III CZ 64/12

Sygn. akt III CZ 64/12 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 27 września 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Irena Gromska-Szuster 
SSN Maria Szulc 
 
w sprawie z powództwa T. K. 
przeciwko M. Towarzystwo Ubezpieczeń S.A. w S. 
o zapłatę i ustalenie, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 27 września 2012 r., 
zażalenia powoda na postanowienie o kosztach zawarte  
w postanowieniu  Sądu Okręgowego  
z dnia 18 kwietnia 2012 r.,  
 
 
1) zmienia zaskarżone postanowienie w ten sposób, że 
zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1200 
(tysiąc dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania 
apelacyjnego; 
2) zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 150 
(sto pięćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania 
zażaleniowego. 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2012 r. Sąd Okręgowy odrzucił apelację 
pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 30 listopada 2011 r. jako 
spóźnioną oraz oddalił, zawarty w odpowiedzi na apelację, wniosek powoda o 
zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego.  
Sąd Okręgowy wskazał, że wniosek powoda o zasądzenie kosztów 
postępowania apelacyjnego nie był uzasadniony, ponieważ powód w odpowiedzi na 
apelację nie podniósł zarzutu wniesienia apelacji po terminie i nie wniósł o jej 
odrzucenie, a jedynie żądał jej oddalenia. Odwołał się przy tym do poglądu Sądu 
Najwyższego wyrażonego w postanowieniu z dnia 7 lipca 2011 r., II CSK 37/11 
(nie publ.), według którego w razie odrzucenia skargi kasacyjnej nie należy 
przyznawać kosztów postępowania kasacyjnego stronie, która w odpowiedzi na 
skargę kasacyjną nie podniosła zarzutu wskazującego na konieczność odrzucenia 
skargi. Zdaniem Sądu Okręgowego, takie rozumowanie należało zastosować także 
w przypadku odrzucenia spóźnionej apelacji.  
W zażaleniu na postanowienie o kosztach postępowania powód podniósł 
zarzut naruszenia art. 98 § 1 k.p.c. i wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia 
przez zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania 
apelacyjnego. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Powołane przez Sąd Okręgowy stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone 
w postanowieniu z dnia 7 lipca 2011 r., II CSK 37/11, dotyczy innej kwestii 
(por. także postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 
563/01, nie publ.), niż wyłoniło się w rozpoznanej sprawie. W orzeczeniach tych 
wyrażono stanowisko, że zwrot kosztów postępowania kasacyjnego nie przysługuje 
stronie, która nie podniosła zarzutów wskazujących na konieczność odrzucenia 
skargi, a podniosła jedynie takie, których uwzględnienie mogłoby prowadzić do jej 
oddalenia. Należy jednak podkreślić, że pogląd ten został wyjęty z kontekstu 
faktycznego tych spraw; dotyczy bowiem sytuacji, w której nie wskazano takich 
braków formalnych skargi kasacyjnej, których nie można usunąć, a które 

 
3 
w konsekwencji mogą prowadzić tylko do jej odrzucenia. Strona reprezentowana 
przez profesjonalnego pełnomocnika odpowiadającego na skargę kasacyjną 
powinna zauważyć takie oczywiste braki formalne i podnieść je w pierwszej 
kolejności. Nie czyniąc temu elementarnemu wymaganiu zadość, nie zasługuje, 
aby traktowano ją jako wygrywającą spór (art. 98 § 1 k.p.c.). 
Nie można tego poglądu stosować do przypadku odrzucenia apelacji 
wskutek wniesienia jej po terminie. Jak zasadnie wskazała strona skarżąca, nie 
może ona odpowiadać za brak podniesienia zarzutu nieterminowości wniesienia 
apelacji. Badanie tej kwestii, nie wynikającej z treści apelacji, lecz z dokumentów 
znajdujących się w aktach sprawy, pozostaje przede wszystkim w gestii sądu 
pierwszej instancji, który dysponuje stosownymi ku temu środkami, mając 
swobodny, pełny i  stały dostęp do akt sprawy. Doręczenie odpisu apelacji stronie 
przeciwnej następuje dopiero po uprzednim stwierdzeniu przez sąd pierwszej 
instancji (por. art. 370 i art. 371 k.p.c.), że ten środek odwoławczy został wniesiony 
w  terminie. 
Strona, 
która 
otrzymuje 
odpis apelacji, 
nie 
ma 
obowiązku 
weryfikowania oceny sądu pierwszej instancji, że apelacja została wniesiona 
w terminie, skoro okoliczności tej nie można ustalić na podstawie treści 
doręczonego odpisu apelacji, lecz tylko na podstawie dokumentów znajdujących się 
w aktach sprawy, które podlegają ponownemu badaniu przez sąd drugiej instancji 
(por. 
art. 
373 
k.p.c.). 
W 
świetle 
tych 
regulacji 
nie 
można 
obarczać 
odpowiedzialnością strony – przez uznanie za nieuzasadnionych kosztów obrony 
poniesionych 
przez 
stronę 
tytułem 
wynagrodzenia 
przysługującego 
jej 
pełnomocnikowi – za nie podniesienie w odpowiedzi na apelację zarzutu wniesienia 
jej po terminie. 
Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 386 § 1 w zw. z art. 3941 § 3 
i  art. 39821 k.p.c. przy zastosowaniu przepisów zawartych w art. 98 § 1 i 3, art. 99 
k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i § 12 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 6 pkt 5 i § 2 ust. 1 i 2 
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za 
czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów 
pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. 
Nr 163, poz. 1349 ze zm.), zmieniono zaskarżone postanowienie, jak w punkcie 
pierwszym sentencji postanowienia. O kosztach postępowania zażaleniowego 

 
4 
orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3, art. 99 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1, art. 39821 
i art. 3941 § 3 k.p.c. oraz § 12 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 6 pkt 2 i § 2 ust. 1 i 2 
powołanego wyżej rozporządzenia.