 
zarzutu przez adwokata, który uchybił swoim obowiązkom ustawowym i z naruszeniem 
art. 17 uksc nie uiścił wpisu stałego od wnoszonego środka odwoławczego oraz 
określanie tego uchybienia jako „drobnego uchybienia formalnego”, które nie powinno 

 
3 
prowadzić do odrzucenia środka odwoławczego i powoływanie się na późniejsze 
uzupełnienie tego braku - musi być uznane za pozbawione jakiejkolwiek podstawy 
prawnej i świadczące o pomijaniu przez skarżącego podstawowych zasad odnoszących 
się do regulacji prawnych dotyczących środków odwoławczych. 
Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w zw. z art. 
3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI