III Cz 643/20

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2020-11-05
SAOSnieruchomościsłużebnościŚredniaokręgowy
służebność przesyłukoszty sądowewynagrodzenie biegłychzażaleniepostępowanie nieprocesowenieruchomościprawo rzeczowe

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie wnioskodawcy na postanowienie o obciążeniu go kosztami sądowymi tytułem zwrotu wynagrodzenia biegłych, uznając brak podstaw do zastosowania art. 102 k.p.c.

Wnioskodawca zaskarżył postanowienie sądu rejonowego nakazujące mu zapłatę 399,35 zł tytułem zwrotu kosztów wynagrodzenia biegłych. Argumentował, że kwota jest wysoka w stosunku do jego zarobków i sytuacji rodzinnej, a koszty powinny obciążyć uczestnika postępowania. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, wskazując, że wnioskodawca powinien był liczyć się z kosztami postępowania o ustanowienie służebności przesyłu i nie zachodzi przypadek szczególnie uzasadniony do zastosowania art. 102 k.p.c.

Sąd Rejonowy w Rybniku ustanowił służebność przesyłu na rzecz uczestnika postępowania (...) S.A. w W. i w punkcie 8 postanowienia nakazał pobranie od wnioskodawcy T. W. (1) kwoty 399,35 zł tytułem zwrotu kosztów wynagrodzenia biegłych, które tymczasowo wypłacono z Funduszu Skarbu Państwa. Sąd Rejonowy oparł się na art. 520 § 1 k.p.c., uznając, że każdy uczestnik ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie. Wnioskodawca T. W. (1) złożył zażalenie, domagając się odstąpienia od obciążenia go kosztami, wskazując na swoją niską pensję, dziecko na utrzymaniu oraz przedprocesowe postępowanie uczestnika. Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając zażalenie, stwierdził, że w sprawie o ustanowienie służebności przesyłu interesy uczestników nie są wspólne, dlatego nieuiszczone koszty sądowe powinny być rozliczone na podstawie art. 520 § 2 k.p.c., a nie § 1. Niemniej jednak, Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił kwotę nieuiszczonych kosztów i rozdzielił ją proporcjonalnie do udziału wnioskodawców w prawie własności nieruchomości. Sąd Okręgowy podkreślił, że art. 102 k.p.c. (nieobciążanie kosztami w wypadkach szczególnie uzasadnionych) nie ma zastosowania, ponieważ wnioskodawca powinien był przewidzieć koszty związane z wnioskiem o ustanowienie służebności. W związku z tym zażalenie zostało uznane za bezzasadne i oddalone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Koszty sądowe powinny być rozliczane na podstawie art. 520 § 2 k.p.c., a nie § 1, ze względu na brak wspólnych interesów uczestników.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy wskazał, że w sprawach o ustanowienie służebności przesyłu interesy uczestników nie są wspólne, co wyklucza zastosowanie art. 520 § 1 k.p.c. i nakazuje stosowanie art. 520 § 2 k.p.c. do rozliczenia kosztów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
T. W. (1)osoba_fizycznawnioskodawca
T. W. (2)osoba_fizycznawnioskodawca
K. K.osoba_fizycznawnioskodawca
(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W.spółkauczestnik postępowania
(...) S.A. w W.spółkauczestnik postępowania

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 520 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

W sprawach, w których interesy uczestników nie są wspólne, sąd może od zasady z § 1 odstąpić i orzec stosownie do reguł określonych w tym przepisie, co oznacza możliwość rozdzielenia obowiązku zwrotu kosztów lub obciążenia nim jednego z uczestników.

Pomocnicze

k.p.c. art. 520 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada, że każdy uczestnik ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie, nie znajduje zastosowania, gdy interesy uczestników nie są wspólne.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd może w wypadkach szczególnie uzasadnionych nie obciążać strony kosztami sądowymi lub kosztami zastępstwa procesowego.

u.k.s.c. art. 113 § ust. 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Nakazuje pobranie od stron nieuiszczonych kosztów sądowych tymczasowo poniesionych przez Skarb Państwa, jeżeli istnieją do tego podstawy.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 2 zd. 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wnioskodawca powinien był liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów sądowych związanych z wnioskiem o ustanowienie służebności przesyłu. Nie zachodzi przypadek szczególnie uzasadniony do zastosowania art. 102 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Kwota zasądzona jest wysoka w stosunku do zarobków wnioskodawcy i jego sytuacji rodzinnej. Uczestnik postępowania powinien zostać obciążony całością kosztów z uwagi na przedprocesowe postępowanie. Należy odstąpić od obciążania wnioskodawcy kosztami na poczet biegłych oraz kosztami procesu.

Godne uwagi sformułowania

każdy z uczestników powinien ponieść koszty związane z jego udziałem w sprawie nieuiszczone koszty sądowe należało rozliczyć nie w oparciu o regulację art. 520 § 1 k.p.c. lecz przy zastosowaniu regulacji 520 § 2 k.p.c. nie zachodzi „szczególnie uzasadniony wypadek” o którym mowa jest w art. 102 k.p.c.

Skład orzekający

Leszek Dąbek

przewodniczący-sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kosztów sądowych w postępowaniu nieprocesowym, w szczególności w sprawach o ustanowienie służebności przesyłu, oraz stosowanie art. 102 k.p.c."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kosztów sądowych tymczasowo poniesionych przez Skarb Państwa i braku wspólnych interesów uczestników.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii obciążenia kosztami sądowymi w postępowaniu nieprocesowym, z elementem ludzkim w postaci argumentacji wnioskodawcy o trudnej sytuacji materialnej.

Czy trudna sytuacja materialna zwalnia z kosztów sądowych? Sąd Okręgowy odpowiada.

Dane finansowe

zwrot kosztów wynagrodzenia biegłych: 399,35 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Cz 643/20 POSTANOWIENIE Dnia 5 listopada 2020 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący-Sędzia: Sądu Okręgowego Leszek Dąbek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 listopada 2020 r. w Gliwicach sprawy z wniosku T. W. (1) , T. W. (2) i K. K. z udziałem (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. o ustanowienie służebności przesyłu na skutek zażalenia wnioskodawcy T. W. (1) na postanowienie zawarte w pkt 8 postanowienia z 18 lipca 2019 r. Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 18 lipca 2019 r., sygn. akt II Ns 142/17 postanawia: oddalić zażalenie. SSO Leszek Dąbek Sygn. akt III Cz 643/20 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Rybniku w postanowieniu z dnia 18 07 2019r. ustanowił na rzecz uczestnika postępowania (...) S.A. w W. służebność przesyłu, orzekł o kosztach sądowych, nieuiszczonych kosztach sądowych oraz o zasadzie podziału kosztów postępowania, w pkt 8 nakazując pobrać od wniosko-dawcy T. W. (1) na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Rybniku kwotę 399,35 zł tytułem zwrotu kosztów wynagrodzenia biegłych wypłaconego tymczasowo z Funduszu Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Rybniku. O kosztach postępowania orzekał na podstawie art. 520 § 1 k.p.c. uznając, że każdy z uczestników powinien ponieść koszty związanego z jego udziałem w sprawie. Orzekając o wysokości tych kosztów ustalił, że - po uwzględnieniu rozliczeń kwot wpłaconych przez strony tytułem zaliczek w poczet wynagrodzenia biegłych - z Funduszu Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Rybniku w poczet wynagrodzenia biegłych wypłacono tymczasowo kwotę 4 792,21zł. Zasądzona od wnioskodawcy kwota wynika z przysługującego mu udziale w prawie własności nieruchomości. Orzeczenie w części nakazującej pobranie od wnioskodawcy T. W. (1) na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Rybniku zaskarżył wnioskodawca T. W. (1) , który wniósł o „ odstąpienie obciążeniem go kosztami na poczet biegłych, jak i kosztów procesu ”. Wskazywał, że „ kwota jaka została zasądzona jest o wiele niższa niż koszty biegłych, jak i kosztów sądowych, które już zostały poniesione ” oraz że z uwagi na przedprocesowe postępowanie uczestnika postępowania, ten powinien zostać obciążony całością kosztów. Podniósł, że „jego pensja nie jest wysoka i ma dziecko na utrzy-maniu”. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Z materiału sprawy wynika, że w toku postępowania Skarb Państwa z sum budżetowych poniósł tymczasowo nieuiszczone przez strony postępowania koszty sądowe w wysokości wynikającej z rozliczeń znajdujących się w aktach sprawy 4 792,21zł, co stosownie do regulacji art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 07 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych obligowało Sąd Rejonowy do ich pobrania od skarżącego „jeżeli istnieją do tego postawy”, przy odpowiednim zastosowaniu zasad obowiązujących przy zwrocie kosztów w postępowaniu nieprocesowym. Zasady orzekania o zwrocie kosztów w postępowaniu nieprocesowym zostały uregulowane w art. 520 k.p.c. i co do zasady zgodnie z regulacją art. 520 § 1 k.p.c. każdy uczestnik postępowania ponosi koszty związane ze swym udziałem w sprawie i co do zasady koszty poniesione przez uczestników, związane z ich udziałem w sprawie - odmiennie niż w procesie - nie podlegają wzajemnemu rozliczeniu między uczestnikami. Zasada ta nie doznaje wyjątków, gdy uczestnicy są w równym stopniu zainteresowani wynikiem postępowania lub chociaż nie są w równym stopniu zainteresowani, ich interesy są wspólne. W pozostałych wypadkach sąd może od tej zasady odstąpić i orzec stosownie do reguł określonych w art. 520 § 2 i 3 zd. 1 k.p.c. i stosunkowo rozdzielić obowiązek zwrotu kosztów lub włożyć go na jednego z uczestników w całości. W sprawie o ustanowienie służebności przesyłu zainteresowani nie mają wspólnych interesów i dlatego - wbrew temu, co przyjął Sąd Rejonowy – nieuiszczone koszty sądowe należało rozliczyć nie w oparciu o regulację art. 520 § 1 k.p.c. lecz przy zastosowaniu regulacji 520 § 2 k.p.c. , co jednak nie miało wpływu na treść ocenianego orzeczenia (Sąd Rejonowy ostatecznie prawidłowo ustalił kwotę stanowiącą sumę nieuiszczonych kosztów sądowych tymczasowo wyłożoną z sum budżetowych Skarbu Państwa, a następnie trafnie ją rozdzielił i obciążył nią m.in. wnioskodawców w częściach proporcjonalnych do przysługującego im udziału w prawie własności obciążonej nieruchomości). Regulacja art. 102 k.p.c. w związku z art. 113 ust. 1 przywołanej na wstępie ustawy, upoważnia sąd do nieobciążania nieuiszczonymi kosztami sądowymi wyłącznie w wypadkach „szczególnie uzasadnionych”. Skarżący wnosząc wniosek o ustanowienie żądanej służebności powinien był liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów sądowych i przed wniesieniem wniosku rozważyć czy zachodzi konieczność wystąpienia z takim wnioskiem i czy ostateczne jego uwzględnienie jest dla niego opłacalne. Nie czyniąc tego nie może obecnie domagać się obciążenia Skarbu Państwa nieuiszczonymi kosztami sądowymi i tym samym w sprawie nie zachodzi „szczególnie uzasadniony wypadek” o którym mowa jest w art. 102 k.p.c. Z tej przyczyny zawarta w tym przepisie regulacja prawna nie ma w sprawie zastosowania, a to czyni zażalenie bezzasadnym w rozumieniu art. 385 k.p.c. w związku z art. 397 § 3 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. , co z mocy zawartej w nim regulacji prowadziło do jego oddalenia. Reasumując zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i dlatego zażalenie jako bezzasadne oddalono w oparciu o regulację art. 385 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 zd. 1 k.p.c. . SSO Leszek Dąbek

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI